KÜNYE
- Toplantı No: 2018/001
- Gündem No: 84
- Karar Tarihi: 04.01.2018
- Karar No: 2018/UY.I-75
- Başvuru Sahibi: Erdem Altyapı Proje İnş. San. Tic. Ltd. Şti. - Ök-Bil Elek. İnş. Taah. İnş. ve San. Ltd. Şti. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 6. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2017/441638
- İhale Adı: Boğazlıyan - Felahiye - Kayseri Yolu Km:0+000-37+630 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Üstyapı Yapım İşi
Özet
Teklif mektubundaki rakam-yazı uyumsuzluğunun teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına yol açması nedeniyle itirazen şikayetin reddi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, teklif mektubundaki rakam ve yazı ile belirtilen teklif bedelinin birbirine uygun olduğunu, rakamda yer alan fazladan “BİN” ifadesinin sehven yapıldığını, bu nedenle tekliflerinin geçerli sayılarak sınır değer hesabına dahil edilmesini ve aşırı düşük teklif açıklaması istenmemesini talep etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale komisyonu tarafından yapılan incelemede, teklif mektubunda yazı ile belirtilen tutarın sonunda fazladan “BİN” ifadesinin yer aldığı ve bu ifadenin sayı birimi olarak anlam taşıdığı, bu nedenle teklif bedelinin rakam ve yazı ile birbirine uygun olmadığı tespit edilmiştir. Kamu İhale Kanunu ve Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği hükümlerine göre, teklif mektubunda rakam ve yazı ile belirtilen teklif bedelinin birbirine uygun olması zorunludur ve bu zorunlu hususlardan herhangi birinin eksikliği teklifin esasını değiştirecek nitelikte kabul edilerek teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına neden olur. İlk oturumda teklif mektubunun usulüne uygun olduğu tespit edilip ikinci oturumda bu tespit değiştirilmiş olsa da, bu durum teklifin sınır değer hesabına dahil edilmemesi sonucunu değiştirmez.
Genel Soru–Cevap
Soru: Teklif mektubunda rakam ile yazı arasındaki farklar hangi durumlarda teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına yol açabilir?
Cevap: Teklif mektubunda rakam ve yazı ile belirtilen teklif bedellerinin birbirine uygun olmaması, teklifin esasını etkileyen bir hata olarak değerlendirilir ve bu durumda teklif, mevzuat uyarınca genellikle değerlendirme dışı bırakılır. Uygulamada, rakam ile yazı arasında anlam farklılığı yaratan veya birinin diğerini geçersiz kılan uyumsuzluklar, teklifin geçerliliğini olumsuz etkiler. Ancak sadece yazım hatası gibi, rakam ve yazının anlamını değiştirmeyen ufak farklılıklar durumunda değerlendirme dışı bırakma zorunlu olmayabilir; burada somut durumun iyi analiz edilmesi gerekir.
Soru: Teklif mektubunda rakam ve yazı arasındaki uyumsuzluğun sehven yapılmış olması değerlendirme dışı bırakma kararına etki eder mi?
Cevap: Rakam ve yazı uyumsuzluğunun sehven yapılmış olması, teklifin değerlendirme dışı bırakılması kararını genellikle değiştirmez. Çünkü teklif mektubundaki rakam ve yazı uyumu, teklifin doğruluğu ve güvenilirliği açısından zorunlu bir unsurdur. Bu nedenle hatanın sebebine bakılmaksızın, uyumsuzluk tespit edilirse teklifin geçerliliği olumsuz etkilenir ve değerlendirme dışı bırakılabilir.
Soru: İlk aşamada rakam-yazı uyumu sorununa ilişkin bir hata tespit edilmemesinin, sonraki aşamada uyumsuzluk tespit edilmesi halinde ihale sürecine etkisi nedir?
Cevap: İlk aşamada söz konusu uyumun uygun bulunduğu yönündeki tespit, sonraki değerlendirme aşamasında uyumsuzluk tespit edilirse teklifin değerlendirme dışı bırakılması ve sınır değer hesabına dahil edilmemesi kararını değiştirmez. İhale sürecinde son aşamadaki tespit esas alınır ve teklifin bütünlüğü ile tutarlılığı korunur.
Soru: Teklif bedelinin rakam ve yazı ile belirtilmesinde uyum zorunluluğunu düzenleyen başlıca ilke nedir ve nasıl uygulanır?
Cevap: Kamu ihalelerinde, teklif bedelinin hem rakam hem de yazı ile belirtilmesi zorunludur ve bunların birbirine uyumlu olması beklenir. Bu ilke, tekliflerin objektif ve güvenilir biçimde değerlendirilmesini sağlamak amacıyla getirilmiştir. Rakam ile yazı arasında anlamca farklılık bulunduğunda, yazıdaki ifadeye öncelik verilir. Ancak bu uyumsuzluk nedeniyle teklifin anlaşılmasında tereddüt oluşuyorsa teklif değerlendirme dışı kalabilir.
Soru: Teklif mektubunda rakam-yazı uyuşmazlığı nedeniyle yapılacak değerlendirmelerde idarenin takdir yetkisi nasıl kullanılmalıdır?
Cevap: İdare, teklif mektubundaki rakam ve yazı uyumsuzluğunu tespit ettiğinde, mevzuat ve ilgili yorumlar doğrultusunda söz konusu uygunsuzluğun teklifin ana unsurlarından birini etkilediğini değerlendiriyorsa, hatayı gidermek yerine teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verebilir. Takdir yetkisi ölçülü kullanılmalı; uyumsuzluğun sonuçları, teklifin objektifliğini ve tutarlılığını bozuyorsa esaslı bir hata olarak kabul edilir. Bazı durumlarda ise, hata özensiz ve çok küçükse, reddetmeyip hatayı kabul etmek yoluna da gidilebilir; ancak rakam-yazı uyumu hususu kamu ihalelerinde sıkı tutulur ve çoğunlukla elenme sebebidir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Teklif mektubunda rakam ve yazı ile belirtilen teklif bedelindeki uyumsuzluk hangi hukuki sonuçlara yol açmıştır?
Cevap: Teklif mektubundaki rakam ve yazı arasında uyumsuzluk bulunması nedeniyle teklif, mevzuata uygun olarak değerlendirme dışı bırakılmıştır.
Soru: Başvuru sahibinin rakamdaki fazladan “BİN” ifadesinin sehven yapıldığı iddiası, teklifin değerlendirme dışı bırakılma kararını etkiler mi?
Cevap: Hayır, sehven yapılan hata iddiası teklifin rakam-yazı uyumu zorunluluğunu ortadan kaldırmaz ve teklifin değerlendirme dışı bırakılma kararını değiştirmez.
Soru: İlk oturumda teklif mektubunun usulüne uygun olduğu tespit edilip ikinci oturumda tekrardan uyumsuzluk tespit edilmesi teklifin sınır değer hesaplamasına etkisi nedir?
Cevap: İlk oturumdaki uygunluk tespiti, ikinci oturumdaki uyumsuzluk tespitinden sonra teklifin sınır değer hesabına dahil edilmesi sonucunu değiştirmemiştir; teklif sınır değer hesabına dahil edilmemiştir.
Soru: İtirazen şikayet başvurusu bu uyuşmazlık nedeniyle nasıl sonuçlanmıştır?
Cevap: Teklif mektubundaki rakam-yazı uyumsuzluğundan dolayı teklifin değerlendirme dışı bırakılması kararı yerinde bulunarak itirazen şikayet reddedilmiştir.
Detaylı Analiz
İtirazen şikâyete konu edilen uyuşmazlık, bir teklif mektubunda yer alan bedelin rakam ve yazı ile yazılmış halleri arasında uyum bulunup bulunmadığına ilişkindir. Başvuru sahibi, teklif mektubunda rakamla yazılmış tutarda yer alan “BİN” ibaresinin fazladan ve sehven yazıldığını, yazı ile belirtilen bedelin ise doğru olduğunu ileri sürerek tekliflerinin geçerli sayılması gerektiğini iddia etmiştir. Bu doğrultuda, teklifin sınır değer hesabına dâhil edilmesini ve aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesini talep etmiştir.
Uyuşmazlıkta odak noktası olan teklif mektubundaki uyuşmazlık, teklif bedelinin rakam ile yazı ifadeleri arasında ortaya çıkan farklılıktır. Komisyon tarafından yapılan incelemede, rakam ile yazılan tutarın sonunda anlamlı bir sayı birimi olan “BİN” ifadesinin yer aldığı, bunun da yazı ile belirtilen tutar ile rakam arasında miktar bakımından uyumsuzluk yarattığı tespit edilmiştir. Başvuru sahibinin, bu ifadenin sehven yazıldığı yönündeki açıklaması ise bu farklılığın anlam değiştiren niteliğini ortadan kaldırmamış; dolayısıyla komisyon bu teknik hatayı, ihale belgelerinin taşıması gereken zorunlu unsurlardan biri olan teklif tutarına ilişkin bir eksiklik olarak değerlendirmiştir.
Uygulamada teklif bedeline ilişkin rakam ve yazı ifadeleri arasında artık anlamlı bir fark oluştuğu anda bu durum, teklifin esasını etkileyen bir uyumsuzluk kabul edilmekte ve teklifin geçerliliği açısından belirleyici hale gelmektedir. İncelenen kararda da “BİN” ifadesinin teklif tutarında oluşturduğu değişiklik, sehven yapılmış olsa bile, teklifin esaslı unsurlarından biri olan toplam bedel yönünden tereddüt doğurmuş ve teklifin geçerliliğini ortadan kaldırmıştır. Bu bağlamda, ihale dokümanında yer alan zorunlu unsurlar açısından yapılan bu değerlendirme, teklifin değerlendirme dışı bırakılması sonucunu doğurmuştur.
Başvuruda söz konusu edilen bir diğer unsur ise, teklif mektubunun ilk oturumda uygun bulunmuş olmasına karşın ikinci oturumda yapılan incelemede aynı teklifin geçersiz sayılmış olmasıdır. Kamu İhale Kurulu, yapılan değerlendirmede ilk oturumda yapılan uygunluk tespitinin bağlayıcı olmadığını, sonraki aşamada tespit edilen teklif mektubu içeriğine ilişkin aykırılığın teklifin sınır değer hesabına alınmaması sonucunu etkileyemeyeceğini belirtmiştir. Bu yönüyle değerlendirme süreci, nihai kararda yapılan tespit üzerinden şekillenmiştir.
Sonuç olarak Kamu İhale Kurulu, teklif mektubunda rakam ve yazı ile belirtilen tutarların birbirine uygun olmamasını tek başına teklifin esasına dair bir uyumsuzluk olarak görmüş ve başvuru sahibinin bu durumu açıklamaya yönelik “sehven” savunmasını dikkate almamıştır. Teklifin değerlendirme dışı bırakılması kararını yerinde bulan Kurul, bu eksiklik nedeniyle başvuruyu reddetmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.