KÜNYE
- Toplantı No: 2020/038
- Gündem No: 3
- Karar Tarihi: 02.09.2020
- Karar No: 2020/UY.IV-1447
- Başvuru Sahibi: Tekin Duman- Er-Tek Enerji Taah. İnş. Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: Türkiye Elektrik İletim A.Ş. 10. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2020/367324
- İhale Adı: 154 Kv Yeni Merzifon Tm İrtibat Hatları Fesih Sonrası Bakiye İşleri Teklif Birim Fiyatlı Komple Tesis İşi
Özet
İhalenin iptaline itirazen şikayet olmadan yapılan başvurunun görev yönünden reddi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak yapılan puanlama sonucu tekliflerinin en yüksek puana sahip olduğunu, ancak idarenin şartname ve teklif cetveli kalem sıralaması farklılığı gerekçesiyle ihaleyi iptal etmesinin yerinde olmadığını, iptal kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İdarenin iptal kararında, şartname ile birim fiyat teklif cetvelindeki kalem sıralamasının farklı olması nedeniyle isteklilerin tereddüde düştüğü ve yanlış fiyat aralığı belirlediği, bu durumun yaklaşık 121.000 TL tutarında kamu zararına yol açabileceği belirtilmiş, ancak iptal kararının itirazen şikayet üzerine alınmadığı ve başvuru öncesi idareye şikayet yapılmadığı tespit edilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: İhalenin iptal edilmesi kararına karşı doğrudan idari yargıya başvuru yerine Kuruma itirazen şikayet başvurusu zorunlu mudur?
Cevap: İhalenin iptal edilmesi kararı bir işlem olmakla birlikte bu karar, mevzuat uyarınca itirazen şikayet üzerine alınmalıdır. İdare iptal kararını doğrudan itirazen şikayet olmadan almışsa, bu kararın Kurum tarafından incelenmesi mümkün olmayabilir. Bu durumda başvuru sahibinin öncelikle idari başvuruyu yapması şarttır; doğrudan idari yargıya gitmek ise kural olarak mümkün olabilir ancak itirazen şikayet yolu tercih edilir. Yine de, iptal kararının itirazen şikayet üzerine alınıp alınmadığı somut olaya göre önem kazanır.
Soru: İhale dokümanı ile teklif cetveli arasında kalem sıralamasının farklı olması ihalenin iptaline neden olabilir mi?
Cevap: İhale dokümanları tutarlılığı ve şeffaflığı açısından önemli olan bu durum, isteklilerde tereddüt ve yanlış yorumlama riskine yol açabilir. Bu durumun yaklaşık maliyete veya kamu yararına olumsuz etkisi bulunduğunda idare, iptal kararı alabilir. Ancak iptal kararı alınırken bu farklılığın gerçekten ihalenin objektif ve hukuka uygun yapılmasını engelleyen bir unsur olup olmadığı iyi değerlendirilmelidir.
Soru: İdarenin ihalenin iptal gerekçesini gösterirken teklif cetveli ile şartname arasındaki farklılığı öne çıkarması işlemin dayanağı için yeterli midir?
Cevap: İdarenin iptal gerekçesinin belgeler ve somut durumlarla desteklenmesi gerekir. Teklif cetveli ile şartname arasındaki kalem sıralaması farklılığı gibi hususlar idarenin olası kamu zararını önleme ve isteklilerde tereddütün giderilmesine yönelik haklı sebep oluşturabilir; fakat bu gerekçenin açık, anlaşılır ve teklif değerlendirmeyi etkileyen mahiyette olması önemlidir. Gerekçenin soyut ya da genel ifadeler içermesi sorun yaratabilir.
Soru: İhalenin iptal edilmesi halinde bu karara karşı hangi usul ve mercilerde başvuru yapılabilir?
Cevap: İhalenin iptal edilmesi kararı hakkında öncelikle idari başvuru yolu olarak itirazen şikayet yoluna başvurmak gerekir. İtirazen şikayet süreci işletilmeden doğrudan Kuruma başvuru yapılması, Kurumun görev alanı açısından sorun teşkil eder ve başvurunun reddine yol açabilir. İdari başvuru sonrası olumsuz sonuç alınması halinde idari yargıya başvuru mümkündür.
Soru: İdare iptal kararını itirazen şikayet olmadan almışsa, bu durumdan nasıl sonuçlar doğabilir?
Cevap: İdarenin iptal kararını itirazen şikayet üzerine almadan doğrudan alması halinde, Kurum bu kararı inceleme yetkisini kullanamayabilir ve iptal kararına karşı yapılan başvuruyu görev yönünden reddedebilir. Böylece başvuru sahibi iptal kararına karşı Kurum nezdinde bir inceleme talebinde bulunamaz; iptal kararına karşı idari itiraz yollarının doğru işletilmesi gereklidir. Bu durum, sürecin usulüne uygun işletilmesinin önemini gösterir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin ihalenin iptal kararına karşı yaptığı başvurunun neden Kurumun görev alanına girilmediği sonucuna varılmıştır?
Cevap: Çünkü idarenin ihalenin iptali kararı itirazen şikayet üzerine alınmamış ve başvuru sahibi öncesinde idareye şikayet yapmamıştır. Bu nedenle Kurum, itirazen şikayet süreci işletilmediği için iptal kararına ilişkin başvuruyu inceleme yetkisine sahip değildir.
Soru: İdarenin ihalenin iptali gerekçesi olarak gösterdiği şartname ile teklif cetveli arasındaki kalem sıralaması farklılığı başvuru sahibi açısından ne anlama gelmiştir?
Cevap: Bu farklılık isteklilerde tereddüt yaratmış, yanlış fiyat aralığı belirlenmesine ve yaklaşık 121.000 TL tutarında kamu zararına yol açabileceği gerekçesiyle iptal kararı alınmıştır.
Soru: Başvuru sahibinin ihalenin iptal kararını haksız bulmasına rağmen idarenin işlemine itiraz edememesinin sebebi nedir?
Cevap: Çünkü iptal kararı itirazen şikayet üzerine alınmadığından ve başvuru öncesinde idareye şikayet başvurusu yapılmadığından, şikayet yoluna başvurmadığı için hukuki itiraz ve Kurum incelemesi imkanı ortadan kalkmıştır.
Soru: Kurumun başvuruyu görev yönünden reddetmesi sonucunda başvuru sahibi ne yapmalıdır?
Cevap: Bu somut vakada idareye itirazen şikayet başvurusunda bulunmadan doğrudan Kuruma başvurulduğu için, Kurum inceleme yapamamış ve başvuruyu reddetmiştir; başvuru sahibinin iptal kararına karşı idare nezdinde itirazen şikayet yoluna başvurması gerekir.
Detaylı Analiz
İhale sürecine konu olan uyuşmazlık, başvuru sahibinin en yüksek puanı aldığı ihale kapsamında, idarenin ihaleyi iptal etmesi üzerine şekillenmiştir. Başvuru sahibi, ihalenin iptal gerekçesinin yerinde olmadığını belirterek iptal işleminin kaldırılmasını talep etmiş ancak bu talebin idari başvuru yolları işletilmeden doğrudan Kuruma yöneltilmesi, incelemenin önünde usuli bir engel teşkil etmiştir. Başvurunun esasına geçilemeden görev yönünden reddedilmesi, uyuşmazlığın şekli yönüne odaklanılarak çözüme bağlanmıştır.
İhale sürecindeki temel tartışma noktası, şartname ile birim fiyat teklif cetveli arasında yer alan kalem sıralaması farklılığı olmuştur. İdare, bu uyumsuzluğun isteklilerde tereddüt yarattığını ve bunun tekliflerde yanlış fiyatlandırmalara, dolayısıyla yaklaşık maliyetin öngörülenin dışına çıkmasına neden olduğunu ileri sürerek, kamu zararına yol açılabilecek bir durumun önüne geçmek adına ihaleyi iptal etmiştir. Başvuru sahibi ise bu farkın ihalenin iptali için yeterli bir sebep teşkil etmediğini değerlendirmiştir. Ancak söz konusu farkın somut bir etki doğurduğu ve tekliflerin doğru hesaplanmasını etkilediği idarenin iptal gerekçesinde belirtilmiştir.
Esaslı unsur tartışması da bu bağlamda gündeme gelmektedir. Kalemlerin sıralamasındaki farklılık, tekliflerin kıyaslanabilirliğini ve isteklilerin aynı esaslara göre teklif verip vermediğini doğrudan etkileyebilecek niteliktedir. Bu yönüyle eksiklik yalnızca şekli bir hata olarak değil, ihale sürecinin güvenilirliğini zedeleyen ve sonuçlarını etkileyebilecek esaslı bir farklılık olarak değerlendirilmiştir. Ortaya çıkan tereddütler ve kamu zararına işaret eden hesaplamalar, idarenin iptal kararının ağırlıklı dayanağı olmuştur. Kurum, bu değerlendirmeye esaslı unsura ilişkin bir yorum getirmemiş, görev yönünden yetkisini aşmamak adına esasa dair bir tavır ortaya koymamıştır.
İhale bir ortak girişim tarafından kazanılmış olsa dahi, uyuşmazlık pilot ortağın iş deneyimine ilişkin bir içerik taşımamaktadır ve bu yönüyle başvuruda pilot ortağın niteliklerine veya deneyim belgesine dayalı bir değerlendirme veya tartışmanın yer almadığı görülmektedir. Dolayısıyla, iş deneyimi bakımından ihale yeterliliği veya teknik değerlendirme başvurunun konusu dışında kalmıştır ve Kurul’un kararında bu boyuta dair bir irdeleme bulunmamaktadır.
Sonuç olarak, Kamu İhale Kurulu, başvurunun görev yönünden reddine karar vermiştir. Gerekçe, ihalenin iptaline dair kararın, itirazen şikayet üzerine verilmemesi ve öncesinde doğrudan idareye yapılmış bir şikayet başvurusunun bulunmamasıdır. Mevzuat uyarınca idari yolların eksiksiz işletilmesi kural olmakla birlikte, başvuru sahibinin bu süreci usulüne uygun olarak başlatmaması nedeniyle Kurumun başvuruyu inceleme yetkisi oluşmamış ve başvuru bu nedenle esasa girilmeden sonuçlandırılmıştır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.