KÜNYE
- Toplantı No: 2021/025
- Gündem No: 15
- Karar Tarihi: 16.06.2021
- Karar No: 2021/UY.II-1182
- Başvuru Sahibi: Ufuk Proje Müh. Mim. Müş. İnş. Tic. San. ve Tic. Ltd. Şti. – Mustafa GÜNGÖR İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Fen İşleri Daire Başkanlığı Yapı İşleri Müdürlüğü
- İKN: 2021/74862
- İhale Adı: İstanbul Avrupa Yakası Kamu Binaları Bakım, Onarım, Tadilat ve Ek Hizmet Yapıları X. Grup İnşaatı
Özet
Teklif dosyasında zorunlu standart formun sunulmaması nedeniyle itirazen şikayetin reddi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, standart formun sunulmamasının esaslı bir eksiklik olmadığını, bu formun içeriğinin diğer belgelerle tevsik edildiğini ve eksik belgelerin idarece tamamlatılması gerektiğini iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ve İdari Şartname hükümleri gereğince, tüzel kişilerin teklif dosyasında Standart Form-KİK033.0/Y belgesini sunmaları zorunludur. Başvuru sahibinin diğer belgelerle bu formun yerine geçeceği iddiası mevzuata aykırıdır. İhale dokümanında bu formun sunulmaması halinde teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği açıkça belirtilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Kamu ihalesinde, tüzel kişilerin ortaklık ve yönetim durumunu gösterir zorunlu standart formun teklif dosyasında sunulmaması durumunda idare, bu eksikliği tamamlatmakla yükümlü müdür?
Cevap: Genellikle, ihale mevzuatı ve idari şartname zorunlu kıldığı belgelerin teklif dosyasında sunulmaması halinde, bu eksiklik idareye tamamlatma imkânı tanımayabilir. İdari şartnamede açık hüküm yoksa ve esaslı bir belge ise, idare eksikliği tamamlatmak zorunda olmamakla birlikte, bazı durumlarda küçük eksikliklerin tamamlatılmasına izin verilebilir. Ancak özellikle ortaklık ve yönetimle ilgili zorunlu standart form gibi belge eksikliklerinde, mevzuat genellikle eksik belgenin sunulmaması halinde teklifin değerlendirme dışı bırakılmasını öngörür. Bu nedenle eksiklik tamamlatılmaz.
Soru: Teklif dosyasında zorunlu bir standart formun sunulmaması, bu bilgi kamuya açık kaynaklardan teyit edilebiliyorsa teklif neden doğrudan değerlendirme dışı bırakılabilir?
Cevap: Mevzuat ve ihale dokümanları gereği, zorunlu belgelerin teklif dosyasında doğrudan sunulması şart kabul edilir. Kamu kaynaklarından teyit edilebilir olması, mevzuatın öngördüğü belge sunma zorunluluğunu ortadan kaldırmaz. Bu yaklaşım, belge sunumunun kontrolü ve karşılaştırılabilirliğin sağlanması amacıyla tercih edilir. Bu nedenle, bilgilerin teyit edilebilir olması teklifin mutlaka değerlendirme dışı bırakılmasına engel olmaz.
Soru: İhale dosyasında zorunlu standart formun sunulmaması halinde idari şartnamenin “değerlendirme dışı bırakılır” hükmü bulunmaması ve sadece “ek belge talep edilir” ifadesi olması halinde ne olur?
Cevap: İdari şartname ve mevzuattaki ifadeler burada belirleyicidir. Eğer zorunlu belge sunulmaması halinde idari şartnamedeki düzenleme sadece ek belge talebi yönündeyse, idare ek belge talep edebilir ve bu durumda teklif değerlendirme dışı bırakılmayabilir. Ancak standart form gibi esaslı bir belgeden bahsediliyorsa, mevzuatın özel hükmü bulunuyorsa ve buna uyulmuşsa, teklifin elenmesi mümkündür. Hangi yolun izleneceği idari şartnamenin somut ifadesine ve mevzuat düzenlemesine bağlıdır.
Soru: Birden fazla tüzel kişi ortaklığında, tüzel kişilerin ortaklık ve yönetim bilgilerini gösteren standart formun eksik sunulması durumunda teklif değerlendirme dışı bırakılır mı?
Cevap: Evet, tüzel kişiler ortaklık yapısı ve yönetim durumlarını gösteren standart formu ayrı ayrı ya da birlikte sunmak zorundadır. Bu belge ihale dokümanında zorunlu kılınmışsa, herhangi bir tüzel kişinin bu formu sunmaması halinde teklif genel olarak değerlendirme dışı bırakılabilir. Teklifin tamamlığı ve şeffaflığı açısından bu belge zorunlu kabul edilir.
Soru: Standart formun içeriğinde yer alan bilgilerin bazıları eksik veya güncel değilse, bu durum teklifin değerlendirme dışı bırakılması için yeterli midir?
Cevap: Standart formda mutlaka doğru ve güncel bilgiler bulunmalıdır. Eksik veya güncel olmayan bilgiler, teklifin esasına veya ihale şartlarına aykırılık teşkil edebilir. Bu durumun değerlendirme dışı bırakma sebebi olup olmadığı, idari şartnamenin ilgili hükmüne ve eksikliğin ihale sonucuna etkisine bağlıdır. Ancak genel uygulamada güncel ve tam olmayan belgelerin sunulması, teklifin reddine yol açabilir. Eksikliğin türü ile etkisi detaylı değerlendirilmelidir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin teklif dosyasında zorunlu Standart Form-KİK033.0/Y’yi sunmaması, teklifin değerlendirme dışı bırakılması için yeterli bir sebep midir?
Cevap: Evet, başvuru sahibinin teklif dosyasında zorunlu olan Standart Form-KİK033.0/Y’yi sunmaması, ihale dokümanında açıkça belirtilmiş olması nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına yol açmıştır.
Soru: Başvuru sahibinin, zorunlu standart formun içeriğinin diğer belgelerle tevsik edildiği ve eksik belgenin tamamlatılması gerektiği yönündeki iddiası Kurul tarafından nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: Kurul, bu iddiayı mevzuata aykırı bulmuş ve zorunlu standart formun diğer belgelerle ikame edilemeyeceğine karar vermiştir. Ayrıca idarenin eksik belgenin tamamlatılması yönünde bir yükümlülüğü bulunmamaktadır.
Soru: Kararda karşı oy kullanan Kurul üyeleri, standart form sunulmaması halinde teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin görüşünü nasıl gerekçelendirmişlerdir?
Cevap: Karşı oy kullanan üyeler, Ticaret Sicil Gazetelerinin sunulmasının zorunlu standart formun sunulmaması halinde teklifin esasına etkili bir eksiklik olmadığını, bilgilerin kamu kaynaklarından teyit edilebileceğini belirterek idarenin işleminin hatalı olduğunu ve düzeltici işlem yapılması gerektiğini savunmuşlardır.
Soru: İhale dokümanı ve mevzuat hükümleri açısından, standart form sunulmamasının diğer belgelerin sunulmasıyla giderilmesi mümkün müdür?
Cevap: Hayır, ihale dokümanı ve mevzuat hükümleri uyarınca Standart Form-KİK033.0/Y’nin sunulması zorunludur ve diğer belgelerin sunulması bu zorunluluğu ortadan kaldırmaz. Dolayısıyla diğer belgelerle bu eksiklik giderilemez.
Detaylı Analiz
İhaleye ilişkin uyuşmazlık, isteklinin teklif dosyasında sunulması zorunlu olan “Tüzel Kişilerde Ortaklık Bilgilerine ve Yönetimdeki Görevlilere İlişkin Son Durumu Gösterir Belge” adlı standart formun (KİK033.0/Y) bulunup bulunmadığı üzerinde yoğunlaşmaktadır. Başvuru sahibi, bu formun sunulmamış olmasının teklifin esasını etkilemediğini, benzer bilgilerin dosyada mevcut diğer belgelerle zaten yer aldığını savunarak, idarenin kendisinden eksik belgeyi tamamlamasını istemesi gerektiğini ileri sürmüştür. Ancak bu iddia, dokümanda yer alan açık düzenlemeler çerçevesinde değerlendirilmiş ve teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına neden olan eksikliğin esasa etkili bir nitelik taşıyıp taşımadığı sorgulanmıştır.
Uyuşmazlığa konu olan belge, tüzel kişi isteklilerin ortaklık yapısı ile yönetimde yer alan kişileri gösteren belirli bir formatta hazırlanmış resmi bir formdur. Her ne kadar başvuru sahibi bu bilgilerin Ticaret Sicil Gazetelerinden veya benzeri belgelerden görülebildiğini öne sürse de, belgelerin sunulma şekli ve içeriği kadar, bu içeriğin mevzuatla belirlenmiş bir formatta beyan edilmesi de önem arz etmektedir. İdari Şartname ve ilgili yönetmelikte açıkça sunulması gereken bir standart formun eksikliği söz konusu olduğunda, bu belge başka kaynaklardaki bilgilerle telafi edilebilir görülmemektedir. Bu da, diğer belgelerin ikame ediciliği konusundaki sınırı ortaya koymaktadır.
Buradaki değerlendirme aynı zamanda ihale hukukunda “esaslı unsur” olarak nitelendirilen belge eksikliklerinin nasıl ele alınması gerektiğine ışık tutmaktadır. Kurul kararında, bu formun yalnızca bilgi sunmak amacıyla değil, bilgilerin doğruluğunu, güncelliğini ve biçimsel bütünlüğünü sağlayan resmi bir beyan aracı işlevi gördüğü belirtilmektedir. Dolayısıyla, bu formun sunulmaması, şekli bir eksiklik olmaktan öteye geçmekte; teklifin ihale dokümanına uygun şekilde hazırlanıp hazırlanmadığına ilişkin daha geniş ve esaslı bir değerlendirme konusu haline gelmektedir.
Pilot ortak açısından yapılan değerlendirmeye gelindiğinde, söz konusu formun tüzel kişiler için düzenlenmiş olması dikkate alınarak, başvuru sahibinin ortaklık yapısının net biçimde anlaşılabilmesi ve pilot ortağın taşıması gereken yeterlik özelliklerinin açıkça görülebilmesi beklenmektedir. Ancak bu formun sunulmamasıyla birlikte, ortaklık ve yönetime dair bilgiler sistematik ve mevzuata uygun biçimde ortaya konmamış olmakta ve pilot ortağın taahhüt altına girdiği yükümlülükler açısından önemli bir şeffafiyet sorunu doğmaktadır. Bu durum, pilot/yüklenici ayrımına bakılmaksızın, bütün teklifin geçerliliğini etkileyen bir eksiklik olarak görülmüştür.
Kamu İhale Kurulu, bu uyuşmazlıkta oldukça açık bir yaklaşım benimsemiştir. Mevzuatta ve ihale dokümanlarında bu standardın bağlayıcılığına ilişkin açık hükümler bulunduğu, dolayısıyla bu formun diğer bilgi veya belgelerle telafi edilemeyeceği sonucuna varılmıştır. Bu yaklaşım, belge sunum biçimlerinin ihale sürecinde yeknesaklık ve karşılaştırılabilirlik sağlama işlevine yapılan vurguyu göstermektedir. Her ne kadar bazı kurul üyeleri bilgilerin kamu kaynaklarından teyit edilebildiğini belirterek karşı oy kullanmış olsalar da, çoğunluğun vardığı sonuç ihalenin güvenilirliği ve düzenliliği bakımından belge düzeninin korunduğu bir yorumu esas almıştır. Böylece formun sunulmaması esaslı bir eksiklik olarak kabul edilmiş ve teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına neden olmuştur.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.