KÜNYE
- Toplantı No: 2021/007
- Gündem No: 25
- Karar Tarihi: 17.02.2021
- Karar No: 2021/UY.II-409
- Başvuru Sahibi: Bandırma Doğan Yapı Malz. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Baver Peyzaj İnş. Malz. İnş. Taah. Tem. Yem. Tic. San. Ltd. Şti. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Muğla Büyükşehir Belediye Başkanlığı Fen İşleri Dairesi Başkanlığı
- İKN: 2020/610606
- İhale Adı: Muğla İli Menteşe İlçesi Kent Meydanı ve Katlı Otopark İkmal İnşaatı Yapılması
Özet
Teklif dosyasında zorunlu standart formun sunulmaması nedeniyle değerlendirme dışı bırakılma işlemi yerinde bulunmuştur
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, teklif dosyasında sunulan Ticaret Sicili Gazeteleri ve imza sirkülerinde istenilen bilgilerin bulunduğunu, standart formun ayrıca sunulmasının gerekmediğini iddia ederek tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının hukuka aykırı olduğunu ileri sürmüştür.
Kurul Değerlendirmesi
İdari Şartname ve Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği, teklif dosyasında KİK033.0/Y numaralı standart formun sunulmasını zorunlu kılmıştır. Standart formun dipnotlarında, bilgilerin doğruluğunun elektronik ortamda teyit edilmesi için Ticaret Sicil Gazetelerinin eklenmesi gerektiği belirtilmiş, ancak bu formun sunulması zorunluluğu diğer belgelerle ikame edilemez. Başvuru sahibinin her iki ortağı tarafından bu standart form sunulmamıştır; sunulan diğer belgeler ise bu zorunluluğu karşılamamaktadır.
Genel Soru–Cevap
Soru: Teklif dosyasında zorunlu standart formun eksik sunulması durumunda idarece hangi kriterlere göre değerlendirme dışı bırakma işlemi yapılabilir?
Cevap: Zorunlu standart formun sunulmaması, ihale mevzuatında açıkça istenmişse ve bu formun yerine getirilebilecek başka bir belge hükmü bulunmuyorsa, teklif değerlendirme dışı bırakılabilir. İdari şartnamede ve ilgili yönetmelikte standart formun sunulmasının zorunlu olduğu belirtildiyse, eksik sunulması teklifin esasına etkili sayılır ve bu durum teklifin elenmesini gerektirir. Ancak, bazı durumlarda bilgi doğrulaması elektronik ortamdan yapılsa da, standart formun sunulması mevzuatla bağdaşmadıkça idarece kabul edilmez.
Soru: Teklifin esasını etkileyip etkilemediğinin tespiti ihale değerlendirmesinde nasıl yapılmalıdır? Standart belgelerin sunulmaması halindeki yaklaşım nedir?
Cevap: İhale mevzuatına göre, zorunlu belgelerin sunulması teklifin değerlendirmesi için asli unsurdur. Eksikliği esas etkiliyorsa, değerlendirme dışı bırakma uygun bulunur. Standart form gibi belgelerde, mevzuat özellikle açık hükümle “zorunlu” nitelendirmişse eksiklik esas etkili sayılır. İdari şartnamede bu tür belgelerin esas hakkındaki bilgileri doğrulama amacı taşıdığı genellikle belirtilir. Dolayısıyla, elektroniğin doğrulama imkanı sunsa bile, zorunlu formlar olmadan teklif geçerli sayılmaz.
Soru: İdari şartnamede zorunlu kılınan standart form ile aynı içeriği taşıyan ancak farklı formattaki belgeler birbirinin yerine geçer mi?
Cevap: Genellikle hayır. İdari şartnamede belirtilen standart formun sunulması kendine özgü şekil ve içeriğiyle zorunlu kılınmıştır. Başka belgeler, standart formun yerine ikame edilemez. Her ne kadar aynı bilgileri içerse de, mevzuat ve ihale dokümanında öngörülen şekil ve standart, teklifin değerlendirmesinde bağlayıcıdır. Bu yüzden aynı bilgileri taşıyan farklı belgeler standart formun yokluğunu telafi etmez.
Soru: Teklif dosyasına zorunlu standart formun zamanında ve tam sunulması ihale sürecinde neden önem taşır? Eksikliğinde ortaya çıkabilecek sonuçlar nelerdir?
Cevap: Zorunlu standart formun zamanında ve tam sunulması, başvuru sahibinin ihale şartlarına uygunluğunu ve belgelerin doğruluğunu idareye anlatarak şeffaflığı sağlar. Bu belge olmadan idare, ortaklık ve yönetim yapısı gibi bilgileri mevzuata uygun şekilde teyit edemez. Eksikliği halinde teklifin esasına etkili görülür; bu da teklifin değerlendirme dışı bırakılması, dolayısıyla ihale koşullarından mahrum kalması anlamına gelir. Bu uygulama yanlış değerlendirilirse hak kayıpları ve itirazlar artabilir.
Soru: Elektronik doğrulama imkanı olan belgelerin sunulmaması, standart form zorunluluğunu ortadan kaldırır mı?
Cevap: Mevzuat, standart formun elektronik ortamda doğrulanması için Ticaret Sicili Gazetelerinin eklenmesini öngörse de, standart formun bizzat sunulmasını ortadan kaldırmaz. Elektronik doğrulama mevcut olsa bile standart formun fiziki veya elektronik sunumu idari şartname gereği zorunludur. Bu nedenle, yalnızca elektronik doğrulama imkanı bulunması, standart formu sunma yükümlülüğünü kaldırmaz ve eksikliği halinde teklif değerlendirmeden çıkarılabilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin teklif dosyasında Ticaret Sicili Gazeteleri ve imza sirküleri sunması, KİK033.0/Y standart formunun sunulma zorunluluğunu orturur mu?
Cevap: Hayır, bu belgelerin sunulması KİK033.0/Y standart formunun sunulma zorunluluğunu kaldırmaz. İdari Şartname ve Uygulama Yönetmeliği, standart formun zorunlu olarak sunulmasını açık şekilde hükme bağlamış ve bu formun bilgilerin elektronik ortamda doğrulanabilmesi için Ticaret Sicili Gazetelerinin eklenmesini öngörmüştür. Ancak, standart form sunulmadan diğer belgelerle bu zorunluluk ikame edilemez.
Soru: KİK033.0/Y standart formunun teklif dosyasında sunulmaması nedeniyle teklif değerlendirme dışı bırakılırken hangi ölçüte göre karar verilmiştir?
Cevap: Teklif dosyasında zorunlu olan KİK033.0/Y standart formunun sunulmaması, idari şartname ve mevzuat hükümlerine aykırı olduğu için değerlendirme dışı bırakma işlemi yerinde bulunmuştur. Bu zorunluluk karşılanmadığı sürece teklif esas alınmamıştır.
Soru: Karşı oy görüşünde standart formun sunulmamasının teklifin esasını etkilemediği belirtilmiştir. Bu görüş, itirazen şikayet incelemesinde nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: Karşı oyda ifade edilen bu görüş, Kurul çoğunluğunun kararını değiştirmemiştir. Standart formun zorunlu olması ve bilgilerin doğrulanma yöntemi hakkındaki mevzuat hükümleri dikkate alınarak, standart formun sunulmaması teklifin esasına etkili olduğu sonucuna varılmış ve işlemin mevzuata uygunluğu teyit edilmiştir.
Soru: İtirazen şikayet başvurusu üzerine yapılan incelemede başvuru sahibinin iddiasının karşılandığına dair bir karar verilmiş midir?
Cevap: Hayır, şikayet başvurusu reddedilmiştir. Başvuru sahibinin standart form sunulmaması halinde bile diğer belgelerin yeterli olduğuna ilişkin iddiası mevzuat hükümleri karşısında kabul görmemiştir. Teklifin değerlendirme dışı bırakılması işlemi uygun bulunmuştur.
Detaylı Analiz
İtirazen şikâyet başvurusuna konu edilen olayda, teklif dosyasında zorunlu bir formun sunulmaması nedeniyle başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması yönünde alınan kararın hukuka uygunluğu tartışılmıştır. Uyuşmazlığın odağında, İdari Şartname ve ilgili yönetmelik uyarınca sunulması açıkça zorunlu tutulan KİK033.0/Y numaralı tüzel kişilik yapısına ilişkin standart formun, başvuru sahibinin her iki ortağı tarafından da teklif dosyasına eklenmemesi bulunmaktadır. Başvuru sahibi, bunun yerine Ticaret Sicili Gazeteleri ve imza sirkülerini sunduğunu belirtmiş, bu belgelerde istenilen bilgilerin bulunduğunu ileri sürmüştür. Ancak bu yaklaşım, Kurul tarafından yeterli görülmemiştir.
İhale sürecinde iş deneyimine değil, teklifin şekli unsurlarından biri olan tüzel kişilerde ortaklık ve yönetime ilişkin bilgileri içeren belgelerin uygun sunulup sunulmadığı incelenmiştir. Söz konusu form sadece bilgi sunumu açısından değil, ayrıca biçimsel bütünlüğüyle de zorunlu tutulmuştur. Ticaret Sicili Gazeteleri ve imza sirküleri her ne kadar aynı bilgilere yer verse de, standart formla ikame edilmeleri mümkün bulunmamıştır. Dolayısıyla, sunulmayan formun yerine başka belgelerin değerlendirilmesi yönündeki başvuru sahibi talebi, ihale dokümanında belirlenmiş zorunlulukla bağdaşmamaktadır.
Bu vakada “esaslı unsur” kavramı, teklifin değerlendirmesinde belirleyici olmuş ve standart formun eksikliği bu çerçevede değerlendirilmiştir. Belgenin yalnızca içerdiği bilgilerle değil, aynı zamanda ihale dokümanındaki açık yükümlülük nedeniyle şekli olarak da sunulması gerektiği kabul edilmiştir. Karşı oyda, standart formun yokluğunun esaslı bir eksiklik olmadığı ve bilgilerin teyidinin başka yollarla mümkün olduğu savunulmuşsa da, Kurul çoğunluğu bu görüşü benimsememiştir. Esaslı unsurun biçimsel gereklerin yerine getirilmesiyle de ilgili olduğu değerlendirilmiş ve teklifin elenmesi yönündeki işlem uygun bulunmuştur.
Pilot ortak ve diğer ortak tarafından da anılan formun sunulmamış olması, bu eksikliğin münferit değil, ortaklı yapının tamamını ilgilendiren bir ihlal olduğunu göstermektedir. Bu durumda ihale makamı, ortaklardan yalnızca birinin eksikliği nedeniyle değil, ortaklığın tamamına ilişkin yükümlülüğün yerine getirilmemesi gerekçesiyle işlem tesis etmiştir. Bu yaklaşım, ortaklık yapılarında her ortağın bağımsız değil toplam yapı olarak sorumlu olduğuna dair yerleşik anlayışla da örtüşmektedir.
Sonuç olarak, Kamu İhale Kurulu, ihale dokümanında açıkça yer alan düzenlemeyi esas alarak ve mevzuattaki şekli zorunlulukları ön planda tutarak başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasını yerinde bulmuştur. Kurul, ihalenin eşitlik ve şeffaflık ilkeleri kapsamında yürütülmesi gerektiğini göz önünde bulundurarak, şekli eksikliğin bilgi doğruluğu varsayımıyla tolere edilemeyeceği yönünde bir değerlendirme yapmıştır. Bu doğrultuda, başvuru sahibinin itirazı reddedilmiş ve idarece yapılan işlem geçerli kabul edilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.