Sondaj makinesinin kendi malı olduğunun tevsikinde ruhsatın tek başına yeterliliği ve ek belge talebi tartışması - 2017/UY.II-963

KÜNYE

  • Toplantı No: 2017/016
  • Gündem No: 4
  • Karar Tarihi: 30.03.2017
  • Karar No: 2017/UY.II-963
  • Başvuru Sahibi: Vedat Demirer (Efe Sondaj Mühendislik Müşavirlik)
  • İhaleyi Yapan İdare: İzmir Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü
  • İKN: 2016/515661
  • İhale Adı: İzmir İli Bergama, Bayındır, Tire, Ödemiş, Kiraz, Beydağ ve Seferihisar İlçelerinde 17 Adet Su Sondaj Kuyusu İnşaatı

Özet

Sondaj makinesinin kendi malı olduğunun tevsiki için ruhsat sunulması yeterli olduğundan tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması hukuka aykırıdır

Başvuru / İddialar

Başvuru sahibi, sondaj makinesinin kendi malı olduğunun tevsiki için ruhsat sunmasının yeterli olduğunu, ek belge talebinin mevzuata aykırı olduğunu iddia etmiştir.

Kurul Değerlendirmesi

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ve Kamu İhale Genel Tebliği hükümlerine göre, işin niteliği gereği idare kendi malı olma şartı aramışsa, bu şartı tevsik için ruhsat veya demirbaş/amortisman defterine kayıtlı olduğunu gösteren noter tespit tutanağı ya da YMM/SMMM/SM raporu sunulması gerekmektedir. Ancak başvuru sahibinin teklif dosyasında sunduğu ruhsat, üzerinde “aslı idarece görülmüştür” kaşesi ile birlikte olup, makinenin kendisine ait olduğunu göstermektedir. Bu nedenle ruhsat sunulması sondaj makinesinin kendi malı olduğunun tevsiki için yeterlidir.

Genel Soru–Cevap

Soru: Sondaj makinesi veya benzeri ekipmanın kendi malı olduğunun tevsiki için idare hangi belgeleri istemelidir?
Cevap: İşin niteliğine göre idare, istekliden kendi malı olduğunun tevsiki için ruhsat, demirbaş/amortisman defterine kayıt olduğunu gösteren noter tutanağı veya yeminli mali müşavir/serbest muhasebeci mali müşavir raporu isteyebilir. Ancak ruhsatın aslı ya da “aslı idarece görülmüştür” kaşesiyle sunulması genellikle yeterli kabul edilir; ek belge talebi, somut ihtiyaca bağlıdır.

Soru: Teklif edilen makinenin kendi malı olduğunun tevsiki için sadece ruhsatın sunulması yeterli sayılırsa, idarenin bu belgeye ek belge talep etmesi yasal mıdır?
Cevap: Ruhsatın, üzerinde “aslı idarece görülmüştür” kaşesi bulunması halinde, kendi malı olduğunun tevsiki için bu belge genellikle yeterlidir. İdarenin ek belge talebi, somut gerekçe olmaksızın sadece ruhsat sunulmuşsa teklifin değerlendirme dışı bırakılması hukuka uygun değildir.

Soru: Bir ihale kapsamında idare “kendi malı olma” şartı arıyorsa, bu şartın tevsiki nasıl yapılmalıdır?
Cevap: İdare, söz konusu malın kendi malı olduğunu tevsik için başvuru dosyasında sunulan ruhsatla yetinebilir. Bunun yanında, demirbaş kayıtları veya noter tespit tutanağı gibi belgeler istenebilir ancak bu belgelerin tamamını talep etmek zorunlu değildir. İdarenin belirlediği belgeler açık ve makul olmalıdır.

Soru: Teklif sahibinin sunduğu ruhsatın geçerliliği ve uygunluğunun nasıl değerlendirilmesi gerekir?
Cevap: Sunulan ruhsatın “aslı idarece görülmüştür” kaşesi taşıması ve tevsik amacına uygun olması durumunda başvuru açısından kabul edilmelidir. Ruhsat, somut olarak tevsik etmeye yetecek içerikte ise, istekli ilave belge sunmaya zorlanmamalıdır.

Soru: İdarenin kendi malı olduğuna dair belge talepleri sonucunda tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması halinde ne tür hukuki sonuçlar doğabilir?
Cevap: İdarenin mevzuata açıkça uygun olmayan belge talebi nedeniyle teklifleri haksız şekilde değerlendirme dışı bırakması, idari işlemin iptaline ve ihalenin yeniden yapılmasına yol açabilir. Bu tür uyuşmazlıklarda Kurul, ruhsat gibi somut tevsik belgelerine dayanılmasını esas alır.

Vakaya Özel Soru–Cevap

Soru: İsteklinin sondaj makinesinin kendi malı olduğunu tevsik etmek için sadece ruhsat sunması yeterli midir?
Cevap: Evet, bu vakada ruhsat üzerinde “aslı idarece görülmüştür” kaşesi ile sunulmuşsa sondaj makinesinin kendi malı olduğunu tevsik etmek için sadece ruhsatın sunulması yeterli kabul edilmiştir.

Soru: İdarenin sondaj makinesinin kendi malı olduğunun tevsiki amacıyla ek belge talep etmesi hukuka uygun mudur?
Cevap: Hayır, idarenin yalnızca ruhsat sunulması yeterli olmasına rağmen ek belge talep etmesi, mevzuata aykırı olarak değerlendirilmiş ve bu uygulama nedeniyle tekliflerin haksız şekilde değerlendirme dışı bırakılması hukuka aykırı bulunmuştur.

Soru: İdare tarafından teklifin değerlendirme dışı bırakılması işleminin hukuka aykırı bulunmasının sebebi nedir?
Cevap: Teklif sahibi ruhsat ile sondaj makinesinin kendi malı olduğunu kanıtlamış olup, idarenin haksız olarak ek belge talep edip ruhsatın yeterli olduğunu kabul etmemesi nedeniyle, teklifin değerlendirme dışı bırakılması işlemi mevzuata aykırı kabul edilmiştir.

Soru: Bu karara göre ihale sürecinde sondaj makinesinin kendi malı olduğunun tevsiki nasıl yapılmalıdır?
Cevap: İhale sürecinde sondaj makinesinin kendi malı olduğunun tevsiki için idareye noter tespit tutanağı, YMM/SMMM raporu gibi ek belgeler sunulması talep edilmemeli, ruhsatın “aslı idarece görülmüştür” kaşesiyle sunulması yeterli kabul edilmelidir.

Detaylı Analiz

İhale süreciyle ilgili uyuşmazlık, isteklinin sunmuş olduğu ruhsatla teklif ettiği sondaj makinesinin kendi malı olduğunu tevsik edip edemeyeceği konusuna odaklanmaktadır. Başvuru sahibi, sadece ruhsat sunulmasının yeterli olduğunu savunarak, ek belge istenmesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürmüştür. Kurul tarafından yapılan değerlendirme de bu çerçevede şekillenmiş, idarenin ruhsat dışında başka belgeler talep etmesi nedeniyle isteklinin teklifini değerlendirme dışı bırakmasının yerinde olup olmadığı incelenmiştir.

Uyuşmazlık, sondaj makinesinin kendi malı olduğunun hangi belgelerle tevsik edileceği hususunda yoğunlaşmıştır. Başvuru sahibi, teklif dosyasında üzerinde “aslı idarece görülmüştür” kaşesi taşıyan ruhsatı sunarak, aracın mülkiyetini belgelendirdiğini ifade etmiştir. Ancak idare, bu belgeyi yetersiz görerek ek belge istemiş ve bu nedenle teklifi değerlendirme dışı bırakmıştır. Bu uygulama, tek başına ruhsatın yeterli sayılıp sayılmayacağı tartışmasını gündeme taşımıştır.

Kurul incelemesinde, söz konusu ruhsatın ilgili şartı tevsik eden belgeler arasında bulunduğu, ayrıca “aslı idarece görülmüştür” kaşesiyle sunulmuş olmasının onun geçerliliğini ve doğruluğunu idare nezdinde teyit ettiği değerlendirilmiştir. Bu bakımdan, ek belge talebi idareye sunulmuş yeterli ve geçerli bir belgenin yok sayılmasına yol açmış, böylece ihaleye katılımın önünde gereksiz bir engel oluşturmuştur. Kurul, bu yaklaşımıyla ruhsatın nitelik itibarıyla belge gerekliliğini karşıladığı kanaatine varmıştır.

Söz konusu durumda, yalnızca teklif dosyasında yer alan ruhsatın taşıdığı nitelik üzerinden değerlendirme yapılmıştır. Kurul, mevcut belgenin taşıdığı onayla birlikte makinenin mülkiyetini teknik anlamda tevsik ettiğini kabul etmiş ve ilave belgelere ihtiyaç olmadığı sonucuna ulaşmıştır. Dolayısıyla, teklifi sadece bu nedenle değerlendirme dışı bırakmanın, mevcut belgeler göz önünde bulundurulduğunda yetki sınırlarını aşan bir uygulama olduğu görüşüne varılmıştır.

Sonuç olarak Kurul, söz konusu ruhsatın geçerliliğini onaylayan kaşe ile birlikte makinenin kendi malı olma şartının sağlandığına hükmetmiş ve başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasını mevzuata aykırı bulmuştur. Bu nedenle idare işleminin iptal edilmesine ve teklifin yeniden değerlendirmeye alınmasına karar verilmiştir. Böylece, belge sunumuna ilişkin yorumda esas alınan sınırların aşılmasının ihaleye katılım hakkını zedelediği vurgulanmıştır.


Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.

Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.