KÜNYE
- Toplantı No: 2018/045
- Gündem No: 34
- Karar Tarihi: 08.08.2018
- Karar No: 2018/UY.II-1483
- Başvuru Sahibi: Muhammet Kocaman - Ulaşım Yapı Proje İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi
- İhaleyi Yapan İdare: Orman Genel Müdürlüğü Bursa Orman Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2018/301919
- İhale Adı: Bursa Orman İşletme Müdürlüğü İznik Orman İşletme Şefliği Yangın Önleme Tesisi (B Tipi Orman Yolu) Yapımı
Özet
Teklif mektubundaki rakam ve yazı ile teklif bedelinin uyuşmaması nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması kararı
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif mektubundaki teklif bedelinin rakam ve yazı ile uyuşmadığını, bu nedenle teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğini iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale dokümanı ve mevzuat hükümleri uyarınca teklif mektubunda teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile açıkça ve birbirine uygun olarak yazılması zorunludur. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklif mektubunda rakam olarak 154.222,89 TL belirtilmiş, yazıyla ise ‘Yüzellidörtbin İkiyüzyirmiikibin Seksendokuz Kuruş’ ifadesi kullanılarak iki defa ‘bin’ ifadesi yer almış ve bu durum rakam ile yazının uyuşmadığını göstermiştir. Bu uyuşmazlık teklifin esasını değiştirecek nitelikte olup, teklif mektubunun şekil ve içerik bakımından zorunlu şartlara uymaması nedeniyle teklif değerlendirme dışı bırakılmalıdır.
İdare Görüşü
İdare, birim fiyat teklif mektubu ile birim fiyat teklif cetvelinin birlikte değerlendirildiğini, teklif mektubundaki yazımın mevzuata uygun olduğunu savunmuştur.
Genel Soru–Cevap
Soru: Teklif mektubunda teklif bedelinin rakamla ve yazıyla belirtilmesinde uyumsuzluk tespit edildiğinde, bu durumun teklifin geçerliliği üzerindeki etkisi nedir?
Cevap: Teklif mektubunda rakamla ve yazıyla belirtilen tutarlar arasında uyuşmazlık varsa, bu durum teklifin esasını etkileyebilir ve teklifin şekil ve içerik bakımından zorunlu şartlara uymaması nedeniyle geçersiz sayılarak değerlendirme dışı bırakılması olağandır. Teklifin açık ve uyumlu olması beklendiğinden, uyuşmazlık teklifin reddine sebep olabilir.
Soru: İhale mevzuatına göre teklif mektubundaki rakam ve yazı ile yapılan uyuşmazlık, diğer teklif belgeleri (örneğin birim fiyat teklif cetveli) ile giderilebilir mi?
Cevap: Teklif mektubundaki rakam-yazı uyuşmazlığı, diğer belgelerle (birim fiyat teklif cetveli vb.) tek başına giderilemez. Çünkü teklif mektubu, teklifin temel unsurlarından biridir ve açık, doğru, uyumlu şekilde düzenlenmesi zorunludur. Aksi halde teklif değerlendirme dışı bırakılır.
Soru: Teklifin esasını değiştiren rakam ve yazı uyumsuzluğu, ihale sürecinde ne tür risklere veya hukuki sonuçlara yol açabilir?
Cevap: Böyle bir uyumsuzluk, teklifin esasını değiştirdiğinden teklifin geçersiz sayılmasına, değerlendirme dışı bırakılmasına ve sonucunda ihalenin iptal edilip işlemlerin baştan yapılmasına yol açabilir. Bu tür hatalar, idarenin ihale sürecini mevzuata uygun yürütmesini engeller ve uyuşmazlıklara neden olur.
Soru: Teklif mektubundaki rakam ve yazı uyuşmazlığı nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması halinde, idare hangi adımları izlemelidir?
Cevap: İdare, böyle bir durumda ilgili teklifin geçersiz sayılması sonrasında ihale sürecini hukuka uygun şekilde tekrarlamalıdır. Değerlendirme dışı bırakma kararından sonra doğrudan sözleşme imzalanmamalı, işlem yeniden yapılmalıdır.
Soru: Teklif mektubundaki rakam ve yazı uyuşmazlığında, “teklifin esasını değiştiren” ifadesi uygulamada nasıl yorumlanmakta ve hangi durumlar bu kapsamda kabul edilmektedir?
Cevap: Uygulamada, rakam ve yazı arasında uyuşmazlık teklifin anlamını ve tutarını açıkça etkiliyor ve farklı anlaşılıyorsa “esasını değiştiren” kabul edilir. Örneğin sayısal tutarda binlerce fark oluşması veya iki kez “bin” yazılması gibi hatalar somut etkisiyle kabul edilir. Bu durumda teklif geçerli sayılmaz. Ancak küçük yazım hataları ve anlam bulanıklığı olmayan uyumsuzluklar daha farklı değerlendirilir; somut durum önemlidir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklif mektubundaki rakam ve yazı ile teklif bedelinin uyuşmaması durumunda teklifin yok hükmünde sayılıp sayılmayacağı tartışıldığında, bu vakada nasıl bir sonuca varılmıştır?
Cevap: Bu vakada, teklif mektubundaki rakam ve yazı arasında uyuşmazlık teklifin esasını değiştirdiğinden, teklif geçerli sayılmamış ve değerlendirme dışı bırakılmıştır.
Soru: İhale idaresinin, uyuşmazlık bulunan teklif mektubunu birim fiyat teklif cetveli ile birlikte değerlendirmiş olması bu uyuşmazlığı ortadan kaldırır mı?
Cevap: Hayır, idarenin birim fiyat teklif cetveli ile birlikte değerlendirme yapması teklif mektubundaki rakam ve yazı uyuşmazlığını gidermez; teklif mektubunun açık ve uyumlu olması zorunludur, bu nedenle teklif değerlendirme dışı bırakılmıştır.
Soru: Teklif mektubunda yazılı teklif bedelinde yer alan tereddüt uyumsuzluğu (örneğin “iki defa bin” ifadesi) teklifin esasını değiştirir mi ve bu ne tür bir hukuki sonuç doğurur?
Cevap: Evet, bu tür bir uyumsuzluk teklifin esasını değiştirir; sonuç olarak teklif şekil ve içerik açısından zorunlu şartları taşımadığından değerlendirme dışı bırakılmıştır.
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakıldıktan sonra idarenin yapması gereken işlem nedir?
Cevap: İdare, bu aşamadan itibaren ihale işlemlerini mevzuata uygun şekilde yeniden yapmak zorundadır.
Detaylı Analiz
İhale sürecinde ortaya çıkan uyuşmazlık, teklif üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu teklif mektubunda yer alan bedelin rakam ve yazı ile ifade edilmiş biçimleri arasında tutarsızlık bulunmasıdır. Başvuru sahibi, bu tutarsızlığın teklifi geçersiz kıldığını, dolayısıyla değerlendirilmeye alınmaması gerektiğini ileri sürmüş; buna karşılık idare, teklif mektubunun ilgili cetvellerle birlikte değerlendirilerek bütünsel uyum sağlandığını savunmuştur. Çözülmesi gereken uyuşmazlık noktası, teklif mektubundaki yazım uyuşmazlığının teklifin geçerliliği üzerinde etkili olup olmayacağıdır.
Görüş ayrılığı, teklif mektubunda yer alan tutarın hem rakam hem yazıyla açık ve birbiriyle örtüşecek biçimde belirtilmesinin gerekliliğinden kaynaklanmaktadır. Somut olayda yazı ile belirtilen teklif bedelinde birden fazla “bin” ibaresi yer alarak sayısal anlamda belirsizlik yaratmıştır. Bu da, yazılı ifade ile sayısal değer arasında anlamlı bir fark oluşmasına neden olmuştur. İdare, teklif cetveli ile birlikte anlam bütünlüğü sağlandığını ileri sürse de, bu yaklaşım Kurul nezdinde yeterli görülmemiştir; çünkü teklif mektubunun bağımsız olarak açık, doğru ve uyumlu şekilde düzenlenmesi esastır.
Kurul tarafından yapılan incelemede, teklif mektubunda yer alan yazım hatasının yalnızca biçimsel değil, aynı zamanda içeriksel bir tutarsızlık teşkil ettiği değerlendirilmiştir. “Yüzellidörtbin İkiyüzyirmiikibin Seksendokuz Kuruş” biçimindeki ifade, “bin” kelimesinin iki kez kullanılması nedeniyle teklifin tutarını anlamayı güçleştirmekte ve çeşitli okumalara açık bir duruma getirmektedir. Bu durum, teklifin esasını değiştirici nitelikte olarak değerlendirilmiş ve teklifin geçerli sayılmamasına yol açmıştır.
Teklifin esasına etki eden bu nitelikteki bir uyuşmazlık, Kurul tarafından belirleyici bir hata olarak kabul edilmiştir. Söz konusu tutarsızlık, teklif mektubunun taşıması gereken asgari şekil ve içerik şartlarını karşılamadığı sonucunu doğurmuştur. Değerlendirme dışı bırakma gerekçesi bu noktada teklifin üzerinde tartışmaya yer bırakmayacak şekilde açık ve kesin olması zorunluluğuna dayandırılmıştır.
Sonuç olarak Kurul, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin bu haliyle geçerli olmadığına hükmetmiş ve teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına karar vermiştir. Devamında, ihale işlemlerinin bu aşamadan itibaren yeniden ve mevzuata uygun şekilde yürütülmesi yönünde idareye yükümlülük olduğu belirtilmiştir. Bu karar, sadece şekli bir uyumsuzluk gibi görünen durumların dahi, teklifin esasını etkileyebilecek nitelikte olması hâlinde ciddi hukuki sonuçlara yol açabileceğini teyit etmektedir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.