KÜNYE
- Toplantı No: 2018/067
- Gündem No: 35
- Karar Tarihi: 12.12.2018
- Karar No: 2018/UY.I-2046
- Başvuru Sahibi: Star İnşaat Taah. Tic. Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: Kütahya Hava Er Eğitim Tugay Komutanlığı
- İKN: 2018/402381
- İhale Adı: 150, 151, 152, 153, 187, 188, 192, 193, 194, 196, 197, 198 Gm. Nu.’lı H.A.İ.T. Lojman Bloklarının Çatı Onarımlarının Yapılması
Özet
İhale üzerinde kalan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması nedeniyle kesin teminat oranının yaklaşık maliyetin %9’u olarak belirlenmesi ve bu bilginin sözleşme öncesinde bildirilmiş olması nedeniyle itirazen şikayetin reddi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, teklifinin sınır değerin altında olduğu bilgisinin kesinleşen ihale komisyonu kararında veya sözleşmeye davet yazısında kendisine bildirilmediğini, yaklaşık maliyetin yüksek hesaplandığını ve kesin teminat oranının %6 olması gerektiğini iddia ederek itirazen şikayette bulunmuştur.
Kurul Değerlendirmesi
İhale komisyonu kararında sınır değerin 371.651,15 TL olduğu, başvuru sahibinin teklifinin 368.850,00 TL ile sınır değerin altında kaldığı, ancak idari şartnamenin 33. maddesinde sınır değerin altında teklif veren istekliden kesin teminatın yaklaşık maliyetin %9’u oranında alınacağı hükmünün yer aldığı tespit edilmiştir. Ayrıca, sözleşmeye davet yazısında kesin teminat oranının mevzuata uygun olarak bildirildiği ve başvuru sahibinin teklifinin sınır değerin altında olup olmadığını Kamu İhale Genel Tebliği’nde belirtilen sınır değer hesaplama modülünden öğrenebileceği belirtilmiştir. Yaklaşık maliyetin hesaplanmasında Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 2018 yılı birim fiyatlarının kullanıldığı ve hesaplamaların mevzuata uygun olduğu anlaşılmıştır.
İdare Görüşü
İdare, yaklaşık maliyetin usulüne uygun hesaplandığını, kesin teminat oranının yaklaşık maliyetin %9’u olarak alınmasının mevzuata uygun olduğunu ve sözleşme imzalanması için gerekli şartların başvuru sahibine bildirildiğini belirtmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Teklif bedelinin sınır değerin altında olması halinde kesin teminat oranının yaklaşık maliyet üzerinden artırılması zorunlu mudur?
Cevap: İdari şartnamelerde veya Kamu İhale Genel Tebliği’nde açıkça düzenlenmişse, sınır değerin altında teklif veren istekliden kesin teminat oranı yaklaşık maliyet üzerinden artırılabilir ve bu oran genellikle %9’a kadar çıkabilir. Bu uygulama, ihale güvenliğini sağlamak amacına hizmet eder ve kesin teminat oranının artırılacağı teklif aşamasında ya da sözleşmeye davet yazısında açıkça bildirilmelidir. Bildirilmediği haller soru işaretlerine yol açabilir ancak bildirilmişse mevzuata uygundur.
Soru: Kesin teminat oranı değişikliği, ihale sonuçlandıktan sonra idare tarafından istekliye bildirilmezse ne gibi sorunlar ortaya çıkabilir?
Cevap: Kesin teminat oranı, teklifin değerlendirilmesini veya sözleşme imzalanmasını doğrudan etkileyen unsurlardan biri olduğundan, ihale sonuçlandıktan sonra idarece kesin teminat oranı değişikliği yapılacaksa, bu durumun başvuru sahibine zamanında ve açık şekilde bildirilmesi gerekir. Bildirilmezse, istekli haklı itirazlarda bulunabilir ve işlemin iptali söz konusu olabilir.
Soru: Yaklaşık maliyetin hesaplanmasında kullanılan birim fiyatların güncelliği ve kaynakları ne derece önem taşır?
Cevap: Yaklaşık maliyetin hesaplanmasında mevzuata uygun ve güvenilir kaynaklardan, genellikle kamu kurumlarının belirlediği güncel birim fiyatların kullanılması temel uygulamadır. Güncelliği ve kaynak belirliliği şeffaflık ve güven sağlamak açısından kritik önemdedir. Farklı hesaplama yöntemlerine veya eski verilere dayanılarak yüksek ya da düşük maliyet iddiası kolayca geçersiz kılınabilir.
Soru: İdari şartname ile Kamu İhale Genel Tebliği’nde sınır değere ilişkin farklı düzenlemeler varsa nasıl hareket edilmelidir?
Cevap: İhale sürecinde, idari şartname hükümleri ve Kamu İhale Genel Tebliği birbirini tamamlayıcı niteliktedir. Şartnamede açıkça sınır değer ve kesin teminat oranı ile ilgili düzenleme varsa, bu esas alınır. Tebliğ ise şartnamede hüküm yoksa ya da tereddüt varsa yol gösterir. Ancak her iki düzenleme arasında uyumsuzluk varsa, daha açık ve kesin düzenleme esas alınır.
Soru: Başvuru sahibinin teklifinin sınır değerin altında olduğunu öğrenmesi için idarenin sağlamak zorunda olduğu bilgi ve belgeler nelerdir?
Cevap: İdare, sınır değerin ne olduğu ve isteklinin teklifinin bu sınır değerin altında kalıp kalmadığını şeffaf bir şekilde açıklamakla yükümlüdür. Bu kapsamda sınır değer ve kesin teminat oranları idari şartnamede net belirtilmeli, sonuç ilanında ve sözleşme davetinde kesin teminat oranı başvuru sahibine bildirilmelidir. Başvuru sahibinin bu bilgileri Kamu İhale Genel Tebliği’nde sayılan hesaplama yöntemleri veya elektronik sistemler vasıtasıyla öğrenebilmesi de önemlidir. Bu tür açıklamalar yapılmazsa istekli haklı itirazda bulunabilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin teklifinin sınır değerin altında kalması durumunda kesin teminat oranının yaklaşık maliyetin %9’u olarak belirlenmesi mevzuata uygun mudur?
Cevap: Bu vakada teklif sınır değerin altında olduğu halde, idari şartnamenin ilgili maddesine göre kesin teminat oranı yaklaşık maliyetin %9’u olarak belirlenmiştir ve ihale komisyonu kararı ile sözleşmeye davet yazısında bu oran başvuru sahibine bildirilmiştir. Kurul da bu uygulamayı mevzuata uygun görmüştür.
Soru: Yaklaşık maliyetin yüksek hesaplandığına dair başvuru sahibinin itirazı nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: Yaklaşık maliyetin hesaplanmasında Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 2018 yılı birim fiyatları kullanılmış ve hesaplamaların mevzuata uygun olduğu tespit edilmiştir. Bu nedenle başvuru sahibinin yüksek hesaplama itirazı kabul edilmemiştir.
Soru: Kesin teminat oranının sözleşme öncesinde bildirilip bildirilmediği özel olarak nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: Sözleşmeye davet yazısında kesin teminat oranı mevzuata uygun şekilde açıkça bildirilmiştir. Ayrıca başvuru sahibi teklifinin sınır değerin altında olduğunu bu yöndeki duyurulardan öğrenebilecek durumdadır. Bu nedenle kesin teminat oranının bildirilmediği iddiası yerinde görülmemiştir.
Soru: Başvuru sahibinin kesin teminat oranının %6 olması gerektiği yönündeki talebi kabul edilmiş midir?
Cevap: Başvuru sahibinin başlayış talebi, şartname ve uygulama ile uyumlu olmadığından kabul edilmemiştir. Kurul, kesin teminat oranının yaklaşık maliyete göre %9 olarak alınmasının uygun olduğuna karar vermiştir ve itirazen şikayet reddedilmiştir.
Detaylı Analiz
Başvuru sahibi tarafından yapılan itirazen şikayet başvurusunda, teklifinin sınır değerin altında olduğunun kendisine zamanında bildirilmediği ve bu nedenle yaklaşık maliyetin %9’u oranında talep edilen kesin teminatın hukuka aykırı olduğu ileri sürülmüştür. Uyuşmazlığın merkezinde, bu bildirimin sözleşme imzalama sürecindeki zamanlaması ile bu yönde ortaya çıkan idari işlemin dayanağının bulunup bulunmadığı yer almaktadır. Ayrıca yaklaşık maliyetin yüksek hesaplandığı iddiası da değerlendirme kapsamına alınmıştır.
İhale süreçleri bakımından yapılan değerlendirmede, başvuru sahibinin teklifinin sınır değerin altında kaldığı görülmüş; bu durumun yaklaşık maliyetin yüzde dokuz oranında kesin teminat alınmasını gerektirdiği anlaşılmıştır. İdari şartnamenin ilgili maddesinde açıkça bu oranın belirtilmiş olması, bu nitelikteki tekliflere ilişkin davranış kurallarının önceden ilan edildiğini göstermektedir. Dolayısıyla başvuru sahibinden bu oranda kesin teminat istenmesi, şekli ve maddi yönden ihale dokümanına dayalı bir uygulamadır. Bu çerçevede, oran değişikliği veya uygulamanın keyfi biçimde belirlendiğine ilişkin bir tespitte bulunulmamıştır.
Kesin teminat oranının artırıldığı bu durumun başvuru sahibine sözleşmeye davet aşamasında bildirildiği, komisyon kararında da sınır değer ve teklif bedeli açık şekilde yer aldığı tespit edilmiştir. Bu bilgilendirme hem idari şartnameye hem de genel uygulamalara uygun olarak gerçekleştirilmiştir. Ayrıca başvuru sahibi, Kamu İhale Genel Tebliği’nde yer alan sınır değer hesaplama araçlarıyla teklifinin konumunu önceden tespit edebilecek durumdadır. Bu bağlamda bildirimin eksik yapıldığı yönündeki iddialar Kurul tarafından yerinde bulunmamıştır.
Yaklaşık maliyetin yüksek hesaplandığı yönündeki iddia ise, maliyetin dayanağını oluşturan birim fiyatlara ilişkin teknik değerlendirme üzerinden incelenmiştir. Hesaplamalarda, mevzuata uygun şekilde Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın 2018 yılı birim fiyatlarının esas alındığı ve hesaplama yönteminin kamu ihale düzenlemeleri çerçevesinde olduğu belirlenmiştir. Bu nedenle yaklaşık maliyetin gerçekliğine ya da dayanaklarının güncelliğine dair bir tereddüt yaratacak unsurlar bulunmamaktadır. Başvuru sahibinin bu konuda ileri sürdüğü değerlendirme, kanıtlanabilir bir maddi hata ortaya koymadığı sürece kabul görmemiştir.
Sonuç olarak, Kamu İhale Kurulu, idarenin kesin teminat oranını yaklaşık maliyetin yüzde dokuzu olarak belirlemesini, bu artırımın ihale dokümanında ilan edilmiş olmasını ve teklifin sınır değerin altında kalmasıyla mekanizmanın işletilmesini hukuka uygun kabul etmiştir. Ayrıca bu oranın sözleşme öncesinde bildirilmiş olması usule uygun bulunmuş; yaklaşık maliyetin hesaplanmasında da mevzuata aykırılık bulunmadığından başvurunun reddine karar verilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.