KÜNYE
- Toplantı No: 2018/017
- Gündem No: 14
- Karar Tarihi: 20.03.2018
- Karar No: 2018/UY.I-612
- Başvuru Sahibi: Bilvak Sağ. Med. Bil. İnş. Turz. San. ve Tic. A.Ş. - Fd Proje Hav. Müh. Müş. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Trakya Üniversitesi Rektörlüğü Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı
- İKN: 2017/609325
- İhale Adı: Tü Derslik Ve Merkezi Birimler Kapsamında Eczacılık Fakültesi Laboratuvar Tezgahları ve Klima Sistemleri ile Altyapı Yapım İşi
Özet
İhaleye katılmaktan yasaklı şirket yetkilisi nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması mevzuata uygundur
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, şirket yetkilisinin hissesi %49 olduğu için yasaklama hükümlerinin uygulanmaması gerektiğini iddia ederek tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata aykırı olduğunu ileri sürmüştür.
Kurul Değerlendirmesi
Kamu İhale Kanunu’nun 11. maddesi uyarınca ihalelere katılamayacaklar arasında, yasaklı olanların doğrudan veya dolaylı olarak ihalelere katılamayacağı, ayrıca sermaye şirketlerinde ihaleye katılan vekil ve temsilcilerinin de yasaklı olmaması gerektiği belirtilmiştir. İnceleme sonucu, şirket yetkilisi olan kişinin ihalelere katılmaktan yasaklı olduğu ve teklif mektubunu imzaladığı tespit edilmiştir. Bu nedenle, teklifin değerlendirme dışı bırakılması mevzuata uygundur.
Genel Soru–Cevap
Soru: İhale sürecinde, iş ortaklığı oluşturan şirketlerde yasaklılık durumu nasıl tespit edilir ve hangi paydaşların yasaklı olmaması gerekir?
Cevap: İş ortaklığı kapsamında ihaleye katılan tüm ortakların ve özellikle iş ortaklığının pilot ortağının şirket yetkililerinin ihalelere katılmaktan yasaklı olmaması gerekir. Yasaklılık yalnızca doğrudan pay oranına bağlı olmayıp, şirkette yönetim yetkisi ve vekâletle hareket eden kişilerin durumuna da bakılır. Eğer iş ortaklığının pilot ortağının yetkilileri yasaklıysa, teklif değerlendirme dışı bırakılır.
Soru: Bir şirketin yönetim kurulu üyesi veya yetkilisinin ihalelere katılmaktan yasaklı olması teklifin değerlendirilmesine engel midir?
Cevap: Evet, teklif sürecinde şirket yetkililerinden herhangi birinin (örneğin yönetim kurulu üyesi, imza yetkilisi veya vekili) yasaklı olması durumunda, teklif mevzuata uygun olarak değerlendirme dışı bırakılır. Bu yasak doğrudan veya dolaylı olarak ihaleye katılmayı engeller.
Soru: Teklifin imzalanmasında yetkilendirilen kişinin ihalelere katılmaktan yasaklı olması durumunda, teklifin yasal sonucu nedir?
Cevap: Teklif mektubunu imzalayan kişinin yasaklı olması halinde, teklif geçersiz sayılır ve değerlendirmenin dışında bırakılır. İmzalamaya yetkili kişilerin yasaklılığı, teklifin hukuki geçerliliğini ortadan kaldırabilir.
Soru: Ortaklıklarda pay oranı düşük olan bir yetkilinin yasaklılığı teklifin değerlendirilmesini engeller mi?
Cevap: Pay oranı düşük olsa bile, şirkette temsil veya yetki sahibi olan ve yasaklı durumda bulunan kişilerin varlığı teklifin değerlendirilmesini engeller. Yasaklılık, pay oranıyla sınırlı olmadan yetki ve temsil durumuna göre değerlendirilir.
Soru: İş ortaklığı halinde ihaleye katılımda sözleşme öncesi yasaklılık durumu nasıl kontrol edilir ve ihale makamının sorumluluğu nedir?
Cevap: İhale makamı, tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında her ortak ve şirket yetkilisinin yasaklılık durumunu araştırmak ve tespit etmekle yükümlüdür. Yasaklılığı tespit ettiği takdirde, ilgili teklif mevzuata uygun şekilde değerlendirme dışı bırakılmalıdır; bu denetim idarenin hukuki sorumluluğu kapsamındadır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhaleye katılan iş ortaklığının pilot ortağının şirkette %49 hisseye sahip olması, yasaklılık hükümlerinin uygulanmaması için yeterli midir?
Cevap: Hayır, pilot ortağın şirkette %49 hisseye sahip olması yasaklılık hükümlerinin uygulanmaması için gerekçe oluşturmaz. İhale üzerinde bırakılan pilot ortağın şirket yetkilisi ihalelere katılmaktan yasaklı ise, bu durum teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına engel değildir.
Soru: İhale üzerinde bırakılan iş ortaklığının pilot ortağının şirket yetkilisinin ihalelere katılmaktan yasaklı olduğu tespit edilirse, teklifin akıbeti ne olur?
Cevap: Böyle bir durumda, söz konusu teklif mevzuata uygun şekilde değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatı gelir kaydedilir.
Soru: Teklif mektubunu imzalayanın ihalelere katılmaktan yasaklılığı teklifin geçersiz sayılmasına etkili midir?
Cevap: Evet, teklif mektubunu imzalayan kişinin ihalelere katılmaktan yasaklı olması, teklifin değerlendirme dışında bırakılmasına neden olur.
Soru: İhaleye katılan vekil ve temsilcilerin yasaklı olmaması şartı dikkate alındığında, şirket yetkilisinin yasaklılığı iş ortaklığı teklifini nasıl etkiler?
Cevap: İhale üzerinde bırakılan iş ortaklığının pilot ortağı olan şirket yetkilisinin yasaklı olması halinde, iş ortaklığının teklifi mevzuat gereği değerlendirme dışı bırakılır.
Detaylı Analiz
İhaleye ilişkin uyuşmazlık, teklif değerlendirmesi aşamasında iş ortaklığı şeklinde ihaleye katılan bir isteklinin teklifinin, pilot ortağının şirket yetkilisinin ihalelere katılmaktan yasaklı olması nedeniyle değerlendirme dışı bırakılmasıdır. Başvuru sahibi, bu şirket yetkilisinin şirketteki hisse oranının %49 olduğunu belirterek, bu durumun yasaklılık hükümlerinin uygulanmasına engel teşkil etmesi gerektiğini ileri sürmüş; teklifin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata aykırı olduğunu iddia etmiştir.
Uyuşmazlıkta, ihaleye sunulan teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına yol açan esas husus, teklif mektubunu imzalayan kişinin ihalelere katılmaktan yasaklı olmasıdır. Mevcut durumda idarece yapılan incelemede, pilot ortağın şirket yetkilisinin yasaklı olduğu ve bu kişinin teklif mektubunu imzaladığı tespit edilmiştir. Bu bağlamda, ihaleye katılımın temsil veya vekâlet marifetiyle sağlandığı göz önüne alındığında, teklifi sunan vekilin yasaklı olması teklifin geçerliliğini doğrudan etkilemiştir. Yani, teklif sunma iradesinin yasaklı bir kişi tarafından ortaya konulmuş olması, teklifin hukuken dikkate alınamamasına neden olmuştur.
Vakada tartışılan temel ölçüt, şirket yetkilisinin hissedar niteliği üzerinden değil, temsil ve imza yetkisiyle yürütülen işlemdeki konumuna dayalı olarak değerlendirilmiştir. Hisse oranının %49 olması, temsil yetkisiyle işlem yapan kişinin yasaklılığı karşısında belirleyici görülmemiştir. Kurul değerlendirmesinde, şirket yetkilisinin pay oranı yerine ihaleye teklif sunma sürecindeki faaliyeti ve yasaklılık durumu esas alınmıştır. Dolayısıyla, yasaklılık açısından pay oranından ziyade, fiilen temsil edilen teklif sürecine katılım şekli esas alınarak işlem tesis edilmiştir.
İnceleme kapsamında ayrıca, teklifin iş ortaklığı adına sunulmuş olması nedeniyle pilot ortak üzerinden yapılan değerlendirme dikkat çekicidir. Pilot ortağın şirket yetkilisinin yasaklı olmasının, ortaklık düzeyinde tüm teklifin geçersizliğine yol açabileceği kabul edilmiştir. Bu yaklaşım doğrultusunda, iş ortaklığının teklifi, yalnızca pilot ortaklık değil tüm teklif bakımından değerlendirme dışı bırakılmış; geçici teminat da gelir kaydedilmiştir.
Sonuç olarak Kurul, teklif mektubunu imzalayan şirket yetkilisinin ihalelere katılmaktan yasaklı olduğunu ve bu durumun mevzuatın açık hükümleri gereğince teklifin değerlendirilmesini engellediğini belirleyerek, değerlendirme dışı bırakılma işlemini hukuka uygun bulmuştur. Ayrıca, bu bağlamda geçici teminatın irat kaydedilmesi de yerinde değerlendirilmiştir. Başvurunun tüm bu gerekçelerle reddine karar verilmiş, yasaklılık durumunun temsil yetkisine sahip kişilerin aktif katılımıyla ilişkilendirilerek ihale sürecinin sağlıklı şekilde yürütülmesinin öncelendiği sonucuna ulaşılmıştır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.