KÜNYE
- Toplantı No: 2018/028
- Gündem No: 22
- Karar Tarihi: 15.05.2018
- Karar No: 2018/UY.I-974
- Başvuru Sahibi: Sefer BAYIN
- İhaleyi Yapan İdare: Turhal Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü
- İKN: 2018/118830
- İhale Adı: Bitümlü Sıcak Karışım Asfalt Üretimi, Serilmesi ve Sıkıştırılması
Özet
İhale üzerinde bırakılan isteklinin taş ocağı ve agrega belgeleri teklif aşamasında yeterlik kriteri olmadığından teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekmez
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin taş ocağı ve agregaya sahip olan tüzel kişinin iflas ettiğini, bu nedenle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğini iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İdari Şartname’nin 7. maddesinde işin ifasında kullanılacak taş ocağı ve agrega ile ilgili herhangi bir belgenin ihaleye katılımda yeterlik kriteri olarak belirlenmediği, Teknik Şartname’de ise bu belgelerin işyeri tesliminden önce idareye sunulmasının sözleşme aşamasına ilişkin olduğu, dolayısıyla tekliflerin değerlendirilmesinde bu belgelerin aranmasının mümkün olmadığı tespit edilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: İhale aşamasında, işin ifasında kullanılacak taş ocağı ve agrega gibi tedarik kaynaklarına ilişkin belgelerin yeterlik kriteri olarak açıkça öngörülmediği durumlarda, bu belgelerin teklif değerlendirmesine dahil edilmesi mümkün müdür?
Cevap: İhale dokümanlarında taş ocağı ve agrega belgeleri ihaleye katılımda yeterlik kriteri olarak net şekilde belirtilmediği ve bu belgelerin sadece sözleşme aşamasında idareye sunulmasının şart koşulduğu durumlarda, bu belgeler tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aranmaz ve değerlendirme dışı kalma gerekçesi olarak gösterilemez. Bu nedenle, teklif değerlendirmesinde yer verilmemelidir.
Soru: İhalenin devamı için işin ifasında kullanılan malzemeleri tedarik eden üçüncü şahısların (örneğin taş ocağı sahibi tüzel kişilerin) iflas durumu, teklif değerlendirmesinde elenme sebebi olarak dikkate alınabilir mi?
Cevap: Genel uygulamada, taş ocağı veya agrega sağlayıcısı gibi üçüncü tarafların mali durumu, ihale yeterlik kriterlerine tabi değilse teklifin değerlendirilmesine ilişkin olumsuz etki yaratmaz. Bu durumun teklifin elenmesine yol açabilmesi için ihale dokümanlarında bu hususun açıkça yeterlik şartları arasında gösterilmesi gerekir.
Soru: Teklif aşamasında yeterlik kriterleri arasında yer almayan belgelerin eksikliği veya geçersizliği temelinde yapılan itirazların sonucu ne olur?
Cevap: Yeterlik kriterleri olarak belirlenmeyen belgelerin teklif değerlendirmesinde aranması veya bu gerekçeyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması mümkün olmadığından, bu yönde yapılan itirazlar genellikle yerinde görülmez ve başvurular reddedilir.
Soru: İhale sürecinde, sözleşme aşamasında idareye sunulması öngörülen belgelerin teklifin ön değerlendirmesinde göz önünde bulundurulması mümkün müdür?
Cevap: Sözleşme aşamasına ilişkin belgeler, ihale dokümanlarında açıkça belirtildiği üzere genellikle ihaleye katılım ve teklif değerlendirme aşamasında aranmaz. Bu belgelerin sunulması, ihale sonrasında sözleşme imzalanmadan önceki aşamaya ilişkindir ve teklifin değerlendirilmesinde engel teşkil etmez.
Soru: İhale dokümanlarında yeterlik kriterleri belirtilirken, işin devamı için ihtiyaç duyulan altyapı veya kaynaklara ilişkin belgelerin kapsamı ve zamanlaması nasıl belirlenmelidir?
Cevap: Bu belgeler eğer teklif aşamasında yeterlik kriteri olarak talep edilmek isteniyorsa, ihale şartnamelerinde açık ve net biçimde belirtilmeli, yoksa sadece sözleşme imzasından önce sunulacağı belirtilmelidir. Böylece idareler ve istekliler arasında belirsizliğin önüne geçilir ve teklif değerlendirme sürecinde haklı itirazların temelinin doğru kurulması sağlanır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin işin ifasında kullanacağı taş ocağı ve agrega belgelerinin ihaleye katılım aşamasında yeterlik kriteri olarak talep edilmemesi, bu belgelerin teklif değerlendirmesi dışı bırakılmasına yol açar mı?
Cevap: Hayır, ihale dokümanlarında taş ocağı ve agrega belgeleri ihaleye katılım için yeterlik kriteri olarak belirlenmediği ve sadece sözleşme aşamasında idareye sunulmasının öngörüldüğü durumda, bu belgeler teklif değerlendirme aşamasında dikkate alınmaz ve teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerekmemektedir.
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin iş ortaklığı ya da tüzel kişiliğin taş ocağı ve agrega temin ettiği firmaya ilişkin mali veya hukuki durumları teklif değerlendirmesine engel oluşturur mu?
Cevap: Hayır, ihale aşamasında taş ocağı ve agrega temin edilen tüzel kişinin iflas etmiş olması, bu durumun teklifin değerlendirme dışı bırakılması için yeterli bir sebep olmadığı Kurul tarafından kabul edilmiştir. Çünkü bu husus ihaleye katılımda yeterlik kriteri olarak belirlenmemiştir.
Soru: Başvuru sahibinin, ihale üzerinde bırakılan isteklinin taş ocağı ve agrega temini hususunda iflas eden tüzel kişiyle ilişkisi nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması talebi nasıl sonuçlanmıştır?
Cevap: Başvuru sahibinin bu itirazı reddedilmiştir çünkü ihale dokümanlarında bu belgelerin yeterlik kriteri olmadığı, teklif değerlendirmesinde dikkate alınmadığı ve söz konusu belgelerin ancak sözleşme aşamasında idareye sunulmasının öngörüldüğü tespit edilmiştir.
Soru: İhale dokümanlarında yeterlik kriteri olarak belirtilmemiş belgelerin, teklif değerlendirmesi aşamasında aranmasına dayalı şikâyet talepleri nasıl karşılanmıştır?
Cevap: Bu tür talepler reddedilmiştir; zira sözleşme aşamasında sunulması gereken belgeler ihale değerlendirmesinde kullanılmaz ve teklifin değerlendirme dışı bırakılması için bu belgelerin eksikliği veya geçersizliği ileri sürülemez.
Detaylı Analiz
Başvuru sahibinin itirazı, ihale üzerinde bırakılan isteklinin işin ifasında kullanacağı taş ocağı ve agrega malzemesini temin edeceği tüzel kişinin iflas etmiş olması nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddiasına dayanmıştır. Uyuşmazlık, bu tedarik ilişkisine ait belgelerin ihaleye katılımda yeterlik kriteri teşkil edip etmediği ve bu belgelerdeki eksiklik veya güncellik sorunlarının teklifin değerlendirilmesine etkisi olup olmayacağı üzerinde yoğunlaşmıştır. Esasen, şikâyetin temelinde üçüncü kişiyle ilişkilendirilen bir mali durumun ihale teklifinin geçerliliğini etkileyip etkilemeyeceği sorusu yatmaktadır.
İncelenen örnekte, taş ocağı ve agrega belgelerinin, yani işin yürütülmesinde kullanılacak kaynaklara ilişkin belgelerin, ihale aşamasında teknik veya mali yeterliğe ilişkin bir koşul olarak tanımlanıp tanımlanmadığı tartışma konusu olmuştur. Başvuru sahibi, bu belgelerin önemini vurgulayarak, söz konusu kaynakları sağlayacak tüzel kişinin ekonomik durumunu gerekçe göstererek ihale üzerinde bırakılan teklifin değerlendirme dışı kalması gerektiğini ileri sürmüştür. Bu iddiaya karşın, Kamu İhale Kurumu, ihale dokümanlarının değerlendirilmesinden, bu belgelerin teklif verenlerin yeterliğinin gösterilmesine yönelik belgeler arasında sayılmadığını tespit etmiştir.
Uyuşmazlık kapsamında değerlendirilen belgelerin ihale sürecine etkisini anlamak bakımından, bu belgelerin ihale dokümanlarında nasıl ele alındığı belirleyici olmuştur. Kurul, bu tür belgelerin idari şartname veya diğer dokümanlarda açıkça yeterlik kriteri olarak tanımlanmadığı durumlarda, değerlendirme dışı bırakılma gerekçesi oluşturamayacağını tespit etmiştir. Ayrıca, sadece işin sözleşme aşamasında yürütülmesine ilişkin yükümlülük olarak belirtilen belgelerin, teklif aşamasında aranması mümkün görülmemiştir. Dolayısıyla somut olayda, taş ocağı ve agregaya ilişkin belgeler anlamında ihale dokümanlarının kapsamında bulunmayan bir unsurun, esaslı özellik taşıdığı veya yeterlik koşullarını etkilediği yönünde bir yorum yapılmamıştır.
Başvuru sahibinin iddialarında, teklif geçerliliğine doğrudan etkisi bulunmayan bir gerçek kişi ya da tüzel kişinin sözleşme öncesi ekonomik durumuna dayalı bir değerlendirme yapılması talep edilmiştir. Ancak, yine Kurul kararı doğrultusunda, bu ilişkinin teklif sahibinin ihale sürecindeki yeterliği ile doğrudan ilgili olmadığı değerlendirilmiştir. Taş ocağının işletmecisinin iflas etmiş olması, ihaleye katılan istekli bakımından bir yeterlik eksikliği veya dışlayıcı unsur oluşturmadığından, idarianın bu nedenle teklifi değerlendirme dışı bırakması mümkün görülmemiştir.
Son olarak, Kamu İhale Kurumu’nun yaklaşımı, ihale sürecinde sadece ihale dokümanlarında açıkça belirtilen yeterlik kriterlerinin dikkate alınabileceği yönündedir. Kurul, söz konusu taş ocağı ve agrega belgelerinin yalnızca sözleşme aşamasında sunulması gerektiğini, bu nedenle teklifin değerlendirme sürecine dâhil olmalarının uygun olmayacağını tespit etmiştir. Bu değerlendirme sonucunda başvuru sahibinin itirazı reddedilmiş ve teklifin değerlendirme dışı bırakılması yönündeki talep Kurul tarafından yerinde görülmemiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.