KÜNYE
- Toplantı No: 2024/046
- Gündem No: 23
- Karar Tarihi: 04.12.2024
- Karar No: 2024/UY.II-1576
- Başvuru Sahibi: Yüksel İnş. A.Ş. - Makimsan Asf. Taah. İnş. San. ve Tic. A. Ş. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü İçmesuyu Dairesi Başkanlığı
- İKN: 2020/754233
- İhale Adı: Antalya - Karacaören 2 Barajı İçmesuyu Tesisleri
Özet
Sözleşmenin imzalanmasıyla ihale sürecinin sona erdiği ve kesin teminata ilişkin uyuşmazlıkların Kurumun görev alanında olmadığı gerekçesiyle başvurunun görev yönünden reddi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, sözleşmenin usulüne uygun olmayan şekilde Genel Müdürlük oluru ile feshedildiğini, ihale komisyonu kararı alınmadan fesih işlemi yapılmasının hukuka aykırı olduğunu ve feshedilen istekli ile sözleşme imzalanmasının mümkün olmadığını iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Danıştay kararları ve önceki Kurul kararları uyarınca, sözleşmenin imzalanmasıyla ihale sürecinin sona erdiği, ihale üzerinde bırakılan istekli hakkında sözleşme imzalanma tarihinde herhangi bir yasaklama kararı bulunmadığı, dolayısıyla sözleşmenin hukuka uygun olarak imzalandığı, kesin teminata ilişkin uyuşmazlıkların ise Kurumun görev alanına girmediği tespit edilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Sözleşmenin imzalanmasından sonra yapılan fesih işlemlerinde ihale komisyonu kararının bulunmaması idari itirazlarda ne tür sorunlara yol açabilir?
Cevap: Sözleşme imzalandıktan sonra ihale süreci sona erdiği için, fesih işlemlerinde ihale komisyonu kararı aranmayabilir. Ancak fesih nedeni ve yetki devri gibi hususlar idari işlemin dayanağı açısından önemlidir. İhale komisyonu kararı olmadan yapılan fesihlerde yetkinin kime ait olduğu ve usule uygunluk dikkatle incelenmelidir. Yanlış yetki kullanımı itirazlara veya iptale zemin hazırlayabilir.
Soru: Sözleşme imzalanma aşamasında istekli hakkında yasaklama kararı varsa ihalenin hukuka uygunluğu nasıl etkilenir?
Cevap: İstekli hakkında sözleşmenin imzalandığı tarihte yürürlükte bir yasaklama kararı bulunması durumunda, sözleşmenin imzalanması hukuka aykırı kabul edilebilir. Yasaklı isteklilerle sözleşme yapmanın yasak olduğu uygulama ilkesi gereği, işlem iptal edilme veya geçersiz sayılma riskiyle karşı karşıya kalır.
Soru: İhale sürecinin sona erdiği kabul edilmesi, sözleşmeye ilişkin hangi uyuşmazlıkların Kurum tarafından incelenemeyeceği anlamına gelir?
Cevap: İhale süreci sözleşmenin imzalanmasıyla sona erdiği için, kesin teminat uyuşmazlıkları başta olmak üzere sözleşme sonrası doğan alacak, fesih, yaptırım gibi konular Kurumun inceleme yetkisi dışında kalabilir. Böyle durumlarda tarafların sözleşme mahkemelerine veya diğer yetkili mercilere başvurması gerekir.
Soru: İhale sürecinde doğrudan Genel Müdürlük oluru ile işlem yapılması uygulamada hangi durumlarda sorun yaratabilir?
Cevap: Genel Müdürlük oluru yetkinin uygun şekilde devredilmediği veya mevzuatta zorunlu kılınan başka organ kararlarının yerine geçecek şekilde kullanıldığı durumlarda hukuki sorunlara neden olabilir. Bu tür uygulamalar işlemin iptali veya yürütmenin durdurulması taleplerine yol açabilir, karar alma sürecindeki yetki ve usul kuralları titizlikle kontrol edilmelidir.
Soru: Kuruma yapılan başvuruların görev yönünden reddedilmesi hangi koşullarda sık yaşanan bir durumdur?
Cevap: İhale sürecinin tamamlanmış kabul edildiği yani sözleşmenin imzalanmasıyla sona erdiği durumlarda, sözleşme sonrası uyuşmazlıkların Kurum yetki alanına girmemesi nedeniyle yapılan başvurular genellikle görev yönünden reddedilir. Ayrıca, kesin teminat ve sözleşme feshi gibi idari davalara konu konular ciddi şekilde görev sınırlarına tabi olduğundan dikkatli değerlendirilmelidir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan istekli ile sözleşmenin imzalanması süreci sona erdikten sonra, sözleşmenin feshi için ihale komisyonu kararı alınmadan doğrudan Genel Müdürlük oluru kullanılması hukuka uygun mudur?
Cevap: Sözleşmenin imzalanmasıyla ihale süreci sona erdiği için, fesih işleminin usulüne uygun olarak yapılabilmesi ihale komisyonu kararına bağlı değildir. Dolayısıyla Genel Müdürlük oluru ile sözleşmenin feshedilmesinde hukuka aykırılık tespit edilmemiştir.
Soru: Başvuru sahibinin sözleşmenin usulüne aykırı feshedildiği ve bu nedenle feshedilen istekli ile sözleşme imzalanmasının mümkün olmadığı iddiası, Kurum tarafından nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: Kurum, sözleşmenin imza tarihinde feshedilen istekli hakkında herhangi bir yasaklama veya engelleme bulunmadığını, dolayısıyla sözleşmenin hukuka uygun olarak imzalandığını tespit etmiş ve bu iddiayı reddetmiştir.
Soru: Kesin teminata ilişkin uyuşmazlıklar Kurumun inceleme yetkisi kapsamında mıdır?
Cevap: Kesin teminata ilişkin uyuşmazlıklar, Kurumun görev alanına girmediği için incelenmemiş ve bu kapsamda yapılan başvurular görevsizlik nedeniyle reddedilmiştir.
Soru: İhale süreci sona erdiği halde Kuruma yapılan başvurular hangi gerekçe ile reddedilmiştir?
Cevap: İhale sürecinin sözleşmenin imzalanmasıyla sona ermiş olması ve kesin teminata ilişkin ihtilafların Kurumun görev alanında olmaması nedeniyle başvuru, görev yönünden reddedilmiştir.
Detaylı Analiz
Başvuruya konu uyuşmazlık, ihale üzerinde bırakılan istekli ile imzalanan sözleşmenin daha sonra Genel Müdürlük oluru ile feshedilmesi işleminin hukuka uygun olup olmadığı üzerinedir. Başvuru sahibi, fesih kararının ihale komisyonu kararı alınmaksızın doğrudan Genel Müdürlük onayıyla gerçekleştirilmesini usule aykırı bulmakta ve sözleşmenin bu nedenle geçersiz olduğunu ileri sürmektedir. Ancak Kurul, bu başvuruyu incelerken esasen iddianın kapsamını değil, başvurunun niteliğini ve görev sınırlarını dikkate almıştır.
İhale süreci açısından belirleyici olan husus, sözleşmenin imzalanma anının süreci sona erdirdiğidir. Bu bakımdan, başvuruda dile getirilen fesih işlemi ve bu işlemde takip edilen usul, artık sözleşme sürecine dahil olduğu için ihale süreci kapsamında değerlendirilmemiştir. Başvuru sahibinin iddia ettiği usulsüzlük –yani ihale komisyonu kararı alınmadan Genel Müdürlük onayıyla fesih– ihale mevzuatı çerçevesinde değil, sözleşme hukukuna ilişkin bir inceleme konusudur. Kesin teminata ilişkin uyuşmazlıklarla birlikte bu mesele de Kurumun görev alanı dışında görülmüştür.
Başvuru kapsamında gündeme gelen ve dolaylı olarak tartışılan konulardan biri, fesih işlemini şeklen etkileyen unsurların ihale sürecine ilişkin “esaslı unsurlar” arasında sayılıp sayılmadığıdır. Ancak Kurul değerlendirmesi, söz konusu işlemin gerçekleştiği tarihte ihalenin tamamlanmış olduğu tespitine dayandığı için, fesihte hangi organın karar alması gerektiği gibi detaylar esaslı bir ihale uyuşmazlığı olarak görülmemiştir. Bu noktada, ihale sözleşmesinin devamına ya da feshine ilişkin idari kararların farklı merciler tarafından alınması tek başına ihalenin hükmünü ya da geçerliliğini etkileyecek nitelikte değerlendirilmemiştir.
Vaka özelinde pilot ortak ya da alt yüklenici gibi iş deneyimine dair tarafların yeterliği yönünden herhangi bir tartışma bulunmamaktadır. Dolayısıyla teknik ve mesleki yeterlik yönünden başvuru sahibinin ya da diğer isteklilerin başvurusuna dayanak teşkil edebilecek nitelikte bir iş deneyimi değerlendirmesi Kurul gündemine gelmemiştir. Uyuşmazlık ihale sürecinin sonrası ile ilgili olduğundan, yeterlik belgeleriyle ya da ortaklık yapısıyla ilgili analiz yapılmamıştır.
Sonuç olarak Kurul, daha önceki içtihatları ve Danıştay kararlarına paralel biçimde, sözleşmenin imzalanmasıyla birlikte ihale sürecinin sona erdiğini, dolayısıyla sonradan ortaya çıkan fesih ve kesin teminata ilişkin uyuşmazlıkların Kamu İhale Kurumu yetki alanı dışında olduğunu tespit etmiştir. Başvuru sahibi tarafından ileri sürülen işlemsel usulsüzlük iddiaları, sözleşme hukukunda değerlendirilebilecek nitelikte görülmüş ve bu yönüyle başvuru görev yönünden reddedilmiştir. Kurul’un yaklaşımı, ihale süreci ile sözleşme süreci arasındaki ince çizgiyi titizlikle gözeten bir biçimde sonuca bağlanmıştır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.