KÜNYE
- Toplantı No: 2022/048
- Gündem No: 41
- Karar Tarihi: 19.10.2022
- Karar No: 2022/UY.I-1292
- Başvuru Sahibi: Renas Emlak İnşaat Mühendislik Turizm Nakliye Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
- İhaleyi Yapan İdare: Konya Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü
- İKN: 2022/716763
- İhale Adı: 2022 Yılı 2’nci Grup Su Depoları Yapımı, Bakımı ve Çeşitli İnşaat İşleri Yapımı İşi
Özet
Teklif mektubundaki rakam ve yazı ile ifade edilen bedel uyumsuzluğu nedeniyle teklif değerlendirme dışı bırakıldı
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif mektubunda rakam ve yazı ile belirtilen teklif bedelinin uyumsuz olduğunu ve bu hatanın teklifin esasını değiştirecek nitelikte olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
4734 sayılı Kanun’un 30. maddesi ve Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 54. maddesi uyarınca teklif mektubunda teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olarak açıkça yazılması zorunludur. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklif mektubunda rakam olarak 27.865.108,00 TL belirtilirken yazıyla ‘Yirmiyedibinsekizyüzaltmışbeşbinyüzsekizlira’ ifadesinde iki defa ‘bin’ kullanılması nedeniyle rakam ve yazı arasında uyumsuzluk bulunmaktadır. Bu durum teklifin esasını değiştirecek nitelikte bir eksikliktir ve teklif mektubunun usulüne uygun olmaması nedeniyle teklif değerlendirme dışı bırakılmalıdır.
İdare Görüşü
İdare, başvuru sahibinin şikayetini reddetmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru 1: Teklif mektubunda rakam ve yazı ile ifade edilen bedelin farklı olması durumunda teklifler her zaman değerlendirme dışı bırakılır mı?
Cevap: Rakam ile yazı arasında uyumsuzluk, teklifin esasını etkileyen önemli bir hata olarak kabul edildiğinde, teklif değerlendirme dışı bırakılabilir. Ancak uyumsuzluğun mahiyeti ve etkisi her durumda aynı olmayabilir; bazı durumlarda idare, düzeltme hakkı veya açıklama talebiyle uyumsuzluğu giderebilir. Bu nedenle, rakam ve yazı arasındaki fark teklifin içeriğini değiştirecek nitelikteyse, teklifin reddilmesi gerekmektedir.
Soru 2: Rakam ile yazı arasında küçük yazım hataları veya ifadelerin tekrar etmesi, teklifin esasını değiştiren bir uyumsuzluk sayılır mı?
Cevap: Rakamla yazı arasındaki uyumsuzluk, teklif bedelinin yanlış anlaşılmasına veya farklı okunmasına neden oluyorsa, bu durum teklifin esasını değiştirecek eksiklik sayılır. Ancak yalnızca noktalama işaretleri, küçük harf yanlışları veya tekrarlanan kelimeler gibi anlamı değiştirmeyen teknik hatalar, teklifin reddini gerektirmeyebilir. İdarece ve Kurulca somut duruma göre değerlendirme yapılmalıdır.
Soru 3: Teklif mektubundaki rakam-yazı uyumsuzluğunu idare tespit etmez veya şikayet sahibinin talebini reddederse, bu durum itiraz ve inceleme aşamasında nasıl değerlendirilir?
Cevap: İdarenin uyumsuzluğu fark etmemesi veya şikayeti reddetmesi, konunun kapandığı anlamına gelmez. İdari veya yargısal incelemelerde bu tür uyumsuzlukların teklifin esasını etkileyen önemli eksiklikler olduğu yönünde kararlar verilebilir. Dolayısıyla, tekliflerin usulüne uygunluğu kurullar tarafından bağımsız değerlendirilir ve gerekli görülürse iptal veya yeniden ihale kararı alınabilir.
Soru 4: Teklif mektuplarında rakam-yazı uyuşmazlığı tespit edildiğinde idare nasıl bir yaklaşım sergilemelidir?
Cevap: İdare teklif mektuplarını kontrol ederken, rakam ile yazının tutarlı olmasına özen göstermelidir. Uyumsuzluk saptanırsa, teklifin esasını değiştiren hata olup olmadığı değerlendirilir; önemli bir hata varsa teklif reddedilebilir. Bazı durumlarda, mevzuat veya kılavuz hükümlerine göre istekliden yazılı açıklama istenebilir. Ancak temel prensip, teklifin her iki ifade biçiminde de açık, tutarlı ve net olmasıdır.
Soru 5: Teklifler arasındaki rakam ve yazılı metin farklılığının tespitinde uygulamada hangi kriterler dikkate alınır?
Cevap: Rakam ve yazı metni arasındaki farklılık değerlendirilirken; teklifin gerçek değerini belirleyecek şekilde açık ve tereddüde yer vermeyecek uyumsuzluklar dikkate alınır. Yazı veya rakamda hata nedeniyle teklif tutarında anlamlı bir farklılık veya belirsizlik varsa, bu teklifin usulüne uygun olmadığı sonucuna varılır. Yanlışlık yalnızca dilbilgisi veya yazım hatası şeklindeyse ve teklif bedelini etkilemiyorsa reddi gerekmeyebilir. Somut vakaya göre Kurul kararları yol göstericidir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru 1: Teklif mektubunda rakam ve yazı ile ifade edilen bedelin uyumsuzluğu, teklifin değerlendirme dışı bırakılması için yeterli bir sebep midir?
Cevap: Evet, bu vakada teklif mektubunda rakam ile yazı arasında uyumsuzluk bulunması, teklifin esasını değiştirecek bir eksiklik olarak görülmüştür ve bu nedenle teklifler değerlendirme dışı bırakılmıştır. Kurul, mevzuat doğrultusunda tekliflerin rakam ve yazı ile uyumlu olarak verilmesinin zorunlu olduğunu belirtmiş ve uyuşmazlık halinde teklifin usulüne uygun olmadığını karara bağlamıştır.
Soru 2: İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklif mektubundaki ‘bin’ ibaresinin iki defa kullanılması teklifin esasını değiştirecek nitelikte bir hata olarak değerlendirilmiş midir?
Cevap: Evet, Kurul bu ifadede geçen hata nedeniyle rakam ve yazı arasındaki uyumsuzluğun önemli olduğunu tespit etmiş ve bu durumun teklifin esasını değiştirecek nitelikte bir eksiklik olarak kabul edilmesine karar vermiştir.
Soru 3: Başvuru sahibinin şikayeti, idarenin reddetmesine rağmen sonuçta nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: Başvuru sahibinin, teklif mektubundaki rakam ve yazı uyumsuzluğuna ilişkin şikayeti idarece reddedilse de, Kurul tarafından yapılan değerlendirmede bu uyumsuzluğun ciddi bir eksiklik olarak tespit edilmesi üzerine ihale işlemleri mevzuata uygun şekilde yeniden gerçekleştirilmek üzere karar verilmiştir.
Soru 4: Bu vakada ihale işlemlerinin yeniden yapılmasına karar verilmesinin nedeni nedir?
Cevap: İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklif mektubundaki rakam ile yazı arasındaki uyumsuzluğun teklifin esasına ilişkin önemli bir hata olması sebebiyle, teklifin değerlendirme dışı bırakılması ve ihale sürecinin mevzuata uygunluğunun sağlanması amacıyla işlemlerin yeniden yapılmasına karar verilmiştir.
Detaylı Analiz
İhaleye ilişkin uyuşmazlık, teklif mektubunda yer alan bedelin rakam ve yazı ile ifade edilen şekli arasında ortaya çıkan uyumsuzluk üzerine şekillenmiştir. Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif mektubunda rakamsal olarak belirtilen tutarla yazıyla ifade edilen bedelin birbiriyle örtüşmediğini, teklifin bu nedenle değerlendirme dışı bırakılması gerektiğini iddia etmiştir. İdare ise başvuruyu reddetmiş; ancak konu Kurul incelemesine taşınınca uyuşmazlık esasen teklif mektubunun usulüne uygun düzenlenip düzenlenmediği merkezinde değerlendirilmiştir.
Uyuşmazlığın temelinde, teklif mektubunun zorunlu unsurlarından biri olan teklif bedelinin hem rakamla hem yazıyla yazılması gerektiği ve bu ifadelerin birbirini doğrular nitelikte olması zorunluluğu yatmaktadır. Bu vakada, teklif mektubunda rakam olarak 27.865.108,00 TL belirtilmişken, yazı kısmında “Yirmiyedibinsekizyüzaltmışbeşbinyüzsekizlira” şeklinde iki defa “bin” kelimesinin kullanılmasıyla anlam bozulmuş ve rakamsal karşılığı tereddüde açık bir hâl almıştır. Bu tür bir ifade hatası, yalnızca yazım tekniğine ilişkin değil, teklifin okuyucuda yaratacağı anlama etkisi açısından da önem arz etmektedir.
Kurul değerlendirmesinde, teklifin esasını etkileyen unsurun yalnızca tutarın yüksekliği olmadığını, aynı zamanda o tutarın açık ve tereddütsüz şekilde anlaşılabilir olması gerektiğini ön plana almıştır. Yazıyla belirtilen tutardaki iki kez tekrar edilen “bin” ifadesi, teklif bedelinin hangi miktar olarak sunulduğuna ilişkin karışıklık oluşturduğundan teklifin esasını değiştirecek ölçüde bir hata olarak değerlendirilmiştir. Dolayısıyla, biçimsel bir hata gibi görülebilecek bu uyumsuzluk, esasında teklifin geçerliliğini doğrudan etkileyen bir eksiklik olarak yorumlanmıştır.
Vakada, teklifin ortaklık yapısı ya da pilot ortağın iş deneyimi konusuna dair herhangi bir tartışma gelişmemiştir. Uyuşmazlık yalnızca teklif mektubunun şekli ve içeriğiyle sınırlı kalmış, teklif veren şirketin yeterliliğine veya deneyim belgelerine ilişkin bir değerlendirme yapılmamıştır. Bu durum, ihalenin şekli usuller yönünden yapılan ilk aşamalardaki kontrol mekanizmasının da önemini vurgulamaktadır.
Sonuç olarak Kurul, teklif mektubunun usule uygun olmaması nedeniyle ilgili isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğine hükmetmiş; ihale işlemlerinin ise yeni bir değerlendirme süreciyle mevzuata uygun şekilde yeniden gerçekleştirilmesine karar vermiştir. Bu karar, teklif mektubunda yer alan basit gibi görünen uyumsuzlukların dahi teklifin geçerliliği açısından ne denli belirleyici olabileceğini bir kez daha ortaya koymuştur.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.