KÜNYE
- Toplantı No: 2022/041
- Gündem No: 16
- Karar Tarihi: 01.09.2022
- Karar No: 2022/UY.I-1033
- Başvuru Sahibi: Erişim Mühendislik Taahhüt Ticaret ve San. Ltd. Şti. - Detay Elektroteknik İnşaat Mühendislik Otomasyon Yazılım İletişim Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Türkiye Elektrik İletim A.Ş. Genel Müdürlüğü
- İKN: 2022/600000
- İhale Adı: İtm.405 Referanslı 154Kv Botaş Tm Tevsiat Yapımı İhalesi
Özet
43 kuruşluk tablolama programı kaynaklı yuvarlama farkı aritmetik hata sayılmayarak teklif düzeltilmelidir
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, tablolama programları kullanılarak oluşturulan teklif cetvelinde 0,43 TL tutarında yuvarlama hatası olduğunu, bunun aritmetik hata kapsamında sayılmaması gerektiğini iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 16.5.3 maddesi uyarınca tablolama programları kullanılarak oluşturulan teklif cetvelindeki yazılımdan kaynaklanan yuvarlama farklarının toplam teklif fiyatının binde birine eşit veya daha az olması ve teklif sıralamasını değiştirmemesi halinde aritmetik hata sayılmayacağını, bu durumda ihale komisyonunun teklif cetvelindeki birim fiyatları esas alarak re’sen düzeltme yapacağını tespit etmiştir. Başvuru sahibinin teklif cetvelinde birim fiyatların virgülden sonra iki ondalık basamaklı olduğu, satır toplamlarında ise 1 kuruştan fazla farkların bulunduğu ancak bu farkların tablolama programlarının hücrede gösterdiği değerin yuvarlanması nedeniyle oluşabileceği, toplam 43 kuruşluk farkın yaklaşık maliyetin binde birinden az olduğu ve teklif sıralamasını değiştirmediği değerlendirilmiştir.
İdare Görüşü
İdare, teklif cetvelinde iş kalemlerinde birim fiyat ile miktarın çarpımı sonucu ile tabloda yer alan tutarlar arasında kuruş bazında farklılıklar olduğunu, toplamda 43 kuruşluk istekli lehine avantaj oluştuğunu ve bu nedenle teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğini belirtmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Tablolama programlarının neden olduğu kuruş seviyesindeki küçük farklar, aritmetik hata olarak kabul edilmeyebilir mi?
Cevap: Tablolama programlarının hesaplama ve yuvarlama yöntemlerinden kaynaklanan küçük farklar, genellikle toplam teklif bedelinin binde birini aşmıyor ve teklif sıralamasını değiştirmiyorsa aritmetik hata kapsamında değerlendirilmeyebilir. Bu tür küçük tutar farklılıklarında, yazılım kaynaklı yuvarlama hataları kabul edilir ve teklif üzerinde re’sen düzeltme yapılabilir.
Soru: Birim fiyat ile miktarın çarpımı sonucu ortaya çıkan küçük tutar farklılıkları, teklifin elenmesine sebep olur mu?
Cevap: Eğer bu küçük farklılıklar hesaplamalardan değil, tablolama programlarının yuvarlama biçiminden kaynaklanıyorsa ve toplam teklif bedelini etkileyip sıralamayı değiştirmiyorsa, teklifin elenmesine genellikle yol açmaz. İhale komisyonu, bu farkları birim fiyatlar üzerinden re’sen düzeltebilir.
Soru: İhale komisyonu, tabloda görülen küçük yuvarlama farklarını tespit ettiğinde ne yapmalıdır?
Cevap: Komisyon, bu tür yuvarlama farklarını birim fiyatlar ve miktarlar esas alınarak hesaplanan tutarlar doğrultusunda resen düzeltebilir. Bu işlem teklif bedelini değiştirmez veya teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına neden olmaz; aksine mevzuata uygun teklif değerlendirmesi yapılması adına gereklidir.
Soru: Teklif cetvelindeki küçük yuvarlama farkları toplam bedelin binde birinden fazla ise nasıl değerlendirilir?
Cevap: Toplam teklif bedelinde yuvarlama farkları binde birden fazla ise bu durum aritmetik hata olarak değerlendirilebilir ve teklif sıralamasına etkisi bulunuyorsa, teklifin değerlendirme dışı bırakılması veya idarece düzeltme yapılması gündeme gelebilir. Ancak somut durumda tutarın büyüklüğü ve teklif sıralamasına etkisi dikkate alınmalıdır.
Soru: Teklif sıralamasını değiştirmeyen küçük hesap farklılıkları itirazlara konu olabilir mi?
Cevap: Teklif sıralamasını değiştirmeyen ve esas itibarıyla teklifin değerlendirilmesini olumsuz etkilemeyen küçük yuvarlama farkları, itiraz konusu olsa bile genellikle haklı kabul edilmez. İdari ve yargısal organlar bu farklılıkların doğal teknikalite unsurları olduğunu dikkate alır ve teklifin küçük tutar farkları nedeniyle geçersiz sayılmaması gerektiğini belirtir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Teklif cetvelindeki tablo programı kaynaklı 43 kuruşluk ufak tutar farkı aritmetik hata kapsamında değerlendirilir mi?
Cevap: Bu vakada, söz konusu 43 kuruşluk fark, tablolama programları nedeniyle oluşan yuvarlama farkı olarak kabul edilmiş ve toplam teklif bedelinin binde birinden az olması ile teklif sıralamasını değiştirmemesi sebebiyle aritmetik hata sayılmamıştır.
Soru: İhale komisyonu, 43 kuruşluk fark nedeniyle teklif üzerinde nasıl bir işlem yapmalıdır?
Cevap: İhale komisyonu, bu farkı dikkate alarak teklif cetvelindeki birim fiyatları esas alarak kendi re’sen düzeltmesini yapmalı ve idarece teklif bedelini bu doğrultuda düzelterek işlemleri tekrar gerçekleştirmelidir.
Soru: Toplam teklifteki küçük farkların teklif değerlendirmesi ve sıralama üzerindeki etkisi nasıl olmuştur?
Cevap: Kurula göre, toplamda 43 kuruşluk farkın teklif sıralamasını değiştirmemesi nedeniyle teklif değerlendirmesindeki önemi yoktur ve bu fark nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması uygun görülmemiştir.
Soru: Kurulun nihai kararı ve itiraz başvurusuna ilişkin görüş nedir?
Cevap: Kurul, teklif tutarındaki yuvarlama farkını aritmetik hata olarak görmüş, dolayısıyla teklif bedelinin düzeltilerek işlemlerin mevzuata uygun şekilde yeniden yapılmasına karar vermiştir. Ancak çoğunluk kararı ile itirazen şikâyet başvurusunun reddine hükmedilmiştir.
Detaylı Analiz
İhale sürecine ilişkin uyuşmazlık, başvuru sahibinin sunduğu birim fiyat teklif cetvelindeki 7 ayrı iş kaleminde yer alan tutarların, tablolama programından kaynaklanan küçük farklılıklar göstermesi üzerine ortaya çıkmıştır. İdare, bu farklar nedeniyle başvuru sahibine ait teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğini savunmuş; teklifin toplam bedelinde 43 kuruşluk bir fark oluştuğunu belirtmiştir. Başvuru sahibi ise bu küçük farkın tablolama programlarındaki sistematik yuvarlama işlemi nedeniyle meydana geldiğini ve bu durumun aritmetik hata olarak değerlendirilmemesi gerektiğini ileri sürmüştür.
Uyuşmazlığın merkezindeki konu, birim fiyat ile miktarın çarpımı yoluyla elde edilen satır tutarları ile, teklif cetvelinde yer alan biçimsel tutarlar arasındaki küçük farklılıkların nasıl değerlendirilmesi gerektiğidir. Bu farklar, toplam teklif bedelinin yalnızca 43 kuruşluk kısmını etkilemektedir. Başvuru sahibi, bu farkın teklif üzerindeki maddi etkisinin yok denecek kadar az olduğuna ve sistemsel yuvarlamadan ileri geldiğine dikkat çekmiştir. Tablolama programının hücre içi biçimlendirmesinden kaynaklandığı anlaşılan bu küçük farklılık, teklifin özüyle değil, yaklaşık değerlerin tabloda nasıl gösterildiğiyle ilgilidir.
Bu çerçevede esaslı unsur kavramı yeniden gündeme gelmiştir. Değerlendirme, teklifin geçerliliğini etkileyecek nitelikte hesap hatası olup olmadığına odaklanmıştır. Toplam tutarın binde birinden düşük seviyedeki farkın, teklif sıralamasını da değiştirmediği görülmüş; bu durum farkın esasa ilişkin olup olmadığının ayırt edilmesinde belirleyici olmuştur. Kurul, bu minvalde söz konusu farklılığın esaslı olmayıp teknik kaynaktan doğan bir durumu yansıttığı kanaatine varmıştır.
Bu bağlamda, teklifin teknik bileşeni olan fiyatlandırma tablolarından sorumlu ortaklık yapısı yönünden herhangi bir farklı değerlendirme yapılmamıştır. İtirazen şikâyet başvurusu kapsamında, pilot ortağın ya da diğer ortakların deneyimi veya katkıları üzerinden bir inceleme yürütülmemiş; uyuşmazlık teklifin şekli unsurlarına odaklanmıştır. Dolayısıyla bu kararın merkezinde, ortaklık yapısından ziyade teklif belgesindeki teknik farkların yorumlanması yer almıştır.
Kamu İhale Kurulu, toplam teklif tutarındaki 43 kuruşluk farkın, teklif cetvelindeki birim fiyatların sabit kalması koşuluyla komisyonca re’sen düzeltilebileceği görüşüne ulaşmıştır. Bu farkın tablolama programlarının varsayılan biçimlendirme tercihinden kaynaklandığı, teklifin rekabet konumunu etkilemediği ve yaklaşık maliyete kıyasen önemsiz olduğu tespit edilmiştir. Ancak Kurul üyeleri arasında tam bir görüş birliği oluşmamış, çoğunluk kararıyla başvuru nihai olarak reddedilmişse de, değerlendirme sürecinde bu tür teknik farklılıkların teklifin esasına etki etmediği yönündeki yaklaşım dikkat çekmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.