SMMM raporu ekindeki amortisman tablosunun noter onaylı olmaması gerekçesiyle makine tevsikinin değerlendirme dışı bırakılması - 2019/UY.II-777

KÜNYE

  • Toplantı No: 2019/032
  • Gündem No: 46
  • Karar Tarihi: 03.07.2019
  • Karar No: 2019/UY.II-777
  • Başvuru Sahibi: Akça Hazır Beton Sanayi ve Ticaret A.Ş.
  • İhaleyi Yapan İdare: Karayolları Genel Müdürlüğü 13. Bölge Müdürlüğü
  • İKN: 2018/643900
  • İhale Adı: (Gölhisar-Altınyayla)Ayr-Çameli 2Bl Hd Yolu (Takriben Km: 00+000-16+000 Arası) Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Bsk Üstyapı İşleri İnşaatı İşi

Özet

Makine tevsik belgelerinin noter onaylı olmaması nedeniyle değerlendirme dışı bırakılması hukuka aykırıdır

Başvuru / İddialar

Başvuru sahibi, SMMM raporu ekinde sunduğu amortisman tablosunun noter onaylı olmaması gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının hukuka aykırı olduğunu iddia etmiştir.

Kurul Değerlendirmesi

İhale dokümanında kendi malı makine ve ekipmanların ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da SMMM raporu ile tevsik edilmesi gerektiği, amortisman defteri veya listelerinin envanter kaydı hükmünde olduğu ve tasdike tabi defterler arasında amortisman defterinin sayılmadığı, dolayısıyla SMMM raporu ekindeki amortisman tablosunun noter onaylı olmaması nedeniyle değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata aykırı olduğu tespit edilmiştir.

Genel Soru–Cevap

Soru: İhale kapsamında kendi malı makinelere ilişkin belgelerin noter onaylı olmasının zorunlu olup olmadığına nasıl karar verilir?
Cevap: İhale dokümanı ve uygulanabilir mevzuat hükümleri birlikte değerlendirilir. Eğer ihale dokümanında özellikle noter onayı talep edilmemişse veya talep edilen belgeler arasında amortisman defteri veya listeleri bulunmuyorsa, bu belgelerin noter onaylı olması zorunlu sayılmaz. Böyle durumlarda noter onayı eksikliği, teklifin elenmesi için geçerli bir sebep sayılmaz.

Soru: Serbest muhasebeci mali müşavir raporu eki amortisman tablolarının noter onayının bulunmaması ihalede nasıl ele alınmalıdır?
Cevap: Amortisman tablolarının, tasdike tabi olmayan defter niteliğinde olması nedeniyle, noter onayının bulunmaması teklifin değerlendirme dışında bırakılmasına neden olmamalıdır. Bu tablolar, makine ve ekipmanların tevsiki için bağlayıcı bir belge olarak kabul edilir ve raporla birlikte sunulması yeterlidir.

Soru: İhalelerde makine tevsiki için istenen belgeler arasındaki amortisman defteri noter onayına tabi midir?
Cevap: Amortisman defteri veya listeleri, envanter kaydı olarak değerlendirilir ve tasdik zorunluluğu bulunan defterler arasında yer almaz. Bu nedenle, amortisman defterinin noter onayı aranması hukuken desteklenmez ve eksiklik gerekçe gösterilerek teklifin elenmesi uygun bulunmaz.

Soru: İhale sürecinde tevsik belgelerinin noter onayı gerekçesiyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması sonucunda yapılması gereken işlem nedir?
Cevap: Böyle bir gerekçeyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması hukuka aykırı bulunduğunda, ilgili teklif tekrar değerlendirmeye alınmalı ve ihale işlemleri mevzuata uygun şekilde yeniden yürütülmelidir.

Soru: İdarelerin ihale dokümanında belirtmedikleri ek onayları veya tasdikleri teklif değerlendirmesinde isteme veya eksiklik olarak gösterebilir mi?
Cevap: İhale dokümanında açıkça talep edilmeyen veya zorunlu kılınmayan onay veya tasdiklerin teklif değerlendirmesinde değerlendirme dışı bırakma sebebi yapılması doğru değildir. Talep edilmeyen belgelerin eksikliği, teklifin reddedilmesi için geçerli kabul edilmez.

Vakaya Özel Soru–Cevap

Soru: Başvuru sahibinin kendi malı makinelere ilişkin sunduğu amortisman tablosunun noter onaylı olmaması teklifinin değerlendirme dışı bırakılması için geçerli bir gerekçe midir?
Cevap: Hayır, başvuru sahibinin amortisman tablosunun noter onaylı olmaması, mevzuata göre teklifin değerlendirme dışı bırakılması için geçerli bir gerekçe değildir.

Soru: İhale dokümanında makine tevsiki için aranan belgeler ve bu belgelerin noterden onaylanma zorunluluğu nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: İhale dokümanında, kendi malı makine ve ekipmanların tevsiki için noter tespit tutanağı veya SMMM raporu istenmiş olup, amortisman defteri veya listelerinin noter onayı zorunluluğu bulunmamaktadır.

Soru: Amortisman defteri veya tablosu, ihale kapsamında makine ve ekipmanların tevsiki açısından nasıl bir belge niteliğindedir?
Cevap: Amortisman defteri veya tablosu envanter kaydı niteliğinde olup, tasdike tabi defterler arasında bulunmadığından noter onayı talebi hukuka uygun değildir.

Soru: Bu hukuka aykırılık tespiti sonrasında ihalenin durumu nasıl olmuştur?
Cevap: Başvuru sahibinin teklifi tekrar değerlendirmeye alınmış ve ihale işlemleri mevzuata uygun şekilde yeniden gerçekleştirilmiştir.

Detaylı Analiz

İncelenen uyuşmazlık, başvuru sahibinin kendi malı makinelere ilişkin serbest muhasebeci mali müşavir raporuyla birlikte sunduğu amortisman tablosunun noter onaylı olmadığı gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması üzerine ortaya çıkmıştır. İdare, amortisman tablosunun noter tasdiki bulunmadığı için bu belgeyi geçerli tevsik aracı olarak kabul etmemiştir. Başvuru sahibi ise bu işlemin hukuka aykırı olduğunu ileri sürmüş ve söz konusu belgenin mevzuat kapsamında geçerli olmasına rağmen usule aykırı değerlendirme sonucu elendiğini iddia etmiştir.

İhale sürecinde temel tartışma, makine ve ekipmanların isteklinin kendi malı olduğunu tevsik amacıyla sunulan belgenin, şekilsel bir unsur olan noter onayından yoksun olması nedeniyle değerlendirme dışı bırakılmasının haklı bir gerekçeye dayanıp dayanmadığı noktasında odaklanmıştır. İhale dokümanında, kendi malı makinelere ilişkin tevsikin, ya noter tespit tutanağı ya da SMMM raporuyla yapılabileceği açıkça belirtilmiştir. Başvuru sahibi de bu çerçevede SMMM raporunu ve ekinde yer alan amortisman tablosunu sunmuş olup, amortisman tablosunun ayrıca noter onaylı olması gerektiği yönünde bir düzenleme dokümanda yer almamaktadır.

Uyuşmazlıkta belirleyici olan, amortisman tablosunun “esaslı unsur” taşıyıp taşımadığı ve şekli eksikliğin teklifin elenmesini gerektirip gerektirmediğidir. Kamu İhale Kurulu, amortisman defteri veya tablosunun tasdike tabi defterler arasında yer almadığını ve envanter kaydı niteliğinde sayıldığını belirterek, noter onayı bulunmamasının belgeyi geçersiz hâle getirmediğini değerlendirmiştir. Bu yorumda, tevsik amacı taşıyan belgeye biçimsel bir işlem yüklenerek maddi gerçeğin göz ardı edilmesinin ihale hukukunun temel ilkeleriyle bağdaşmadığı vurgulanmaktadır.

Vaka kapsamında pilot ortak tarafından sunulan SMMM raporu ve eki amortisman tablosu, makine ekipmanların mülkiyetinin isteklide olduğunu göstermek için yeterli bulundu. Bu tablonun noter onaylı olmaması, belge içeriğinin doğruluğu ya da geçerliliği hakkında bir çelişki yaratmadığı gibi, söz konusu eksiklik teklifi geçersiz kılacak nitelikte bir maddi eksiklik olarak da değerlendirilmedi. Kurul, pilot ortağın iş deneyiminin bu süreçten etkilenmediğini kabul ederek, teklifin yeniden değerlendirilmesine imkân tanımıştır.

Sonuç olarak, Kamu İhale Kurulu, ihale dokümanında açıkça öngörülmeyen bir noter onayı şartı gerekçe gösterilerek teklifin değerlendirme dışı bırakılmasını usul ve mevzuat hükümlerine aykırı bulmuştur. Kurul, geçerli tevsik belgelerinin şekli nedenle dışlanamayacağını belirterek başvuru sahibinin teklifinin geçerli sayılması ve ihale işlemlerinin yeniden yürütülmesi yönünde karar almıştır. Bu yaklaşım, ihalede belgelendirme niteliğine dair yapılan değerlendirmelerde esasın şekle feda edilmemesi gerektiğini ortaya koymaktadır.


Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.

Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.