KÜNYE
- Toplantı No: 2018/014
- Gündem No: 18
- Karar Tarihi: 06.03.2018
- Karar No: 2018/UY.I-516
- Başvuru Sahibi: Yusuf Demir/Demirciler İnşaat - Salma İnşaat Taahhüt Emlak Tur. Tic. ve San. Ltd. Şti. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 18. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2017/494464
- İhale Adı: Afyonkarahisar-Bayat Asarcık Göleti Sulaması Yenilemesi
Özet
Teklif mektubunda zorunlu taahhüt ibaresinin eksikliği nedeniyle teklif değerlendirme dışı bırakıldı
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, teklif mektubunun 2’nci maddesindeki ibarenin eksik olduğu gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının haksız olduğunu, mesleki faaliyetin sürdüğüne ilişkin oda kayıt belgesinin teklif dosyasında sunulduğunu ve ihalenin yapıldığı yıl içinde düzenlenmiş olduğunu belirterek itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuştur.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, ihale dokümanında ve ilgili mevzuatta teklif mektubunun standart formunun 2’nci maddesinde, ihale tarihi itibarıyla mesleki faaliyetin ilgili odaya kayıtlı olarak sürdürüldüğüne dair taahhüt ibaresinin bulunmasının zorunlu olduğunu, bu ibarenin teklif mektubunda yer almamasının teklifin esasını değiştirecek nitelikte eksiklik olduğunu, ayrıca başvuru sahibinin sunduğu oda kayıt belgesinin ihale tarihi itibarıyla güncel olmadığını tespit etmiştir. Bu nedenle teklif mektubunun standart forma uygun olmadığı ve teklifin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata uygun olduğu sonucuna varmıştır.
İdare Görüşü
İdare, başvuru sahibinin teklif mektubunun 2’nci maddesinde mesleki faaliyeti sürdürdüğüne dair zorunlu taahhüt ibaresinin bulunmadığını, bu nedenle teklif mektubunun standart forma uygun olmadığını ve teklifin esasını değiştirecek nitelikte eksiklik teşkil ettiğinden teklifin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata uygun olduğunu belirtmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Teklif mektubunda yer alan zorunlu taahhüt ibaresinin metinsel olarak tam karşılığı arandığında, ifade küçük şekil farklarından dolayı eksik sayılabilir mi?
Cevap: Uygulamada, zorunlu taahhüt ibaresinin ihale dokümanında belirlenen standart metne uygun olması esas alınır. Metinde küçük dilbilgisi farklılıkları veya eşanlam doğrultusundaki ifadeler genellikle kabul edilebilir; ancak taahhüdün anlamını değiştiren veya temel yükümlülüğü kaldıran farklılıklar teklifin esasını etkileyebileceği için eksiklik sayılır. Bu noktada, standart forma uygunluk ve ibarenin içeriği bir arada değerlendirilir.
Soru: İhale tarihinden önce alınmış ve ihale tarihine yakın tarihli oda kayıt belgesi teklif değerlendirmesine kabul edilir mi?
Cevap: İhale tarihine yakın tarihli oda kayıt belgeleri genel olarak kabul edilir. Ancak bu belge, ihale tarihini de kapsayan geçerli bir kayıt durumunu net şekilde göstermelidir. Eğer belgenin son geçerlilik tarihi ihale tarihinden önce bitmişse veya belgenin üzerinde tarih belirtilmemişse, belge ihale tarihine uygunluğun açıkça kanıtlanmadığı şeklinde değerlendirilir ve teklif olumsuz etkilenebilir.
Soru: Teklif mektubundaki zorunlu taahhüt ibaresi yazımında eksiklik tespit edilirse, ihale makamı başvuru sahibinden düzeltme talebinde bulunabilir mi?
Cevap: Kamu ihale mevzuatı ve Kurul kararları doğrultusunda, teklifin esasını değiştiren zorunlu taahhüt ibaresinin eksikliği biçimsel değil maddi bir eksiklik sayılır. Bu nedenle, ihale makamları bu tür eksiklikleri tamamlatmak için düzeltme talep etmez; teklif değerlendirme dışı bırakılır. Sadece biçimsel ve teklifin özünü değiştirmeyen küçük yazım hatalarında düzeltmeye izin verilebilir.
Soru: Oda kayıt belgesinin geçerliliğinin ihale tarihine uygunluğu nasıl tespit edilir?
Cevap: Oda kayıt belgesinde belirtilen kayıt tarihi ve varsa son geçerlilik tarihi ihale tarihiyle karşılaştırılarak değerlendirilir. İhale tarihinde geçerli olmayan, tarihsel veya süresi dolmuş belgeler yeterli kabul edilmez. Bu belge, teklif mektubundaki mesleki faaliyetin devam ettiğine ilişkin taahhütle birlikte inci incelenir; belge tek başına değil, taahhüt ifadesiyle birlikte geçerliliği belirler.
Soru: Teklif mektubundaki zorunlu taahhüt ibaresi eksikliği, idarenin değerlendirme dışı bırakma kararına itiraz edilmesinin ne tür sonuçları olabilir?
Cevap: Bu tür durumda Kurul ve yargı kararlarında genellikle teklifin esasını etkileyen eksiklikler kabul edilir ve idarenin değerlendirme dışı bırakma kararı uygun görülür. İtirazen şikâyet süreçlerinde benzer eksiklikler sıklıkla haklı bulunarak itirazlar reddedilir. Ancak her somut olayda ilişkin belgeler ayrı ayrı incelenmelidir; mutlak bir kural olmamakla beraber uygulamada titiz değerlendirme yapılır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin teklif mektubunun 2’nci maddesinde zorunlu taahhüt ibaresinin bulunmaması, tek başına teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına neden olabilir mi?
Cevap: Evet, Kurul kararına göre teklif mektubunun 2’nci maddesinde ihale tarihi itibarıyla mesleki faaliyetin ilgili odaya kayıtlı olarak sürdürüldüğüne dair zorunlu taahhüt ibaresinin olmaması, teklifin standart forma uygun olmaması ve bu eksikliğin teklifin esasını değiştirecek nitelikte olması nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılmasını gerektirir.
Soru: Başvuru sahibinin sunduğu oda kayıt belgesinin ihale tarihi itibarıyla güncel olmaması teklif değerlendirmesine nasıl etki etmiştir?
Cevap: Kurul, oda kayıt belgesinin ihale tarihi itibarıyla güncel olmamasını, teklif mektubundaki taahhüt ibaresinin yokluğuyla birlikte değerlendirmiş ve bunun teklifin esasını değiştirecek eksiklik oluşturduğunu belirterek, teklifin standart forma uygun bulunmaması sonucuna varmıştır.
Soru: İdarenin teklif mektubunu standart forma uygun bulmaması durumunda ne tür bir hukuki sonuç doğmuştur?
Cevap: İdarenin ve Kurulun ortak görüşüyle, standart forma uygun olmayan teklif mektubu nedeniyle teklifin esasını değiştirecek nitelikte eksiklik doğduğu için teklif değerlendirme dışı bırakılmıştır ve bu uygulama itirazen şikâyet sürecinde de onanmıştır.
Soru: Başvuru sahibinin ihale yılında düzenlenmiş güncel oda kayıt belgesi sunması, 2’nci maddede zorunlu taahhüt yoksa teklifin değerlendirilmesini sağlar mı?
Cevap: Hayır, Kurul kararında belirtilen durumlarda, sadece güncel oda kayıt belgesi sunulması, teklif mektubunun 2’nci maddesinde zorunlu taahhüt ibaresi bulunmadığı müddetçe teklifin değerlendirmeye alınması mümkün olmamıştır. Bu nedenle, sadece belge sunmak tek başına eksikliği gidermemiştir.
Detaylı Analiz
İhale sürecine ilişkin uyuşmazlık, teklif mektubunun standart forma uygunluğu kapsamında, teklifin 2’nci maddesinde yer alması gereken zorunlu bir taahhüt ibaresinin bulunup bulunmadığı ekseninde şekillenmiştir. Başvuru sahibi, bu ibarenin eksik olduğu gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasını haksız bulmuş; teklif dosyasında yer alan ve ihale yılı içinde düzenlenmiş oda kayıt belgesine dayanarak mesleki faaliyetin sürdürüldüğünün tevsik edildiğini ileri sürmüştür. Ancak idare, teklif mektubunun zorunlu unsurlarından biri olan taahhüt ifadesinin yokluğu nedeniyle teklifin esasını etkileyen bir eksiklik bulunduğunu değerlendirerek teklifin değerlendirme dışı bırakılması kararını vermiştir.
Uyuşmazlığın temelini oluşturan husus, teklif mektubunun 2’nci maddesinde, mesleki faaliyetin ihale tarihi itibarıyla sürdürüldüğüne dair taahhüdün metin içinde açıkça yer almamasıdır. Bu ibarenin ihale dokümanında yer alan standart forma dayalı olması nedeniyle, içeriği belirli hukukî anlamı taşıyan bir unsur olarak kabul edilmiştir. Kurul da değerlendirmesinde, standart metne uygunluk arz etmeyen bu durumun salt bir biçim hatası olarak görülemeyeceğini, teklifin esasını doğrudan etkileyen bir içerik eksikliği bulunduğunu vurgulamıştır.
Taahhüt ibaresinin yokluğu, her ne kadar ilgili belge ile mesleki faaliyetin sürdürüldüğü teknik olarak ortaya konulmaya çalışılsa da, bu durum eksikliği telafi edici şekilde kabul edilmemiştir. Kurul, oda kayıt belgesinin ihale tarihi itibarıyla güncelliğini yitirmiş olması nedeniyle, ibarenin yokluğunun belgeyle dengelenmesinin mümkün olmadığı görüşündedir. Bu çerçevede, ibarenin bulunmaması yalnızca şekli bir sorun olarak değil, esaslı bir taahhüdün yokluğu şeklinde değerlendirilmiştir.
Meselenin analizinde, teklifin esasını etkileme ölçütü temel belirleyici olarak öne çıkmıştır. Kurul, zorunlu taahhüt ibaresinin teklifin geçerliliği üzerinde doğrudan etkili olduğunu, bu ifadenin yokluğunun bir belgeyle sonradan giderilemeyeceğini ortaya koymuş; bu nedenle bu eksikliğin biçimsel olmaktan çıkıp maddi bir eksiklik teşkil ettiğini değerlendirmiştir. Kayıtlılık durumuna yönelik sunulan belge ise hem kapsam hem zaman itibarıyla bu eksikliği giderecek düzeyde görülmemiştir.
Kurul’un yaklaşımı, ihale belgeleri ve mevzuatın yorumlanmasında şekli uygunluğun yanında içerik yönünden de tutarlılık aradığını göstermektedir. Sonuç olarak, teklif mektubunda zorunlu taahhüt ibaresinin yer almaması ve sunulan oda kayıt belgesinin ihale tarihine uygun olmaması birlikte değerlendirilmiş; eksiklikler teklifin esasını değiştirecek nitelikte görülerek değerlendirme dışı bırakılma işlemi yerinde bulunmuş ve şikâyet başvurusu reddedilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.