KÜNYE
- Toplantı No: 2021/009
- Gündem No: 60
- Karar Tarihi: 03.03.2021
- Karar No: 2021/UY.I-529
- Başvuru Sahibi: Denk Grup Enerji İnş. Dan. San. ve Tic. A.Ş. - Mavi Altyapı A.Ş. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Barajlar ve HES Dairesi Başkanlığı
- İKN: 2020/571125
- İhale Adı: Adıyaman-Kahta Büyükçay Barajı
Özet
Yapım işleri ciro bilgilerini içermeyen belgenin tamamlatılamayacağı gerekçesiyle itirazen şikâyet reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, özel ortağın sunduğu belge ile yapım işleri ciro bilgilerinin yeterli şekilde tevsik edildiğini, eksik bilgilerin tamamlatılabileceğini ve bu nedenle başvurularının uygun bulunması gerektiğini iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale dokümanında yaklaşık maliyeti eşik değerin üç katına eşit ve üzerinde olan ihalelerde sadece yapım işleri cirosunu gösteren standart forma uygun belgenin sunulması zorunludur. Sunulan belge, standart formda istenen fatura seri ve sıra numarası ile alıcı bilgilerini içermemekte, meslek mensubu tarafından faturalar ve ticari defterler esas alınarak düzenlendiğine dair açık bir beyan bulunmamaktadır. Bu nedenle belge standart forma uygun değildir. Ayrıca, 4734 sayılı Kanun’un 37’nci maddesi uyarınca teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla bilgi eksikliği tamamlatılabilir ancak burada belge eksikliği söz konusudur ve tamamlatılamaz.
Genel Soru–Cevap
Soru: Yaklaşık maliyeti belirli eşiklerin üç katına ve üzerindeki ihalelerde iş hacmini göstermek için sunulan belgelerde aranan standart forma uygunluk şartları nelerdir?
Cevap: Bu tür yüksek tutarlı ihalelerde, iş hacmini kanıtlamak amacıyla sunulan belgelerin, idari şartnamede belirlenen standart forma tam uygun olması gerekir. Standart form, faturaların seri ve sıra numaralarını, alıcı bilgilerini ve meslek mensubu tarafından faturalar ile ticari defterler esas alınarak düzenlendiğine ilişkin açık bir beyanı içermelidir. Bu unsurların eksik veya belirsiz olması belgeyi yeterli kılmaz.
Soru: Meslek mensubu tarafından düzenlenen iş hacmi belgelerinde hangi hususlara dikkat edilmeli, eksiklikler tamamlatılabilir mi?
Cevap: Meslek mensubu beyanı, faturalar ve ticari defterler esas alınarak düzenlendiğinin somut şekilde belirtilmesini içermelidir. Eksiklikler, teklifin esasını değiştirmeyen, sadece bilgi eksikliğine dayanan durumlarda tamamlatılabilir. Ancak meslek mensubu beyanının olmaması veya fatura bilgilerine ilişkin ciddi eksiklikler gibi belge eksikliği durumları genellikle tamamlatılamaz.
Soru: İş hacmini gösteren belgede fatura seri ve sıra numaraları ile alıcı bilgilerinin bulunmaması ne gibi sonuçlar doğurur?
Cevap: Bu unsurlar belge standart formunun ayrılmaz parçalarıdır. Eksik ya da yetersiz olmaları halinde belge standart forma uygun kabul edilmez. Böyle bir durumda, belge eksikliği tamamlatma kapsamında değerlendirilmez ve sunulan belge yeterli sayılmaz.
Soru: Bilgi eksikliği ile belge eksikliği arasındaki fark ihalelerde nasıl değerlendirilir ve hangi durumlar tamamlatma kapsamına girer?
Cevap: Bilgi eksikliği, belgenin esas unsurlarının bulunup sadece bazı tamamlayıcı bilgilerin eksik olduğu durumları ifade eder ve bu tür eksiklikler teklifin esasını etkilemediği sürece tamamlatılabilir. Belge eksikliği ise, belgenin önemli ve zorunlu unsurlarının bulunmaması veya belirsiz olması şeklinde olup, bu durumlarda tamamlatma yapılmaz çünkü teklifin esasını değiştirme ihtimali vardır.
Soru: Yaklaşık maliyeti yüksek olan yapım işleri ihalelerinde, iş hacmi belgesinin standart forma uygun olmaması durumunda idare nasıl hareket etmelidir?
Cevap: İhale dokümanındaki şartlar doğrultusunda, iş hacmini gösteren belge standart forma uygun değilse ve bu durum teklifin esasını değiştirecek şekildeyse, idarenin belgeyi eksik kabul ederek tamamlatma talebinde bulunmaması ve teklif sahibinin başvurusunu reddetmesi gerekir. Belgede mutlak uyum aranır, çünkü bu belgeler idari ve hukuki değerlendirmede önemli rol oynar.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Yaklaşık maliyeti eşik değerin üç katına eşit ve üzerinde olan ihalelerde iş hacmini göstermek üzere sunulması gereken yapım işleri ciro bilgisi belgesi hangi nitelikte olmalıdır?
Cevap: Bu tür ihalelerde iş hacmini göstermek üzere sunulan belge, idari şartnamede belirtilen standart forma tam uygun olmalıdır. Bu forma, faturaların seri ve sıra numarası ile alıcı bilgileri açıkça yer almalı ve belgeler meslek mensubu tarafından faturalar ve ticari defterler esas alınarak düzenlendiğine dair açık bir beyan içermelidir.
Soru: Başvuru sahibinin özel ortağı tarafından sunulan yapım işleri ciro bilgilerini içeren belge neden yeterli kabul edilmemiştir?
Cevap: Sunulan belge, standart formda istenen faturaların seri ve sıra numarası ile alıcı bilgilerini içermemekte, ayrıca meslek mensubu tarafından faturalar ve ticari defterler esas alınarak hazırlandığına dair açık bir beyan bulunmamaktadır. Bu nedenle belge standart forma uygun kabul edilmemiştir.
Soru: Eksik olan yapım işleri ciro bilgileri belgesi tamamlatılabilir mi?
Cevap: Belgede eksiklik bulunmasına rağmen, bu eksiklik teklifin esasını değiştirecek nitelikte olduğu için tamamlatılamaz. Bu nedenle bilgi eksikliği kapsamında değerlendirilmez ve tamamlatma imkanı bulunmamaktadır.
Soru: Bu durumda başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusu nasıl sonuçlanmıştır?
Cevap: Sunulan yapım işleri ciro bilgilerini içeren belgenin standart forma uygun olmaması ve belge eksikliği nedeniyle tamamlatılamaması nedeniyle itirazen şikâyet başvurusu reddedilmiştir.
Detaylı Analiz
İtirazen şikâyete konu olan uyuşmazlıkta, yapım işine ilişkin bir ihalede başvuru sahibinin yeterlik kriterlerinden biri olan iş hacmini belgelemek amacıyla sunduğu belgenin şekil ve içerik yönünden uygunluğu tartışılmıştır. Özellikle yaklaşık maliyeti belirli eşik değerin üç katına eşit ve üzerinde olan ihalelerde, sadece yapım işleri cirosunu içeren belge sunulması gerektiği düzenlenmiş olup, bu kapsamda ibraz edilen belgenin hem usulüne uygun düzenlenmesi hem de gerekli unsurları içermesi beklenmektedir. Burada, başvuru sahibinin özel ortağı tarafından sunulan belgenin bu şartları ne ölçüde karşılayıp karşılamadığı değerlendirme konusu olmuştur.
Söz konusu ihalede, iş hacmini göstermek üzere ibraz edilen yapım işleri ciro belgesinin, idare tarafından belirlenen standart forma uygun olmadığı gerekçesiyle yeterli sayılmadığı anlaşılmaktadır. İdare, özellikle belge üzerinde fatura seri ve sıra numaralarının, alıcı bilgilerin yer almaması ve meslek mensubunun açıkça faturalar ile ticari defterleri esas alarak belgeyi düzenlediğine dair bir beyana yer verilmemiş olması nedeniyle belgenin eksik olduğunu kabul etmiştir. Başvuru sahibi ise eksiklerin bilgi tamamlaması yoluyla giderilebileceği iddiasında bulunmuş; ancak bu yaklaşım değerlendirme sürecinde karşılık bulmamıştır.
Uyuşmazlıkta temel sorun, belge eksikliği ile bilgi eksikliği arasındaki farkın nasıl yorumlanacağına ilişkindir. Kamu İhale Kurulu, eksikliklerin teklifin esasını değiştirmemesi koşuluyla bilgi tamamlamasının mümkün olduğunu değerlendirirken, bu vakada sunulan belgenin bazı esaslı unsurları taşımamasını önemli görmüştür. Fatura bilgileri ve meslek mensubu beyanı gibi unsurlar, düzenlenecek belgenin temel yapı taşları olarak kabul edilmiş ve bu unsurların bulunmamasının belgeyi tamamlanabilir bir eksiklik olmaktan çıkardığı ifade edilmiştir. Bu bağlamda, iş hacmi belgesindeki eksiklikler bilgi eksikliği değil, teklifin esasını etkileyecek nitelikte belge eksikliği olarak değerlendirilmiştir.
Özel ortağın pilot ortak olması nedeniyle, iş hacmine ilişkin yükümlülüğün sağlanmasında kilit bir rolü bulunmaktadır. Dolayısıyla, sunulan belgenin geçerli kabul edilmemesi yalnızca şekli bir uygunsuzluk değil, aynı zamanda ortaklık yapısında belirlenen görev dağılımı bakımından da adayın yeterliği üzerinde doğrudan etkili olmuştur. Pilot ortağın yükümlülüğünü belgeleyen sunumun geçerliliği sağlanamayınca, ortak girişimin toplam yeterlik göstergesi de zayıflamıştır. Bu durum, ihaleye katılım açısından ciddi bir yeterlik problemi yaratmıştır.
Kamu İhale Kurulu’nun değerlendirmesi, belge ve bilgi eksikliği ayrımına dikkat çeken ve özellikle yüksek bütçeli ihalelerde idari şartnamede öngörülen standartlara sıkı bağlılığı önceliklendiren bir yaklaşımı yansıtmaktadır. Kurul, iş hacmine ilişkin olarak sunulan belgenin sadece tamamlayıcı bilgi eksikliği içermediğini, esasa dair zorunlu unsurları taşımadığı için belge olarak yeterli kabul edilemeyeceğini belirtmiştir. Bu nedenle başvuru sahibinin iddiaları yerinde görülmeyerek, itirazen şikâyet başvurusu reddedilmiştir. Yapılan değerlendirme, ciro belgelerinde aranılan içerik ve usul kriterlerinin titiz şekilde uygulanması gerektiğini bir kez daha ortaya koymuştur.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.