KÜNYE
- Toplantı No: 2020/015
- Gündem No: 76
- Karar Tarihi: 01.04.2020
- Karar No: 2020/UY.I-649
- Başvuru Sahibi: Murat ÇELİKTAN
- İhaleyi Yapan İdare: Bursa Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü
- İKN: 2019/613355
- İhale Adı: 2019-2 Muhtelif Hizmet Tesislerinin Bakım ve Onarımlarının Yapılması İşi
Özet
Sınır değer hesaplamasında teklif mektubu ile teklif cetveli tutar uyumsuzluğunun ikinci oturumda değerlendirilmesi gerektiği için teklif geçerli sayılarak sınır değer yeniden hesaplanmalı
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, Silfa İnşaat firmasının teklif tutarları arasındaki farklılık nedeniyle teklifinin sınır değer hesaplamasına dahil edilmemesinin mevzuata aykırı olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kamu İhale Kanunu’nun 36. maddesine göre ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminat usulüne uygun sunulan teklifler geçerli teklif olarak kabul edilmekte, teklif mektubu ile geçici teminat usulüne uygun olmayan teklifler ise değerlendirme dışı bırakılmaktadır. Kanun’un 37. maddesine göre ise teklif mektubu ile teklif cetveli arasındaki uyumsuzluk ve aritmetik hatalar ikinci oturumda değerlendirilmekte ve bu aşamada tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması kararı verilmektedir. Bu nedenle, Silfa İnşaat firmasının teklif mektubu ile teklif cetveli tutarları arasındaki farklılık ikinci oturumda ele alınmalı ve ilk oturumda teklif geçerli sayılarak sınır değer hesaplamasına dahil edilmelidir. Sınır değer hesaplamasında Silfa İnşaat firmasının teklif tutarı dikkate alınmadan yapılan hesaplama mevzuata aykırıdır.
İdare Görüşü
İdare, Silfa İnşaat firmasının teklif mektubu ile teklif cetveli tutarlarının farklı olması nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakıldığını ve sınır değer hesaplamasında bu teklifin dikkate alınmadığını belirtmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Teklif mektubu ile birim fiyat teklif cetveli arasında tutar farklılığı olması durumunda teklif ilk oturumda neden geçerli sayılır?
Cevap: Kamu ihale mevzuatına göre, teklifin geçerliliği ilk oturumda sadece teklif mektubunun ve geçici teminatın usulüne uygun sunulmasına bağlıdır. Teklif mektubu ile teklif cetveli arasındaki tutar farkları ise aritmetik hata veya uyumsuzluk niteliğinde olup, bunlar ikinci oturumda değerlendirilir. Bu nedenle, tutar farkı olan teklifler ilk oturumda geçerli kabul edilip sınır değer hesaplamasına dâhil edilmelidir.
Soru: Teklif mektubu ile teklif cetveli tutar uyumsuzlukları ikinci oturumda nasıl ele alınır?
Cevap: İhale ikinci oturumunda, teklif mektubu ile cetvel arasında tutar veya aritmetik uyumsuzluklar incelenir; gerektiğinde teklif düzeltmesi ya da teklifin değerlendirme dışı bırakılması kararı verilir. Ancak bu aşamaya kadar teklifin geçici olarak geçerli sayılması gerekir. İlk oturumda bu tür uyumsuzluklar nedeniyle teklif reddedilemez.
Soru: Sınır değer hesaplamasında tekliflerin hangi tutarları esas alınmalıdır?
Cevap: Sınır değer hesaplamasında, ikinci oturum sonrası kesinleşen teklifler esas alınmalıdır. Ancak ilk oturumda teklif mektupları ve geçici teminat usulüne uygun olan bütün teklifler geçerli sayılıp sınır değer hesaplamasına dâhil edilmelidir. Aksi halde, bazı tekliflerin haksız olarak hesaplamadan çıkarılması sonucunda sınır değer yanlış belirlenebilir.
Soru: Sınır değer hesaplamasında teklifin dahil edilmemesi hangi olumsuz sonuçlara yol açabilir?
Cevap: Sınır değer hesaplamasına teklifin yanlışlıkla dahil edilmemesi, sınır değerin hatalı belirlenmesine ve buna bağlı olarak ihale sürecinde hatalı değerlendirme ve kararlara sebep olur. Bu durum, ihalenin iptaline, sözleşme yapılmamasına veya hukuki itirazlara yol açabilir. Bu nedenle tüm geçerli teklifler hesaplama kapsamına alınmalıdır.
Soru: İhale sürecinde sınır değerin doğru tespiti için idarelerin nelere dikkat etmesi gerekir?
Cevap: İdareler, tekliflerin usulüne uygunluk ve geçerlilik değerlendirmelerini mevzuatta öngörülen sıraya ve aşamalara uygun yapmalı; özellikle teklif mektubu ve geçici teminat uyumu ilk oturumda dikkate alınmalı, teklif cetveli ile uyumsuzluklar ise ikinci oturumda incelenmelidir. Böylece sınır değer hesaplaması tüm geçerli teklifler üzerinden yapılarak mevzuata uygunluk sağlanır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Silfa İnşaat firmasının teklif mektubu ile teklif cetveli tutarları arasındaki farklılık ilk oturumda dikkate alınarak teklif geçersiz sayılabilir mi?
Cevap: Hayır, teklif mektubu ve birim fiyat teklif cetveli tutarları arasındaki farklılık ilk oturumda değerlendirilerek teklif geçersiz sayılamaz. Kanun gereği, teklifin geçerliliği sadece teklif mektubunun ve geçici teminatın usulüne uygun sunulup sunulmadığına göre ilk oturumda belirlenir, bu nedenle Silfa İnşaat firmasının teklifi ilk oturumda geçerli teklif olarak kabul edilmelidir.
Soru: Teklif mektubu ile teklif cetveli tutarları arasında uyumsuzluk tespit edildiğinde bu durum ne zaman ve nasıl değerlendirilmelidir?
Cevap: Teklif mektubu ile teklif cetveli tutarları arasındaki uyuşmazlık ikinci oturum aşamasında değerlendirilir. Bu aşamada teklifteki uyumsuzluklar ve aritmetik hatalar incelenir ve teklifin değerlendirme dışı bırakılıp bırakılmayacağına karar verilir. İlk oturumda ise bu tür uyumsuzluklar dikkate alınmaz.
Soru: Silfa İnşaat firmasının teklifi sınır değer hesaplamasına dahil edilmeden hesaplama yapılmasının sonucu nedir?
Cevap: Silfa İnşaat firmasının teklifi sınır değer hesaplamasına dahil edilmeden yapılan hesaplama mevzuata aykırıdır. Kurul, bu nedenle sınır değer hesabının anılan firmanın teklif tutarını esas alarak yeniden yapılması gerektiğine karar vermiştir.
Soru: İhale işlemlerinin hangi aşamada ve nasıl tekrarlanması gerekmektedir?
Cevap: İhale işlemleri, Silfa İnşaat firmasının teklifi sınır değer hesaplamasına dahil edilerek yeniden hesaplama yapılmasının ardından mevzuata uygun şekilde tekrarlanmalıdır. Bu süreçte sınır değerin doğru şekilde belirlenmesi sağlanmalı ve buna göre ihale işlemleri yürütülmelidir.
Detaylı Analiz
İncelenen uyuşmazlıkta, bir isteklinin sunduğu teklif mektubundaki fiyat ile birim fiyat teklif cetvelindeki toplam tutar arasında fark bulunması, teklifin sınır değer hesaplamasına dahil edilip edilmeyeceği konusunda tartışma yaratmıştır. Başvuru sahibi, bu farkın ilk oturumda teklifin geçersiz sayılmasına gerekçe yapılamayacağını, dolayısıyla teklifin değerlendirme dışı bırakılmasının ve sınır değere dahil edilmemesinin mevzuata aykırı olduğunu ileri sürmüş; idare ise bu uyuşmazlık nedeniyle teklifi geçersiz sayarak hesaplamaya dahil etmemiştir.
Uyuşmazlığın temelinde, teklifin geçerli sayılıp sayılamayacağına ilişkin değerlendirmede hangi belgelerin hangi aşamada dikkate alınacağına dair uygulama farkı yer almaktadır. İlk oturumda sadece teklif mektubu ve geçici teminatın usulüne uygunluğu değerlendirilir; teklif mektubu ile birim fiyat teklif cetveli arasında bir tutarsızlık varsa bu husus aritmetik hata kapsamında ikinci oturumda ele alınır. İhaleye katılım sürecinde, bu tür tutarsızlıklar teklifin otomatik geçersiz sayılmasını gerektirmez, detaylı değerlendirme ikinci oturum aşamasında yapılır. İlgili vakada idare bu değerlendirmeyi birinci oturumda tamamlayarak teklifin geçersizliğine karar vermiş, bu da esaslı bir hata yaratmıştır.
Bu bağlamda, “esaslı unsur” kavramının değerlendirilmesi önem kazanmıştır. Esaslı unsur, teklifi etkileyen ve ihale sonucunu belirleyebilecek nitelikteki unsurlar olarak dikkate alınır. Ancak teklif mektubu ile cetvel arasındaki tutar farkı, teklifin bir bütün olarak geçerliliğini ilk aşamada ortadan kaldırmaz; bu fark, teklife ilişkin maddi bir hata olup esaslı unsur olarak değerlendirilecek bir durum, ikinci oturum öncesinde oluşmaz. Bu nedenle, idarenin teklifin geçersizliğine ilişkin değerlendirmesinde esaslılık kriterini yanlış uyguladığı görülmektedir.
Pilot ortakların iş deneyimi ya da yeterlilik belgeleri bu uyuşmazlığın odak noktası olmamakla birlikte, teklif geçerliliği açısından ilk oturumda incelenen belgeler arasında yer almaz. Dolayısıyla pilot ortak ile ilgili özel bir değerlendirme yapılmadığı gibi, bu vaka bağlamında iş deneyimine dair özel bir tartışma da bulunmamaktadır. İhtilafın merkezinde yalnızca teklif mektubu ve cetvel arasındaki mali farkın nasıl ele alınması gerektiği vardır.
Kamu İhale Kurulu, sürece ilişkin değerlendirmesinde idarenin yaklaşımını mevzuata aykırı bulmuş ve teklif mektubu ile geçici teminatı uygun olan isteklinin teklifinin ilk oturumda geçerli kabul edilmesi gerektiğine hükmetmiştir. Bu çerçevede ilgili teklifin sınır değer hesaplamasına dahil edilmeden yapılan işlemlerin hukuka aykırı olduğu sonucuna ulaşılmış, söz konusu teklif dikkate alınarak sınır değerin yeniden hesaplanması ve ihale işlemlerinin buna göre tekrarlanması gerektiği belirtilmiştir. Böylelikle Kurul, teklif değerlendirme sürecinin sıralı ve kademeli şekilde yürütülmesini temin eden mevzuat sistematiğine uygun bir sonuca ulaşmıştır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.