KÜNYE
- Toplantı No: 2022/059
- Gündem No: 105
- Karar Tarihi: 21.12.2022
- Karar No: 2022/UY.I-1643
- Başvuru Sahibi: Agne Yapı A.Ş. - Şen-Gök Keleşoğlu İnş. Taah. Nak. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 10. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2022/531275
- İhale Adı: Çayeli – (Pazar – Hemşin) Ayr Km: 0+000 – 6+500 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Köprü İşleri ve Üstyapı İşleri Yapılması İşi
Özet
Teklif geçerlilik süresi uzatılmadığı için aşırı düşük teklif açıklamalarının uygunluğu değerlendirilmeden ihalenin başvuru sahibi üzerinde bırakılması kararlaştırıldı
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan istekli ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı iddiasıyla itirazen şikâyette bulunmuştur.
Kurul Değerlendirmesi
İhale dokümanında belirtilen yaklaşık maliyet, iş kalemleri ve aşırı düşük teklif sorgulama usulü ile Kamu İhale Genel Tebliği hükümleri doğrultusunda, aşırı düşük teklif açıklamalarının usulüne uygun istenmesi ve değerlendirilmesi gerekmektedir. Ancak, ihale üzerinde bırakılan ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli teklif geçerlilik sürelerini uzatmadıkları için teklifleri geçersiz sayılmıştır. Bu nedenle, aşırı düşük teklif açıklamalarının uygunluğu değerlendirilmeden ihalenin başvuru sahibi üzerinde bırakılması gerekmektedir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Teklif geçerlilik süresinin uzatılmaması halinde, aşırı düşük teklif sorgulamasına yönelik açıklamalar neden değerlendirmeye alınmaz?
Cevap: Teklif geçerlilik süresi ihale dokümanında belirtildiği halde uzatılmadığında, teklif geçersiz sayılır ve bu nedenle aşırı düşük teklif sorgulaması için yapılan açıklamaların incelenmesine gerek kalmaz. Burada esas olan teklifin geçerliliğinin devam edip etmediğidir; geçerlilik süresi sona ermiş teklif nedeniyle içerik değerlendirmesi yapılmaz.
Soru: İhalede teklif geçerlilik süresi uzatımı istenmediği veya teklif süresi dolduğu halde istekliler uzatma yapmadığı takdirde ihale sonucu nasıl etkilenir?
Cevap: Teklif geçerlilik süresinin uzatılmaması veya süre içinde uzatma yapılmaması durumunda, ilgili isteklilerin teklifler geçersiz sayılır. Bu durum, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibinin teklifinin geçersiz olmasına sebep olabilir ve ihale, bu istekliye bırakılmayabilir; alternatif olarak başka teklif sahiplerine yönelinir veya ihale iptal edilebilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamaları uygunluk değerlendirmesinde teklif geçerlilik süresi uzatımı nasıl bir ön koşuldur?
Cevap: Aşırı düşük teklif açıklamalarının uygunluğu değerlendirilmeden önce teklifin geçerlilik süresinin uzatılmış ve geçerli olması gerekir. Geçerlilik süresi dolmuş ve uzatılmamış teklifler, aşırı düşük açıklama değerlendirme safhasına geçilemeden geçersiz sayılır.
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklilerin teklif geçerlilik sürelerini uzatmaması, başvuru sahiplerinin itiraz hakkını nasıl etkiler?
Cevap: Teklif geçerlilik süresi dolup uzatılmadığında, bu istekli lehine herhangi bir değerlendirme yapılamaz ve teklif geçersiz sayılır. Dolayısıyla, aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığına dair itirazlar da anlamını yitirir çünkü teklif haklı olarak geçersiz sayılmıştır; bu durum itirazın reddiyle sonuçlanabilir.
Soru: İhale sürecinde teklif geçerlilik süresi uzatımı ile aşırı düşük tekliflerin açıklama sürecinin ilişkisi nedir?
Cevap: Teklif geçerlilik süresi, aşırı düşük teklif açıklamalarının istenmesi ve uygunluğunun değerlendirilmesinde ön koşuldur. Eğer teklif geçerlilik süresi uzatılmazsa veya sona ererse, aşırı düşük teklif açıklama süreçlerine geçilemez. Dolayısıyla teklif geçerlilik süresi hem teklifin hayatta kalması hem de açıklamaların değerlendirilmesi açısından kritik önemdedir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibi, aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı iddiasını neden başvurusunda dikkate alamamıştır?
Cevap: Çünkü ihale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi teklif geçerlilik sürelerini uzatmadıkları için teklifleri geçersiz sayılmıştır. Bu nedenle aşırı düşük teklif açıklamalarının uygunluğunun değerlendirilmesine gerek kalmamıştır.
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklilerin teklif geçerlilik sürelerini uzatmaması ihale sonucunu nasıl etkilemiştir?
Cevap: Teklif geçerlilik sürelerinin uzatılmaması nedeniyle, ihale üzerinde bırakılan istekli ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi teklifleri geçersiz olmuş; bu nedenle ihale başvuru sahibi üzerinde bırakılmıştır.
Soru: İdarece aşırı düşük teklif açıklamalarının uygunluğu hangi koşullarda incelenmez hale gelmiştir?
Cevap: İdarece, teklif geçerlilik süreleri uzatılmadığında aşırı düşük teklif açıklamalarının uygunluğu değerlendirilmemiştir; çünkü geçerlilik süresi uzatılmayan teklifler doğrudan geçersiz sayılmıştır.
Soru: Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığına ilişkin itirazen şikayetinin reddedilme sebebi nedir?
Cevap: Çünkü aşırı düşük teklif açıklamalarının uygunluğu değerlendirilmeden, geçerlilik süreleri uzatılmayan tekliflerin geçersiz sayılması sonucu ihale başvuru sahibi üzerinde bırakılmıştır; bu nedenle itirazen şikayət reddedilmiştir.
Detaylı Analiz
İhaleye ilişkin değerlendirme, teklif geçerlilik süresinin belirlenmiş olmasına rağmen ihale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin bu süreyi uzatmaktan imtina etmeleri üzerine şekillenmiştir. Başvuru sahibi, bu iki teklifin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığını ileri sürerek ihalenin sonuçlandırılma biçimine itiraz etmiştir. Ancak esas uyuşmazlık, açıklamaların içeriğinin değerlendirilip değerlendirilmediğinden ziyade, geçerliliğini yitiren teklifler üzerinden kamu ihale sürecinin devam ettirilip ettirilemeyeceği noktasında toplanmıştır.
İddiaların merkezine alınan husus, aşırı düşük teklif açıklamaları olsa da, bu açıklamaların değerlendirilmesi için öncelikle teklifler geçerli kabul edilmelidir. Ancak somut olayda, söz konusu iki isteklinin teklif geçerlilik süresini uzatmaması nedeniyle idarece bu tekliflerin hükümsüz sayılması yoluna gidilmiştir. Bu durum, içerik değerlendirmesine geçilmeden saf dışı bırakılan tekliflerin aşırı düşük olup olmadıkları yönünde bir inceleme yapılmasını yersiz hâle getirmiştir. Bu bağlamda, teknik ya da mali açıklamaların doğruluğu ya da yeterliliği gibi tartışmalar sürecin dışında kalmıştır.
Esaslı unsur değerlendirmesi bakımından, geçerlilik süresinin uzatılmaması teklifin bütünlüğünü ve geçerliliğini ortadan kaldırdığı için, söz konusu teklifin herhangi bir yönüyle artık müzakere ya da analiz konusu yapılması mümkün olmamıştır. Esaslı unsur burada sadece teklif fiyatının aşırı düşük olup olmaması değil, teklifin süre bakımından halen geçerli bir irade beyanı taşıyıp taşımadığı noktasında şekillenmiştir. Dolayısıyla, şeklen var olan bir belge olsa dahi, hukuken geçersiz hâle gelen bir teklifin içeriği esas unsur tartışmasına konu olamamıştır.
Bu bağlamda pilot ortağın iş deneyimi ya da sunduğu teknik yeterlilik belgelerinin de değerlendirme dışı kaldığı anlaşılmaktadır; çünkü teklifin bütünü geçersiz sayıldığında, onu oluşturan unsurların tek tek irdelenmesi de kamu ihale sistemi bakımından işlevsiz bir çaba olacaktır. Bu noktada yalnızca geçerli teklif sunan ve değerlendirme dışı kalmayan başvuru sahibi lehine ihale sonuçlandırılmıştır.
Kamu İhale Kurulu bu durumu açık biçimde değerlendirerek, geçersiz hale gelen teklifler hakkında açıklama yapılmasına gerek olmadığına ve mevcut koşullar altında ihalenin başvuru sahibi üzerinde bırakılmasının usule uygun olduğuna kanaat getirmiştir. Böylece, başvuru sahibinin diğer isteklilere yönelik aşırı düşük teklif açıklaması iddiaları yerinde görülmemiş; çünkü bu teklifler değerlendirme dışında kalmış ve geçerliliğini yitirmiştir. Kurulun yaklaşımı, şeklen değil esasen geçerli teklifler üzerinden karar verilmesi gerektiği yönünde olmuştur.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.