KÜNYE
- Toplantı No: 2020/047
- Gündem No: 56
- Karar Tarihi: 21.10.2020
- Karar No: 2020/UY.II-1720
- Başvuru Sahibi: Ege Gökmen İnş. Araç Kir. Ortak Sağ. Güv. Bir. İş Sağlığı ve Güv. Eğit. Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: İller Bankası A.Ş. Yatırım Koordinasyon Dairesi Başkanlığı
- İKN: 2020/388498
- İhale Adı: Şebinkarahisar (Giresun) Kanalizasyon ve Yağmursuyu İnşaatı
Özet
İhale dokümanındaki teklif fiyatı puanlama yöntemi mevzuata uygun bulunmuştur
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, teklif fiyatı puanlamasının sınır değerin üstündeki ilk teklif fiyatı baz alınarak yapılmasının ve sınır değerin altındaki teklif sahiplerinin aşırı düşük teklif açıklaması uygun olsa dahi ihalede avantajlı konuma gelememesinin mevzuata aykırı olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
4734 sayılı Kanun’un 40. maddesi ve Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği hükümleri uyarınca ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesinde fiyat dışı unsurların da dikkate alınabileceği, bu hususun idarenin takdirinde olduğu; idari şartnamede teklif fiyatı puanlamasının 60 puan üzerinden, kalite ve teknik değer puanlamasının 40 puan üzerinden yapılacağı; teklif fiyatı puanlamasında sınır değerin üzerindeki ilk teklif sahibinin 60 puan aldığı, diğer tekliflerin ise sınır değerin üzerindeki ve altındaki istekliler için ayrı ayrı formüllerle puanlandığı; bu düzenlemenin idareye tanınan takdir yetkisi kapsamında olduğu ve kamu ihale mevzuatına aykırılık teşkil etmediği; ayrıca aşırı düşük teklif açıklaması istenerek tekliflerin değerlendirmeye alındığı tespit edilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: İhale dokümanında teklif fiyatı puanlamasında farklı sınır değerler üzeri ve altı için ayrı puanlama yöntemlerinin kullanılması mevzuata uygun mudur?
Cevap: İhale dokümanlarında teklif fiyatı puanlamasında sınır değerin üzerindeki ve altındaki teklifler için farklı puanlama formüllerinin kullanılması, idarenin takdir yetkisi kapsamında değerlendirilebilmekte ve bu ayrım ilgili mevzuat ve uygulama kararları çerçevesinde genellikle uygun bulunmaktadır. Ancak bu farklılaştırmanın ihale sürecinin objektifliğini ve rekabeti zedelememesi gerekir.
Soru: Sınır değer uygulaması nedeniyle aşırı düşük teklif açıklaması olumlu sonuçlansa bile bu tekliflere fiyat puanı verilmemesi veya avantaj sağlanmaması doğru mudur?
Cevap: Aşırı düşük teklif açıklaması olumlu olsa dahi, ihale dokümanında teklif fiyatı puanlamasının sınır değerin üzerindeki tekliflere göre yapılmasının öngörülmesi halinde, sınır değerin altındaki tekliflerin bu puanlama metoduna göre daha az puan alması veya avantajlı konuma gelememesi hukuken kabul görebilmektedir. Bu durum, idarenin takdir yetkisi ile bağlantılıdır ve ilan edilen kriterlerle uyumlu olmalıdır.
Soru: İhalenin ekonomik açıdan en avantajlı teklif üzerinde fiyat dışı unsurların etkisi ne kadar olabilir?
Cevap: Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesinde fiyat dışı unsurlar puanlama sistemine dahil edilebilmekte ve idari şartnamede fiyat için ayrılan puan toplam puanın tamamı olmayabilir. Örneğin fiyat için puanlama toplam puanın %60’ını alırken, kalite ve teknik unsurlar %40 puanla değerlendirilerek fiyat tek başına belirleyici olmaktan çıkarılabilir. Böylece tekliflerin yalnızca fiyat temelinde değerlendirilmesinin önüne geçilir.
Soru: İdarenin teklif fiyatı puanlamasında kullandığı yöntemlere ilişkin itirazlarda hangi kriterler tereddüt yaratmaktadır?
Cevap: Tereddütler genellikle sınır değerin aşılması veya altında kalan tekliflerin puanlanması ile ilgili farklılaştırmanın hak ve rekabet açısından adil olup olmadığı, aşırı düşük tekliflerin puanlama üzerindeki etkisi ve idarenin takdir yetkisinin sınırlarını doğru yorumlamaktan kaynaklanmaktadır. Bu nedenle söz konusu puanlama yönteminin dokümanda açık ve objektif biçimde belirtilmesi, mevzuata uygunluk açısından önemlidir.
Soru: İhale dokümanında belirlenen puanlama yöntemlerinin kamu ihale mevzuatına aykırılığının değerlendirilmesinde hangi unsurlar önemlidir?
Cevap: Değerlendirmede idarenin takdir yetkisinin sınırları, dokümanın açıklığı, yöntemlerin objektif ve tarafsız uygulanabilirliği ile rekabeti olumsuz etkilememesi esastır. İdarenin sınır değerin üzerindeki fiyatların baz alınarak puanlama yapılması tercihinde, bu yöntemin şeffaflığı, önceden ilan edilmiş olması ve eşit muamele ilkesine uygunluğu karar mercilerince dikkatle incelenir. Bu kriterler karşılanıyorsa kamu ihale mevzuatına aykırılık oluşmayabilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale dokümanında teklif fiyatı puanlamasının sınır değerin üzerindeki ilk teklif sahibinin fiyatı baz alınarak yapılması mevzuata aykırı mıdır?
Cevap: İhale dokümanında teklif fiyatı puanlamasının sınır değerin üzerindeki ilk teklif sahibinin fiyatı esas alınmak suretiyle yapılması, idarenin takdir yetkisi kapsamında değerlendirilmiş ve kamu ihale mevzuatına aykırılık teşkil etmediği saptanmıştır.
Soru: Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinin aşırı düşük teklif açıklaması uygun olsa bile ihalede avantajlı konuma gelememesi mevzuata uygun mudur?
Cevap: Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinin aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunsa dahi, teklif fiyatı puanlamasında belirlenen yöntem nedeniyle ihalede avantajlı konuma gelememeleri, ihale dokümanındaki düzenlemenin idarenin takdir yetkisi kapsamında olduğu ve mevzuata uygun olduğu gerekçesiyle hukuken uygun bulunmuştur.
Soru: İhale dokümanında fiyat dışı unsurların puanlamaya dahil edilmesi ve toplam puanın fiyat için 60, kalite ve teknik için 40 puan olarak belirlenmesi hangi sonucu doğurmuştur?
Cevap: Fiyat dışı unsurların da puanlamaya dahil edilmesi ve teklif fiyatına maksimum 60 puan verilmesi, kalite ve teknik değerlerin de değerlendirmede etkili olması sebebiyle, ekonomik açıdan en avantajlı teklifin sadece fiyat üzerinden değil, daha geniş kriterlerle seçilmesini sağlamış ve böylelikle ihale yöntemi mevzuata uygun bulunmuştur.
Soru: Başvuru sahibinin iddiaları neden Kurul tarafından reddedilmiştir?
Cevap: Başvuru sahibinin, teklif fiyatı puanlama yönteminin sınır değerin üzerindeki ilk teklifin fiyatı baz alınarak yapılmasının ve sınır değerin altındaki teklif sahiplerinin avantaj elde edememesinin mevzuata aykırı olduğu yönündeki iddiaları, Kurul tarafından idarenin takdir yetkisinde bulunan bu yöntemlerin mevzuata uygun olduğu tespitiyle reddedilmiştir.
Detaylı Analiz
İncelenen uyuşmazlık, tekliflerin değerlendirilmesinde fiyat puanlamasına ilişkin ihale dokümanı düzenlemelerinin kamu ihale mevzuatına uygun olup olmadığına ilişkindir. Başvuru sahibinin temel iddiası, ihale dokümanında teklif fiyatı puanlamasının sınır değerin üstündeki ilk teklif sahibi baz alınarak yapılmasının, sınır değerin altında kalan ancak aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan isteklilerin dezavantajlı duruma düşmesine neden olduğu ve bu nedenle mevzuata aykırılık teşkil ettiğidir. Kurul bu kapsamda, başvuruya konu düzenlemeyi ve sonuçlarını hem teklif değerlendirme yöntemi hem de rekabet ilkeleri bakımından irdelemiştir.
İhale işlem dosyasına yansıyan şekliyle fiyat puanlamasında, sınır değerin üstünde yer alan en düşük fiyatın esas alınarak 60 puan üzerinden değerlendirme yapılmasına yönelik bir yöntem benimsenmiştir. Söz konusu yaklaşımda, bu fiyatı sunan istekli tam puan alırken, diğer teklif sahiplerine sınır değerin üzerindeki veya altındaki konumlarına göre farklı formüllerle puan verilmiştir. Bu farklılaştırma ile sınır değerin altına inen teklifler, aşırı düşük teklif açıklamaları geçerli sayılsa bile, baz alınan üstteki fiyata göre puan kaybı yaşamaktadır. Başvuru sahibi bu yöntemin rekabeti olumsuz etkilediğini öne sürmüş, ancak Kurul, fiyat dışı unsurların da dikkate alındığı bir değerlendirme sisteminde bu durumun ihale bütünlüğünü bozmadığı kanaatine varmıştır.
Kurulun değerlendirmesinde, esaslı unsur kavramı çerçevesinde puanlama ölçütlerinin açıkça dokümana yansıtıldığı ve tüm istekliler için şeffaf şekilde uygulandığı dikkate alınmıştır. İhalenin başlangıcından itibaren ilan edilen ve ihale dokümanında ayrıntısıyla açıklanan puanlama yönteminin, isteklilerin teklif hazırlıklarını bu çerçevede yaptıktan sonra uyuşmazlık konusu edilemeyeceği yönünde bir değerlendirme yapılmış, bu hususun ihalenin esaslı bir unsuru olduğu ancak idarenin takdir yetkisi kapsamında belirlenmiş olması nedeniyle hukuka aykırılık taşımadığı sonucuna ulaşılmıştır. Özellikle fiyat dışı unsurların toplam puanlamada belirli bir ağırlığa sahip olması nedeniyle, yalnız fiyat temelinde bir avantaj beklentisinin gerçekleşmemesinin ihale sistematiğine aykırı olmadığı ifade edilmiştir.
Somut olayda kurulu oluşturan teklif ortaklığında pilot ortağın iş deneyimine ya da bu deneyimin teklif değerlendirme süreci üzerindeki doğrudan etkisine ilişkin herhangi bir tartışma yer almamıştır. İnceleme, yalnızca teklif fiyatı puanlamasının yöntemsel düzeydeki etkileriyle sınırlı olarak yürütülmüş; bu çerçevede pilot ortak ya da diğer ortakların mesleki ve teknik yeterlik unsurlarına dair bir değerlendirme yapılmamıştır. Dolayısıyla pilot ortağın teklifi etkileyen bir katkısı veya eksikliği bulunmadığından, bu unsurun vakaya özel bir etkisi tespit edilmemiştir.
Sonuç olarak Kamu İhale Kurulu, başvuruya konu puanlama yönteminin kamu ihale mevzuatına uygun olduğuna ve idarenin takdir yetkisi çerçevesinde hukuka aykırılık taşımadığına kanaat getirmiştir. Sınır değerin altındaki tekliflerin değerlendirme dışı bırakılmadığı, sadece belirlenen yöntemle daha düşük puanlandığı ve bu yöntem tüm istekliler açısından önceden açıklandığı için, Kurul ihalenin rekabet ilkesine aykırılık teşkil etmediği sonucuna varmıştır. Bu doğrultuda başvuru sahibinin iddiaları yerinde görülmemiş ve itirazen şikâyet başvurusu reddedilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.