KÜNYE
- Toplantı No: 2020/023
- Gündem No: 29
- Karar Tarihi: 29.05.2020
- Karar No: 2020/UY.II-962
- Başvuru Sahibi: Serkan ONAT
- İhaleyi Yapan İdare: Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Rektörlüğü Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı
- İKN: 2020/179743
- İhale Adı: TNKU Merkezi Derslik EFGH Blokları Namı Hesabına Yaptırılması
Özet
Teklif mektubundaki rakam-yazı uyuşmazlığı nedeniyle teklifin geçersiz sayılması ve sınır değerin yeniden hesaplanması gerektiği kararı
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, teklif mektubunda rakam ve yazı uyuşmazlığı bulunan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılarak sınır değerin yeniden hesaplanmasını talep etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
4734 sayılı Kanun’un 36. maddesi uyarınca teklif mektubunun usulüne uygunluğu, teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olması zorunludur. İhale komisyonu tarafından ilk oturumda rakam ve yazı uyuşmazlığı tespit edilen isteklinin teklifinin geçerli kabul edilmesi mevzuata aykırıdır. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45. maddesi uyarınca sınır değer hesaplamasında sadece usulüne uygun tekliflerin dikkate alınması gerekmektedir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Teklif mektubunda rakam ve yazı arasında uyumsuzluk tespit edildiğinde, isteklinin sadece yazılı ya da sadece rakam olarak verdiği teklifi esas almak mümkün müdür?
Cevap: Teklifin geçerliliği değerlendirilirken, teklif bedelinin rakam ve yazıyla uyumlu olması gerekir. Sadece rakam veya sadece yazıya dayanarak teklifin geçerli kabul edilmesi mevzuata uygun bulunmaz; uyuşmazlık varsa teklif usulüne uygun sayılmaz.
Soru: Rakam-yazı uyuşmazlığı tespit edilen teklif, söz konusu durumda sadece teklifin değerlendirme dışı bırakılmasını mı gerektirir yoksa teklifin düzeltilmesine de imkân var mıdır?
Cevap: Mevzuat ve uygulama kararları genel olarak teklif mektubundaki rakam-yazı uyuşmazlıklarının teklifin esaslı eksikliği olarak değerlendirilmesi nedeniyle teklifin düzeltilmesine izin verilmemektedir; bu nedenle teklifler değerlendirme dışı bırakılır.
Soru: Sınır değer hesabında dikkate alınacak teklifler hangi kriterlere göre seçilmelidir?
Cevap: Sınır değer hesabına sadece usulüne uygun, mevzuata uygunluk yönünden geçerli kabul edilen teklifler dahil edilmelidir. Usulsüzlük nedeniyle elenen teklifler veya esaslı eksiklikler taşıyan teklifler sınır değer hesaplamasında dikkate alınmaz.
Soru: Teklifin geçerli kabul edilip sınır değer hesaplamasına dahil edilmesi sırasında yapılan hata idari işlemin iptaline yol açabilir mi?
Cevap: Evet, mevzuata aykırı şekilde rakam-yazı uyuşmazlığı bulunan teklifin geçerli sayılması ve sınır değer hesabına dâhil edilmesi, sonradan iptal edilen hatalı bir işlemdir ve ihalenin yeniden mevzuata uygun şekilde sonuçlandırılmasını gerektirebilir.
Soru: Teklif mektubundaki rakam-yazı uyuşmazlığı nedeniyle elenen isteklinin bu durumdan dolayı itiraz etmesi halinde değerlendirmede hangi kriterler esas alınır?
Cevap: Kamu ihale mevzuatı ve genel uygulama kararları, rakam ve yazı uyuşmazlığını esaslı bir eksiklik olarak kabul eder ve bu tür teklifler geçersiz sayılır. İtirazlarda bu temel ilke gözetilir; uyuşmazlık varsa teklif mahkeme ve idari mercilerce geçersiz kabul edilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Teklif mektubunda rakam ve yazı uyuşmazlığı tespit edilen isteklinin teklifi sınır değer hesabına dahil edilebilir mi?
Cevap: Hayır, teklif mektubundaki rakam ve yazı uyuşmazlığı, teklifin usulüne aykırı olduğunu gösterir ve bu durumda söz konusu teklif sınır değer hesabına dahil edilemez.
Soru: İhale komisyonunun teklif mektubunda rakam-yazı uyuşmazlığı bulunan teklifi geçerli sayması mevzuata uygun mudur?
Cevap: Hayır, mevzuata göre teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olması zorunludur. Komisyonun bu şekilde geçerli sayması yanlıştır.
Soru: Teklif geçersiz sayılan isteklinin teklifi dikkate alınmadan sınır değerin yeniden hesaplanması gerekli midir?
Cevap: Evet, geçersiz teklif sınır değere dahil edilmemeli ve sınır değer bu teklif dikkate alınmadan yeniden belirlenmelidir.
Soru: Bu durumda ihalenin nasıl sonuçlandırılması gerekir?
Cevap: Mevzuata uygunluk için teklif mektubunda rakam-yazı uyuşmazlığı bulunan teklif değerlendirme dışı bırakılmalı ve sınır değerin yeniden hesaplanması suretiyle ihale yeniden sonuçlandırılmalıdır.
Detaylı Analiz
İhale sürecinde yaşanan uyuşmazlık, bir isteklinin teklif mektubunda yer alan teklif bedelinin rakam ve yazı ile ifadesi arasında tutarsızlık bulunması ve bu teklifin geçerliliğinin tartışmalı hale gelmesi üzerine şekillenmiştir. Başvuru sahibi, söz konusu teklifin bu nedenle mevzuata aykırılık taşıdığını ve sınır değer hesabında dikkate alınmaması gerektiğini ileri sürmüştür. İdarece ise bu teklif geçerli kabul edilmiş ve sınır değer hesaplamasında kullanılmıştır. Uyuşmazlık, teklifin usulüne uygunluğu ve bu kapsamda hesaplamaların mevzuata uygun yapılıp yapılmadığı noktasında yoğunlaşmaktadır.
Teklif mektupları, ihale sürecinin en temel belgelerinden biri olup, bunlarda yer alan teklif bedelinin hem rakam hem yazı ile aynı değeri yansıtması zorunludur. Bu vakada, ilgili isteklinin teklif mektubundaki rakam ile yazı arasında bir uyumsuzluk tespit edilmiştir. Bu tür bir tutarsızlık, teklifin belirsizlik taşımasına neden olur ve teklifin hangi değerden verildiğinin anlaşılamaması sonucunu doğurur. Dolayısıyla bu durum yalnızca şekli bir eksiklik olarak değil, teklifin esasını etkileyen bir aykırılık olarak değerlendirilmiştir.
Kurul değerlendirmesinde, teklif bedelinin belirli ve anlaşılabilir olması şartının, teklifin geçerliliği bakımından esaslı bir unsur olduğu dikkate alınmıştır. Rakam ve yazı arasındaki uyumsuzluk, teklifin içeriğinde belirsizlik yaratması nedeniyle esaslı bir eksiklik olarak nitelendirilmiş ve teklifin geçerli sayılamayacağı sonucuna ulaşılmıştır. Bu yaklaşım, önceki kararlar ve genel uygulama çerçevesiyle örtüşmektedir. Esaslı unsur olarak değerlendirilen bu tür bir aykırılıkta, düzeltme yoluyla giderim yoluna gidilemeyeceği, teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği yönünde bir uygulama benimsenmiştir.
Karar, bu tutarsızlığa rağmen geçerli sayılan teklifin aynı zamanda sınır değer hesabına da dahil edilmesinin yalnızca teklifin değil, sınır değerin de hatalı şekilde oluşturulmasına neden olduğunu ortaya koymuştur. Belirtilen isteklinin, pilot ya da özel bir ortak olarak ağırlıklı bir sorumluluğa sahip olup olmadığına bakılmaksızın, iş deneyimi veya başka herhangi bir kriterden bağımsız şekilde yalnızca teklif mektubundaki aykırılık üzerinden teklifinin geçersizliği ortaya konmuştur. Bu yönüyle değerlendirme, sadece şekle ilişkin değil, ihalenin bütün sonucu üzerinde etkili olan temel bir hata olarak ele alınmıştır.
Kamu İhale Kurulu, söz konusu aykırılığı ihale dokümanına, hukuki düzenlemelere ve uygulamadaki yerleşik içtihada açıkça aykırı bulmuştur. Bu nedenle, söz konusu teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına ve bu teklifin hariç tutulması suretiyle sınır değerin yeniden hesaplanmasına karar verilmiştir. Böylece, ihale işlemlerinin yalnızca şekilsel doğruluk değil, içeriksel açıklık ve belirlilik esasına da uygun biçimde yürütülmesi gerektiği ilkesi bir kez daha vurgulanmıştır. Kurul kararı, ihale sürecindeki temel usul kurallarına sadık kalınması gerekliliğine güçlü bir atıfta bulunarak sürecin yenilenmesini gerekli kılmıştır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.