KÜNYE
- Toplantı No: 2017/017
- Gündem No: 66
- Karar Tarihi: 05.04.2017
- Karar No: 2017/UY.I-1021
- Başvuru Sahibi: Emitek İnşaat Mekanik Elektrik Sanayi Tic. Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: DSİ Antalya 13.Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2016/584505
- İhale Adı: 13 Bölge Alara Eğitim Tesisleri Rehabilitasyonu 1 Kısım
Özet
Teklif mektubundaki rakam ve yazı ile ifade edilen bedelin uyumsuzluğu nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması uygun bulunmuştur
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, teklif mektubundaki rakamla yazı arasındaki farkın sehven ve esaslı olmayan bir hata olduğunu, teklifin esasını değiştirmediğini, teklif cetveli ile yazı ile belirtilen bedelin aynı olduğunu, bu nedenle teklifinin değerlendirilmesi gerektiğini iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale mevzuatına göre teklif mektuplarında teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olarak açıkça yazılması zorunludur. Başvuru sahibinin teklifinde rakamla belirtilen bedelde bin ayracı olarak kullanılan nokta ile kuruş ayracı olarak kullanılan virgül arasında dört basamak yer almakta, bu da rakamla yazı arasında uyumsuzluk yaratmaktadır. Bu durum, rakamla ifade edilen bedelin yazı ile belirtilen tutardan farklı bir parasal tutar olarak algılanmasına ve belirsizliğe yol açmaktadır. Yaklaşık maliyet ve işin yapım amacına ilişkin değerlendirmede, bu tür bir belirsizliğin teklifin esasını etkilediği ve sözleşme aşamasında sorun yaratacağı anlaşılmıştır. Bu nedenle teklifin değerlendirme dışı bırakılması mevzuata uygundur.
İdare Görüşü
İdare, teklif mektubundaki rakam ve yazı ile belirtilen bedelin birbirine uygun olmadığını, bu nedenle teklifin mevzuata uygun olarak değerlendirme dışı bırakıldığını belirtmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Tekliflerde rakamla ve yazı ile belirtilen bedeller arasında belirsizlik veya uyumsuzluk tespit edilmesi halinde idarelerin uygulaması nasıl olmalıdır?
Cevap: Teklif mektuplarındaki rakamla ve yazı ile belirtilen bedeller birbirine açık ve tutarlı olmayabilir; bu tür durumlar teklifin esasını etkileyebilecek maddi hata olarak değerlendirilir. İdare, bu uyumsuzluk nedeniyle teklifin hangi bedeli esas alacağı konusunda netlik bulunmadığı durumlarda, teklifin değerlendirme dışı bırakılması yoluna gidebilir. Bu yaklaşım, söz konusu belirsizliğin ihale sürecinde ve sözleşme aşamasında doğurabileceği hukuki ve uygulamalı sorunların önüne geçmek amacıyla tercih edilir.
Soru: Teklifte rakamla ve yazı ile belirtilen bedellerin uyumlu olması neden bu kadar önemlidir?
Cevap: Rakamla ve yazı ile belirtilen bedeller arasındaki uyum, teklifin belli, açık ve anlaşılır olduğunu gösterir. Uyumlu olması, teklifin esasını ve taraflarca kabul edilen bedeli netleştirir; uyuşmazlık riskini azaltır. Uyumsuzluk ise teklifin hangi tutara karşılık geldiğine ilişkin tereddüt doğurur ve sonuçta sözleşme aşamasında ihtilaflara veya hukuki sorunlara zemin hazırlar. Bu nedenle, uyumlu ifade edilmesi çoğunlukla zorunlu kabul edilir.
Soru: Teklif mektubundaki rakam ve yazı uyumsuzluğunun sehven yapılmış olması, teklifin değerlendirme dışı bırakılmasını engeller mi?
Cevap: Teklifin sehven yapılan bir hata sonucunda rakam ile yazı arasında uyumsuzluk oluştuğunun iddia edilmesi, bu hata teklifin esasını etkileyecek nitelikteyse teklifin değerlendirme dışı bırakılmasını engellemez. İdare ve ihale makamları, bu tür maddi hata iddialarına karşın uyumsuzluğun yaratacağı belirsizliğin işin yapım süreci ve sözleşme aşamasına olumsuz etkisini öncelikli görür ve mevzuata uygun olarak hatalı teklifleri eler.
Soru: Teklifin diğer belgelerinde (örneğin teklif cetveli) rakam ve yazı uyuşmazlığı giderilmiş olsa bile, bu durum teklifin değerlendirilmesine engel olur mu?
Cevap: Rakam ve yazı ile belirtilen bedeller arasındaki uyumsuzluk, diğer belgelerle giderilmiş olsa bile asıl teklif mektubundaki açık ifade hatası ortadan kalkmazsa, bu, teklifin esasını değiştirmeyen bir durum olarak görülmez. Dolayısıyla, teklif mektubundaki uyumsuzluk esas tutularak değerlendirme dışı bırakma kararı verilmesi mümkündür.
Soru: Rakamla ve yazı ile belirtilen tutarlarda nasıl teknik hatalar teklifin esasını etkileyen eksiklik olarak görülür?
Cevap: Örneğin, rakamla belirtilen bedelde yanlış noktalama işareti kullanımı sonucu tutarın farklı algılanması, yazı ile belirtilen tutarla uyuşmaması gibi durumlar teklif mektubundaki tutarın belirsiz veya birden fazla anlama açık olmasına yol açar. Bu somut maddi hata teklifin esasını etkileyen eksiklik sayılarak teklifin değerlendirme dışı bırakılması için geçerli gerekçe oluşturabilir. Bu yaklaşım, ihalenin şeffaflığı ve kesinliği açısından önemlidir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Teklif mektubunda rakamla ve yazı ile belirtilen bedeller arasındaki uyumsuzluk hangi somut biçimde başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına gerekçe olmuştur?
Cevap: Başvuru sahibinin teklifinde rakamla belirtilen bedelde bin ayracı olarak nokta, kuruş ayracı olarak virgül kullanılmış ve arada dört basamak yer almıştır. Bu, rakamla yazı arasındaki uyumsuzluğun teklif tutarına ilişkin farklı ve belirsiz anlam yaratmasına yol açmış, dolayısıyla teklifin esasını etkileyen bir eksiklik olarak görülmüştür. Bu nedenle teklif, mevzuata uygun şekilde değerlendirme dışı bırakılmıştır.
Soru: Başvuru sahibinin teklif cetveli ile yazı ile belirtilen bedelin aynı olması, teklifin değerlendirmeye alınması için yeterli sayılmış mıdır?
Cevap: Hayır, yeterli bulunmamıştır. Kurul, rakamla ve yazı ile ifade edilen teklif bedellerinin birbirine uyumlu ve açık olması gerektiğini belirtmiştir. Teklifle ilgili olarak sadece yazı ile bedelin veya teklif cetvelinin aynı olması, rakamla uyumsuzluk varken teklifin esasını değiştirmediği iddiasını karşılamamış ve değerlendirme dışı bırakılma gerekçesi ortadan kalkmamıştır.
Soru: Teklif mektubunda rakam ve yazı ile belirtilen bedellerin uyumsuzluğu ihale sonucunda ne tür hukuki problemlere yol açabilir?
Cevap: Kurul bu uyumsuzluğun sözleşme aşamasında belirsizlik ve uyuşmazlık yaratacağını değerlendirmiştir. Çünkü rakam ve yazı ile verilen bedellerin farklı anlaşılması, taraflar arasında sözleşmenin bedeline ilişkin temel bir uyuşmazlık ortaya çıkarabilir ve işin yapım amacına uygun maliyet hesaplamalarını olumsuz etkileyebilir.
Soru: İtirazen şikâyet başvurusunda belirtildiği gibi, teklif mektubundaki bu uyumsuzluğun sehven yapılmış bir hata olması değerlendirme dışı bırakılmayı engellemiş midir?
Cevap: Hayır, Kurul sehven ya da esaslı olmaması iddiasını dikkate almamış; rakam ile yazı arasında açık ve aleni bir uyuşmazlık bulunması nedeniyle, bu durumun teklifin esasını etkilediği gerekçesiyle teklifin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata uygun olduğu sonucuna varmıştır.
Detaylı Analiz
İtirazen şikâyet başvurusuna konu olan uyuşmazlık, bir isteklinin sunduğu teklif mektubundaki rakam ve yazı ile belirtilen teklif bedelleri arasında uyumsuzluk bulunmasından kaynaklanmıştır. Somut olayda başvuru sahibi, bu uyumsuzluğun sehven yapıldığını ve teklifin esasını etkilemediğini öne sürerek, teklif cetvelinde yazı ile belirtilen bedelin doğru olduğunu ve bu doğrulta değerlendirme yapılması gerektiğini ileri sürmüştür. Ancak idare, teklif mektubundaki rakam ve yazı ile belirtilen bedel ifadeleri arasında açık bir uyuşmazlık olduğunu belirterek, teklifin değerlendirme dışı bırakılmasını savunmuştur.
Uyuşmazlık, teklif mektubunda bedelin rakamla yazımı sırasında binlik ayracın nokta, kuruş ayracının ise virgül olarak kullanılması ve arada dört basamak yer alması nedeniyle, yazı ile belirtilen tutarla rakamla belirtilen tutarın aynı parasal anlamı taşımaması noktasında yoğunlaşmaktadır. Bu durum, teklif bedelinin net ve tereddütsüz biçimde anlaşılamamasına yol açmıştır. Başvuru sahibinin bu farkı teklif cetveliyle gidermeye çalıştığı görülse de, Kurul bu tür teknik hataların teklif mektubundaki beyan ile sınırlı şekilde değerlendirileceği yönünde bir tutum sergilemiştir.
Değerlendirme sürecinde, teklifin esasını etkileyen unsur olgusuna özellikle dikkat çekilmiştir. Kurul, rakamla yazılan ifadenin dört basamaklı ayrımla oluşturduğu muğlaklığın, açık ve anlaşılır bir teklif tutarını ortadan kaldırdığını tespit etmiştir. Bu nedenle söz konusu uyumsuzluk, salt biçimsel bir fark olarak değil, teklifin esasını etkileyen ve anlamına doğrudan zarar veren bir eksiklik olarak değerlendirilmiştir. Bu yaklaşım, sözleşme aşamasında taraflar arasında bedel konusunda farklı yorumların doğabileceği öngörüsüne dayanmaktadır.
Başvuru sahibi, söz konusu hatanın yalnızca maddi ve esaslı olmayan bir yanlışlık olduğunu savunsa da, Kurul bu iddiayı dikkate almamış; uyumsuzluğun açık, belirgin ve teklif bedeline dair tereddüt yarattığını vurgulamıştır. Bu sebeple, teklifin diğer belgelerinde yer alan bilgiler veya sehven yapılmış olma iddiası, teklif mektubu içerisindeki rakam ve yazı arasındaki farkın doğurduğu belirsizliği ortadan kaldırabilecek nitelikte görülmemiştir.
Sonuç olarak Kurul, teklif mektubunda rakamla ve yazı ile belirtilen bedellerin net bir şekilde uyumlu olması gerektiği kanaatine varmış, bu koşul sağlanmadığı için teklifin geçersiz sayılmasını yerinde bulmuştur. İtirazen şikâyet bu gerekçeyle reddedilmiş ve karar, sözleşme sürecinde doğabilecek muhtemel uyuşmazlıkları önleyici nitelikte bir tutumla şekillenmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.