KÜNYE
- Toplantı No: 2024/011
- Gündem No: 7
- Karar Tarihi: 13.03.2024
- Karar No: 2024/UY.IV-426
- Başvuru Sahibi: Yd Taahhüt İnşaat Mimarlık Mühendislik Proje Danışmanlık San. ve Tic. Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: Konya Büyükşehir Belediyesi Yapı Kontrol Dairesi Başkanlığı
- İKN: 2020/584544
- İhale Adı: Ladik Düğün Salonu
Özet
İtirazen şikayet başvurusunun ihale süreci dışındaki sözleşme aşamasına ilişkin olması ve usul eksiklikleri nedeniyle reddi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihalenin kendilerinde kaldığını, hakedişlerin ödenmediğini, fiyat farkı verilmediğini, kesin teminatlarının irat kaydedildiğini, sözleşmenin tek taraflı feshedildiğini, kalan işlerin yeniden yandaş firmaya yüksek bedelle verildiğini, kamu zararının oluşmaması için işin iptal edilmesini veya durdurulmasını talep etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesine göre Kurumun görev ve yetkisinin ihale başlangıcından sözleşmenin imzalanmasına kadar olan işlemlerle sınırlı olduğunu, başvurunun ise sözleşmenin uygulanması aşamasına ilişkin olduğunu tespit etmiştir. Ayrıca, itirazen şikayet dilekçesine imza beyannamesi ve başvuru bedelinin yatırılmadığı usul eksiklikleri de saptanmıştır.
Genel Soru–Cevap
Soru: İtirazen şikayet başvurusu hangi aşamalara ilişkin olmalıdır, sözleşmenin uygulanması aşamasına ilişkin talepler bu kapsamda değerlendirilebilir mi?
Cevap: İtirazen şikayet başvuruları genel olarak ihale sürecinin başlangıcından sözleşmenin imzalanmasına kadar olan aşamalarla sınırlıdır. Sözleşmenin uygulanması, hakediş ödemeleri, fiyat farkı uygulamaları, kesin teminatın irad kaydı veya fesih gibi konular ise ihale süreci sonrası işlemler olarak kabul edilmekte ve bu nedenle itirazen şikayet kapsamında incelenmemektedir. Bu husus uygulamada sıkça karışıklığa neden olmakta, sözleşme aşamasındaki uyuşmazlıklara ilişkin itirazlarda dikkatli olunmalıdır.
Soru: İtirazen şikayet başvurularında usul yönünden hangi şartların eksik olması başvurunun reddine yol açar?
Cevap: İtirazen şikayet dilekçesinin yetkili kişi veya temsilcilerce imzalanması, imza beyannamesinin eklenmesi ve başvuru bedelinin mevzuat ve Kurul kararlarında öngörülen şekilde yatırılması başvuru için zorunludur. Bu usuli şartların eksikliği durumunda, görev yönünden başvurunun esas incelemesi yapılmadan reddedilmesi doğaldır. Uygulamada imza beyannamesi ve başvuru bedeli özellikle sık ihmal edilmekte, bu da hak sahiplerinin zaman ve hak kaybına neden olabilmektedir.
Soru: Sözleşme aşamasında yaşanan hakediş ödememe veya teminat irad kaydı gibi uygulamalara karşı hangi hukuki yollar tercih edilmelidir?
Cevap: Bu tür sözleşme uygulanmasına ilişkin uyuşmazlıklarda Kamu İhale Kurumu yerine idari yargı ve/d veya tahkim gibi diğer hukuki yollar tercih edilmelidir. İtirazen şikayet mekanizması sözleşme uygulamalarındaki değerlendirmeleri kapsamadığı için, bu konularda hak kaybı yaşanmaması için farklı hukuki başvuruların yapılması gerekmektedir.
Soru: İhalenin uygulanması aşamasında karşılaşılan usul eksiklikleri veya uyumsuzlukların idari başvuruya etkisi nedir?
Cevap: İhale süreci dışındaki sözleşme uygulamalarında tespit edilen usulsüzlükler itirazen şikayet kapsamında değerlendirilebilmekte veya doğrudan idari başvuru konusu yapılabilmekten ziyade, ilgili idareye başvuru veya dava yoluna başvurulması gerekebilir. Çünkü Kurumun yetki alanı ihale sürecinde sınırlı olduğundan, sözleşme aşamasındaki usulsüzlükler itirazınızın doğrudan kabulünü engeller. Bu nedenle bu tür uyuşmazlıklarda uygulamada yetki alanına dikkat etmek önemlidir.
Soru: İtirazen şikayet dilekçesinde imzaya ilişkin beyannamenin sunulmaması durumunda nasıl bir işlem yapılır?
Cevap: İmza beyannamesi sunulmadığı takdirde, itirazen şikayet başvurusu usul yönünden eksiklik taşıdığından dolayı, bu eksiklik tamamlanana kadar başvurunun esas incelemesine geçilmeyebilir veya doğrudan reddedilebilir. Uygulamada imza beyannamesi, başvurunun vekil yoluyla yapıldığı hallerde özellikle kritik öneme sahiptir. Eksikliği sıkça gözden kaçabilmekte ve başvurunun reddine yol açmaktadır. Bu nedenle başvuruda imza ve temsil hususlarının özenle yerine getirilmesi gerekir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvurunun kapsamı neden Kamu İhale Kurulu’nun görev alanına girmemiştir?
Cevap: Başvurunun konusu, ihalenin sonuçlanıp sözleşmenin imzalanmasından sonraki uygulama aşamasına ilişkin taleplerden oluştuğu için, Kurumun sadece ihale sürecinin başlangıcından sözleşmenin imzalanmasına kadar olan işlemler üzerinde görevli olmasından dolayı başvuru kapsam dışı kalmıştır.
Soru: Başvurunun esasının incelenmemesinde hangi usul eksiklikleri etkili olmuştur?
Cevap: İmza beyannamesinin sunulmaması ve başvuru bedelinin yatırılmaması usul eksiklikleri nedeniyle, başvuru esastan incelenmeden önce usul yönünden reddedilmiştir.
Soru: Başvuru sahibi sözleşme aşamasında yaşadığı hak kaybı nedeniyle hangi hukuki talepte bulunmuştur ve bu talep nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: Başvuru sahibi, hakedişlerin ödenmemesi, fiyat farkı verilmemesi, kesin teminatın irad kaydedilmesi ve sözleşmenin tek taraflı feshi gibi uygulamalara dayanarak işin iptalini ya da durdurulmasını talep etmiştir. Ancak bu talepler sözleşmenin uygulanmasına ilişkin olduğu için, Kamu İhale Kurulu tarafından görev yönünden reddedilmiştir.
Soru: Kamu zararının önlenmesi amacıyla başvuru sahibinin talep ettiği önlem için Kamu İhale Kurulu nasıl bir değerlendirme yapmıştır?
Cevap: Kamu zararının önlenmesi için işin iptal veya durdurulması talepleri sözleşme aşamasına ilişkin olduğundan, Kurul bunu doğrudan inceleyememiş ve başvuruyu görev yönünden reddetmiştir.
Detaylı Analiz
Başvuruya konu uyuşmazlık, ihale süreci sonrasında sözleşmenin uygulanması aşamasında ortaya çıkan bazı idari işlemlerden kaynaklanmıştır. Başvuru sahibi, ihalenin kendilerinde kaldığını, ancak hakediş ödemelerinin gerçekleştirilmediğini, fiyat farkının verilmediğini, kesin teminatlarının irat kaydedildiğini ve sözleşmenin tek taraflı olarak feshedildiğini ileri sürmektedir. Ayrıca, kalan işlerin yüksek bedelle başka bir firmaya verildiğini ve bu durumun kamu zararına yol açacağını iddia ederek işin iptalini veya durdurulmasını talep etmiştir. Ancak bu iddiaların tümü, ihale süreci tamamlandıktan sonra gelen uygulama aşamasına ilişkin olup, doğrudan sözleşmenin yürütülmesiyle ilgilidir.
Uyuşmazlığın çözümünde temel mesele, başvurunun ihale süreci kapsamına girip girmediği ve dolayısıyla Kamu İhale Kurumu tarafından incelenip incelenemeyeceğidir. Kurul, başvurunun esasını incelemeden önce konunun kendisinin görev alanında olup olmadığını değerlendirmiştir. Bu kapsamda, şikayetin sözleşmenin imzalanmasından sonraki işlemleri konu aldığı; yani hakedişlerin ödenmesi, fiyat farkı verilmesi veya teminatın irat kaydı gibi hususların ihale sürecine değil, sözleşme uygulamasına dair olduğu tespit edilmiştir. Kurumun görev alanının ihale başlangıcından sözleşmenin imzalanmasına kadar olan süreci kapsadığı dikkate alındığında, bu başvurunun görev kapsamı dışında kaldığı sonucuna ulaşılmıştır.
Başvuruda dikkat çeken bir diğer husus da, esaslı unsurlar dışında kalan usul eksiklikleridir. İtirazen şikayet dilekçesiyle birlikte imza beyannamesi sunulmamış ve başvuru bedeli yatırılmamıştır. Bu tür usuli eksiklikler, başvurunun içerdiği iddiaların incelenmesini engellemekte ve başvurunun şeklen reddine yol açmaktadır. Özellikle başvurunun geçerli sayılabilmesi için taşıması gereken temel belgelerin sunulmaması, esas incelemeye geçilmeden önce değerlendirme dışı bırakılmasına neden olmaktadır. Bu vakada söz konusu eksikliklerin her ikisi birden mevcut olduğundan, başvurunun yalnız görev değil, aynı zamanda usul yönünden de sakat olduğu görülmüştür.
Başvuru sahibi tüzel kişi olduğundan, temsil ve imza yetkisini belgeleyen beyannamenin eklenmemesi önemli bir eksiklik oluşturmuştur. Ayrıca, yürürlükteki mevzuat ve Kurul uygulamaları çerçevesinde başvuru bedelinin ödenmemesi, başvurunun usulden reddi için tek başına yeterli görülmektedir. Bu çifte usul eksikliği, başvurunun değerlendirilmesine geçilmeden önce önleyici bir işlev görmüş, böylelikle başvurunun esasına dair herhangi bir inceleme yapılmamıştır. Tüm bu yönleriyle pilot ortak ya da yüklenici deneyimine ilişkin herhangi bir değerlendirme ya da teknik yeterlik tartışması söz konusu olmamıştır.
Kamu İhale Kurulu, yaptığı değerlendirmede başvurunun, görev ve yetki sınırları dışında kaldığını ortaya koymuş; şikayetin sözleşmenin uygulanmasına dair olduğu ve bu nedenle kendilerinin müdahale yetkisinin bulunmadığı sonucuna ulaşmıştır. Aynı zamanda dilekçede yer alan usul eksikliklerinin de altı çizilerek, başvurunun görev yönünden reddine karar verilmiştir. Talep edilen iptal ya da durdurma kararlarının, sözleşme yürürlükteyken idare ile yüklenici arasındaki özel hukuki ilişki çerçevesinde değerlendirilebileceği; bu nedenle tahkim veya idari yargı yollarıyla takip edilmesinin uygun olacağı yönünde dolaylı bir tespit yapılmıştır. Bu karar, ihale süreci ile sözleşme uygulamasının sınırlarının net biçimde ayrılması açısından önemli bir örnek teşkil etmektedir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.