KÜNYE
- Toplantı No: 2020/052
- Gündem No: 41
- Karar Tarihi: 18.11.2020
- Karar No: 2020/UY.II-1895
- Başvuru Sahibi: Kadir Petrol Ürünleri İnş. Taş. Hafr. Maden. San. ve Tic. Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 16. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2020/183827
- İhale Adı: Karayolları 16. Bölge Müdürlüğü 163 (Suşehri) Şube Şefliği, 164 (Erzincan) Şube Şefliği ve Bölge Dahili Yollarda Konkasörle Kırılmış Asfalt Mıcırı Temini, Nakli, Temel Yapılması İle Sathi Kaplama Yapılması İşi
Özet
İhale dokümanındaki şantiye ve araç temini düzenlemeleri teklif oluşturmayı engellemediği için itirazen şikayet reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, şantiye binalarının ve denetim görevlilerine tahsis edilecek araçların temin edilmesi ve bu hususların birim fiyatlara nasıl yansıyacağının belirsiz olduğunu, ayrıca şartnameler arasında makine ve araçlarla ilgili farklılıklar olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale yaklaşık maliyeti 57.753.520 TL olup 49 teklif verilmiştir. İdari Şartname ve Sözleşme Tasarısı’nda şantiye binaları ve denetim görevlilerine tahsis edilecek araçların özellikleri ve temin yükümlülükleri açıkça belirtilmiştir. Araçların yakıt giderleri idare ve şantiye arasındaki mesafeye göre hesaplanabilir. Bu giderler kar ve genel masraflar kapsamında değerlendirilir ve teklif fiyatı oluşturulurken maliyet olarak öngörülebilir. Teknik Şartname ve Sözleşme Tasarısı arasında makine sayılarında farklılıklar bulunmakla birlikte, ihalede kendi malı olarak istenilen makine sayısı sınırlıdır ve bu farklılıklar teklif oluşturmayı engellememiştir. Bu düzenlemeler rekabeti engelleyici değildir.
Genel Soru–Cevap
Soru: İhale dokümanlarında yer alan şantiye ve araç teminiyle ilgili düzenlemelerde, bu giderlerin teklif fiyatlarına nasıl yansıtılacağına dair belirsizlik olması teklifin değerlendirilmesini olumsuz etkiler mi?
Cevap: Şantiye ve araç teminiyle ilgili giderlerin teklif fiyatlarına nasıl yansıtılacağına dair düzenlemeler dokümanlarda açıkça belirtilmişse, bu husus teklif oluşturmayı engellemez. Bu tür giderler genellikle kar ve genel giderler kapsamında değerlendirilir ve teklif verilirken dikkate alınabilir. Belirsizlik olması durumunda ise somut durum gözden geçirilerek, bu belirsizliğin teklifin hazırlanmasına engel teşkil edip etmediği değerlendirilmelidir.
Soru: İhale dokümanlarının farklı bölümlerinde (örneğin Teknik Şartname ile Sözleşme Tasarısı) makine ve araç sayıları veya özelliklerinde farklılıklar bulunması, tekliflerin değerlendirilmesini ve rekabeti etkiler mi?
Cevap: Dokümanlar arasında makine veya araç sayılarında farklılıklar olsa bile, talep edilen makine sayısı veya özellikler net şekilde sınırlanmış ve bu durum teklif oluşturmayı zorlaştırmamışsa, bu farklılıklar genellikle tekliflerin hazırlanması ve rekabet açısından engelleyici olmaz. Ancak, farklılıkların niteliği ve kapsamı somut olarak incelenmelidir.
Soru: İhale yaklaşık maliyeti ve katılımcı sayısı gibi faktörler, şantiye veya araç temini gibi özel düzenlemelerin rekabet üzerinde etkisini değerlendirmede önem taşır mı?
Cevap: Evet, ihalenin yaklaşık maliyeti ve teklif veren sayısı rekabetin kuvvetliliğini gösterir. Bu tür özel düzenlemelerin rekabeti sınırlayıcı olup olmadığının değerlendirilmesinde, yapılan teklifler ve katılım düzeyi dikkate alınarak somut değerlendirme yapılır. Yüksek katılım ve çok sayıda teklif bulunması halinde, söz konusu düzenlemelerin rekabeti önemli ölçüde engellemediği kabul edilebilir.
Soru: Tekliflerin hazırlanması aşamasında şantiye ve araç giderlerinin maliyet hesaplarına nasıl dahil edilmesi gerektiği konusunda netlik sağlanmamışsa ne yapılmalıdır?
Cevap: Dokümanlarda bu giderlerin nasıl hesaplanacağı net olarak açıklanmamışsa, idareden açıklama talep edilebilir veya ek bilgi sunulabilir. Aksi halde, bu tür giderlerin kar ve genel masraflar kapsamında öngörülerek teklif fiyatına dahil edilmesi yaygın bir uygulamadır. Ancak belirsizlik önemli ölçüde teklif oluşturmayı engelleyecek düzeyde ise itiraz veya şikayet konusu olabilir.
Soru: İdari Şartname ile Sözleşme Tasarısı arasında farklılıklar tespit edilirse, hangi belge esas alınarak teklif hazırlanmalıdır?
Cevap: İhale sürecinde İdari Şartname ve Sözleşme Tasarısı arasında uyumsuzluklar varsa, genellikle İdari Şartname esas alınır. Ancak bu durum ihale dokümanlarında açıkça belirtilmiş olabilir, yoksa idarenin açıklaması ve uygulama kararları dikkate alınmalıdır. Çelişkiler teklif hazırlamayı zorlaştırıyor ve yapısal belirsizlik oluşturuyorsa, başvuru yoluyla konu netleştirilebilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İdari Şartname ve Sözleşme Tasarısı’nda yer alan şantiye binalarının yapımı ve denetim görevlilerine tahsis edilecek araçların teminine ilişkin düzenlemeler, teklif oluşturmayı engellemiş midir?
Cevap: Hayır; düzenlemeler net olarak belirtilmiş olup, araçların yakıt giderleri gibi maliyetler kar ve genel masraflar kapsamında değerlendirilebilmekte ve teklif fiyatı oluşturulurken öngörülebilmektedir. Bu nedenle teklif oluşturmayı engellememiştir.
Soru: Teknik Şartname ile Sözleşme Tasarısı arasında makine sayıları konusunda farklılıkların bulunması, tekliflerin hazırlanmasını engellemiş midir?
Cevap: Hayır; ihalede kendi malı olarak istenilen makine sayısı sınırlı tutulmuş ve bu farklılıklar teklif oluşturmayı engellemeyecek şekilde değerlendirilmiştir.
Soru: İhale dokümanlarındaki söz konusu düzenlemeler rekabeti engelleyici bir unsur teşkil etmiş midir?
Cevap: Hayır; ihale yaklaşık maliyeti ve teklif veren sayısı göz önünde bulundurulduğunda, bu düzenlemeler rekabeti engellememiştir.
Soru: Başvuru sahibi tarafından ileri sürülen şantiye ve araç teminine ilişkin belirsizlik iddiası itirazen şikayet konusu yapılabilir mi?
Cevap: Bu vakada, söz konusu düzenlemelerin açık ve net olduğu, belirsizliğin teklif oluşturmayı engellemediği tespit edildiğinden, şikayet talebi yerinde görülmemiştir ve reddedilmiştir.
Detaylı Analiz
İhale sürecine konu olan uyuşmazlık, şantiye binalarının yapımı ve denetim görevlilerine tahsis edilmesi gereken araçların teminine ilişkin düzenlemelerin teklif oluşturmayı engelleyip engellemediğine dair iddialar etrafında şekillenmiştir. Başvuru sahibi, dokümanlar arasında yer alan bazı düzenlemelerin yeterince açık olmadığını, maliyet hesabı yapmaya elverişli olmadığını ve bu nedenle teklif hazırlama sürecinin sağlıklı yürütülemediğini ileri sürmüştür. Ayrıca teknik dokümanlarda belirtilen makine ve araç sayılarına dair farklılıkların şüphe ve tereddüt yarattığını belirterek bu durumun teklif oluşturmayı zorlaştırdığı iddiasında bulunmuştur.
Bu çerçevede tartışmanın merkezinde iş deneyimi değil, teklif vermeye esas teknik ve mali koşullar yer almakta olup, başlıca üzerinde durulan hususlar sözleşme süresince kullanılacak denetim araçları ve kurulacak şantiye binalarında ortaya çıkacak giderlerin nasıl öngörüleceği olmuştur. Bu unsurların, teklif fiyatı belirlenirken belirsizlik yaratıp yaratmadığı incelenmiştir. Aynı zamanda, teknik şartname ile sözleşme tasarısı arasında yer alan makine ve araç sayıları arasında görülen uyumsuzluklar, dokümanlar arası tutarlılık bağlamında değerlendirilmiştir.
Esaslı unsur kavramı bağlamında değerlendirildiğinde, şikâyete konu edilen düzenlemelerin ihalenin esaslı unsurlarına etkisi tartılarak karar verilmiştir. Bu kapsamda, şantiye binası yapımı ve araç sağlanması gibi teknik gerekliliklerin ihale dokümanlarında açık ve belirgin olarak yer aldığı; bu yükümlülüklerin hangi tarafça ve ne şekilde karşılanacağı konularında teklif oluşturmayı engelleyecek ölçüde bir belirsizlik bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca farklılık bulunduğu belirtilen belge bölümlerine rağmen, bu durumun tekliflerin hazırlanabilirliğini ve maliyet öngörüsünü doğrudan etkilemediği değerlendirilmiştir.
İnceleme kapsamında pilot ortağın ya da ortaklık yapısının iş deneyimi yönünden uygunluğuna yönelik bir tartışma yer almamakta, iş deneyimi açısından herhangi bir iddia ya da değerlendirme bulunmamaktadır. Dolayısıyla, başvuru sahibinin itirazı, teknik düzenlemelerin açık ve öngörülebilirliği üzerine kurulmuş olup, yeterlik kriterlerine dair bir inceleme bu vakada söz konusu olmamıştır.
Sonuç olarak Kamu İhale Kurulu, düzenlemelerin yeterince açık ve öngörülebilir olduğu, teklif hazırlama süreçlerinde iddiaların öne sürdüğü ölçüde bir zorluk veya rekabeti engelleyici durumun oluşmadığı kanaatine varmıştır. İhale dokümanlarındaki teknik ve idari hükümler ile isteklilerin teklif oluşturma kabiliyeti birlikte değerlendirildiğinde, yaklaşık maliyetin büyüklüğü ve katılımcı sayısının yüksek oluşu da dikkate alınarak, söz konusu düzenlemelerin ihaleye katılımı ve rekabeti sınırlamadığı sonucuna ulaşılmış, itirazen şikayet başvurusu uygun bulunmamıştır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.