KÜNYE
- Toplantı No: 2021/028
- Gündem No: 55
- Karar Tarihi: 08.07.2021
- Karar No: 2021/UY.II-1372
- Başvuru Sahibi: Emine Korkut Yüce
- İhaleyi Yapan İdare: Bayburt İl Özel İdaresi
- İKN: 2021/266668
- İhale Adı: Bayburt Milli İrade Anadolu Lisesi, Fen Lisesi ve Rekabet Kurumu Kız Anadolu Lisesi Onarım İşi
Özet
Teklif mektubundaki rakam ve yazı uyumsuzluğu nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması yerindedir
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, teklif mektubunda rakam ve yazı ile belirtilen teklif bedelinin uyumsuz olduğu gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata aykırı olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
4734 sayılı Kanun’un 30. maddesi ve Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 54. maddesi uyarınca teklif mektubunda teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olarak açıkça yazılması zorunludur. Başvuru sahibinin teklif mektubunda rakamla 554.613,65 TL olarak belirtilen bedelin yazıyla “beşyüzellidörtbinaltıyüzonüçbinaltmışbeşkuruş” şeklinde ifade edilmesi, “beşyüzellidörtbin” ve “altıyüzonüçbin” ifadelerinin bir arada kullanılması nedeniyle rakam ve yazı arasında uyumsuzluk bulunmaktadır. Bu durum, teklif tutarında karışıklığa yol açmakta ve esaslı bir hata olarak değerlendirilmiştir. Bu nedenle idarenin teklifin değerlendirme dışı bırakılması yönündeki işlemi yerindedir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Teklif mektubundaki rakam ile yazının farklı olması durumunda teklif mutlaka değerlendirme dışı bırakılır mı?
Cevap: Rakam ve yazı arasındaki farklılık esaslı bir hata oluşturuyorsa teklifin değerlendirme dışı bırakılması yaygın ve mevzuata uygun bir uygulamadır. Ancak uyuşmazlık çok küçük ve açıkça tipografik bir hata ise idare durumu somut olayın koşullarına göre değerlendirerek teklifin esasını etkilemediğine karar verebilir. Belgede bu tür durumların kapsamı açıkça belirtilmemiştir.
Soru: Teklif mektubunda rakam ve yazı ile verilen bedeller arasında çelişki varsa hangi kriterlere göre karar verilmelidir?
Cevap: Teklif mektubundaki bedelin rakam ve yazı ile açıkça ve uyumlu bir biçimde ifade edilmesi gerekir. Rakam ve yazı arasındaki farklılık teklif tutarını belirgin şekilde etkiliyor ve belirsizlik yaratıyorsa bu, esaslı hata olarak değerlendirilir ve teklifin dışlanması uygun bulunur. Uygulamada, hata teklifin değerlendirilmesinde temel farklılık oluşturuyorsa teklif geçersiz sayılır.
Soru: Rakam ve yazının uyuşmazlığı teklif tutarında karışıklığa neden olduğunda idare nasıl hareket etmelidir?
Cevap: İdare, teklif mektubunda rakam ile yazının uyuşmaması halinde, bu durumun teklif tutarını belirsiz hale getirdiğini tespit ederse, teklifin değerlendirme dışı bırakılması yönünde karar verir. Böylece ihale sürecinde şeffaflık ve tutarlılık sağlanmış olur.
Soru: Teklif mektubunda yer alan yazı ve rakam uyumsuzlukları sonucunda idarenin alacağı kararın hukuki dayanağı nedir?
Cevap: İhale mevzuatı ve ilgili uygulama yönetmelikleri tekliflerin rakam ve yazıyla uyumlu olarak verilmesini şart koşar. Bu şart yerine getirilmediğinde, idarenin teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin kararı mevzuata uygundur ve işlem iptali veya uzlaşmazlığa yol açmaz.
Soru: Yazı ile rakam arasında ortaya çıkan uyuşmazlıklarda idarenin teklif verme süresi içinde başvuru sahibinden açıklama isteme yükümlülüğü var mıdır?
Cevap: Mevzuat ve uygulama kararlarında, rakam-yazı uyumsuzlukları esaslı hata sayıldığından, idarenin genellikle bu hatayı düzeltmeye imkân vermeden teklifleri değerlendirme dışı bırakması mümkündür. Ancak bazı durumlarda, hatanın düzeltilmesi için açıklama istenip istenmeyeceği somut olaya ve ilgili mevzuat hükümlerine bağlıdır; genel bir zorunluluk bulunduğu belgede açık değildir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin teklif mektubunda rakam ile yazı arasındaki uyumsuzluk hangi sonuca yol açmıştır?
Cevap: Rakam ve yazının uyumsuz olması esaslı bir hata olarak görülmüş ve bu nedenle teklif değerlendirme dışı bırakılmıştır.
Soru: İdarenin teklifin değerlendirme dışı bırakılması yönündeki işlemi haklı bulunmasının temel dayanağı nedir?
Cevap: Teklif mektubunda teklif bedelinin rakam ve yazı ile uyumlu biçimde açıkça belirtilmesi zorunluluğunun ihlal edilmesi nedeniyle idarenin işleminde mevzuata uygunluk ve hukuka uygunluk tespit edilmiştir.
Soru: Yazı ile rakam arasında ne tür bir uyumsuzluk bulunmuştur?
Cevap: Yazıda “beşyüzellidörtbinaltıyüzonüçbin” gibi ifadelerin birlikte yer alması, rakamla belirtilen 554.613,65 TL tutarıyla açıkça çelişmiştir.
Soru: Teklif bedelindeki rakam-yazı uyumsuzluğunun ihale sürecine etkisi ne olmuştur?
Cevap: Bu uyumsuzluk teklif tutarında karışıklığa yol açtığı için teklif esaslı hata taşıdığından, teklif değerlendirme dışı bırakılmıştır.
Detaylı Analiz
İncelenen uyuşmazlıkta, teklif mektubunda belirtilen bedelin rakam ve yazı ile ifade edilmesinde ortaya çıkan çelişki nedeniyle bir isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı görülmektedir. Uyuşmazlığın temelini, teklif bedelinin açık ve kesin şekilde anlaşılır olup olmadığı hususu oluşturmakta; bu bağlamda yazı ile rakam biçiminde ifade edilen tutarların birbirine uygun olmaması teklifin geçerliliğini tartışmalı hale getirmiştir. Başvuru sahibi, bu durumun mevzuata aykırı bir değerlendirme olduğunu ileri sürmüş; ancak uyuşmazlık, teklifin esaslı bir hata içerip içermediği ekseninde ele alınmıştır.
İhale sürecinde iş deneyim belgeleri ya da benzeri yeterlik unsurlarından ziyade, teklif mektubu içeriğine yönelik şekli bir uygunluk denetimi söz konusudur. Bu çerçevede, teklif mektubunda yer alan tutarın hem rakamla hem de yazıyla açıkça belirtileceği kuralının ihlal edilip edilmediği tartışılmıştır. Somut olayda, teklif mektubunda rakamla belirtilen 554.613,65 TL ifadesinin karşısında yazıyla “beşyüzellidörtbinaltıyüzonüçbinaltmışbeşkuruş” gibi anlam bütünlüğünü bozan bir ibare yer alması, tutarın doğru şekilde tespitini önleyici nitelikte görülmüştür. Bu durum, teklifin sağlıklı değerlendirilmesine engel teşkil etmiş ve idare tarafından teklifin geçersiz sayılması sonucunu doğurmuştur.
Esaslı unsur kavramı bu bağlamda, teklif mektubunun taşıması gereken temel niteliklerden biri olan “teklif tutarının belirginliği” üzerinden değerlendirilmiştir. Belirsizlik, ihale sonucunu etkileyebilecek düzeyde bir bilgi eksikliği yarattığı için bu hata, esaslı hata niteliğinde kabul edilmiştir. Bu türden bir hata, ihale komisyonunun teklifi hangi tutar üzerinden değerlendireceği konusunda karışıklık doğurduğundan, sadece teknik bir eksiklik değil, teklifin ihale sonuçlarına etkisi bakımından da belirleyici bir sorun olarak ele alınmıştır.
Olayda pilot ortağa özel nitelikte bir iş deneyim belgesi veya yeterlik unsuru analizi bulunmadığından, ortaklık yapısı yahut benzer belgeler üzerinden bir değerlendirmenin söz konusu olmadığı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla başvurunun esasını etkileyen husus, tamamıyla teklif mektubundaki şekli hataya dayanmaktadır. Bu çerçevede, iş ortaklığının yapısına veya lider ortağın katkı düzeyine uygunluk yönünden herhangi bir teknik değerlendirme yapılmamıştır.
Kamu İhale Kurulu, teklif mektubundaki yazı-rakam uyumsuzluğunun teklif bedelini belirlemede karışıklık yarattığını ve bu nedenle teklifin esaslı bir hata barındırdığını tespit ederek, idarenin değerlendirme dışı bırakma işlemini hukuka uygun bulmuştur. Kurul, yerleşik uygulamalara uygun biçimde teklif tutarındaki belirsizliğin giderilmesine yönelik düzeltme yapılamayacağına işaret etmiş; açıklama istenmeksizin teklifin dışlanmasını yerinde görmüştür. Sonuç olarak, başvuru sahibinin itirazı reddedilerek idarenin kararı korunmuştur.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.