KÜNYE
- Toplantı No: 2018/032
- Gündem No: 34
- Karar Tarihi: 06.06.2018
- Karar No: 2018/UY.II-1123
- Başvuru Sahibi: Metafor İnşaat Taah. Maden Tem. Nak. Oto. Temz. San. ve Tic. Ltd. Şti
- İhaleyi Yapan İdare: Küçükçekmece Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü
- İKN: 2018/72412
- İhale Adı: Fatih, Cumhuriyet, Cennet ve Yenimahalle Mahalleleri Ana ve Tali Yollarda Bordür Tretuvar Yapım Bakım ve Onarım İşi
Özet
Teklifin değerlendirme dışı bırakılması, ruhsatların aslı idarece görülmüştür şerhi ve iş hacmi belgeleri nedeniyle mevzuata aykırı bulundu
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ruhsat fotokopilerinde ‘aslı idarece görülmüştür’ kaşesi bulunduğunu, bunun kendi malı kriteri için yeterli belge olduğunu; iş hacmi kriteri için ise serbest muhasebeci mali müşavir onaylı gelir tablosu sunduğunu ve faturaların zorunlu olmadığını iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Yapım İşleri Uygulama Yönetmeliği ve Kamu İhale Genel Tebliği hükümlerine göre, kendi malı makine ve ekipmanların tevsiki için noter tespit tutanağı veya meslek mensubu onaylı rapor sunulması zorunlu olup, ruhsatların ‘aslı idarece görülmüştür’ şerhi ile sunulması mevzuata uygundur. Ayrıca, iş hacmi kriterinin tevsiki için aday veya isteklinin ihaleden önceki yıla ait gelir tablosu veya taahhüt altındaki yapım işlerine ilişkin faturaların birini sunması yeterlidir. Başvuru sahibinin sunduğu 2016 yılı gelir tablosu teklif bedelinin %25’inden az değildir ve faturalar sunulmasa da mevzuata uygundur.
Genel Soru–Cevap
Soru: Kamu ihalelerinde kendi malı makine ve ekipmanların tevsiki için ruhsatların “aslı idarece görülmüştür” şerhli sunulması, noter tespit tutanağı veya meslek mensubu onaylı rapor gerekliliğini ortadan kaldırır mı?
Cevap: Ruhsatların “aslı idarece görülmüştür” şerhli olarak sunulması, söz konusu mal ve ekipmanın tevsiki açısından genellikle yeterli kabul edilmektedir. Bu durumda, noter tespit tutanağı veya meslek mensubu onaylı raporun sunulmaması, teklifin değerlendirme dışı bırakılması için tek başına geçerli bir sebep sayılmayabilir.
Soru: İş hacmi kriterinin tevsiki sırasında iş hacmini belgelemek için faturalar sunulmazsa yerine hangi belgeler kabul edilir?
Cevap: İş hacmi kanıtlamak için ihaleden önceki yılın gelir tablosu, özellikle serbest muhasebeci mali müşavir onaylı ise, genellikle faturaların sunulmamış olmasını telafi eder. Bu durumda, iş hacmi kriterinin sağlandığı kabul edilerek teklif değerlendirme dışı bırakılmamalıdır. Ancak, her ihalenin özel şartnamesi ve doküman talepleri dikkate alınmalıdır.
Soru: Fatura belgelerinin sunulmaması neden teklifin otomatik olarak değerlendirme dışı bırakılması sonucunu doğurmayabilir?
Cevap: Faturalar iş hacmini ispatlamada kullanılan belgelerden sadece biridir. Alternatif olarak sunulan ve mevzuata uygun olan gelir tablosu veya benzeri belgeler iş hacmi kriterini kanıtlayabiliyorsa, faturaların yokluğu koğuşkan olarak teklifin elenmesine yol açmayabilir. Dolayısıyla faturaların yokluğu tek başına yeterli değildir.
Soru: İdareler kendi malı ekipman tevsikinde farklı belge taleplerinde bulunursa hangi yaklaşım esas alınmalıdır?
Cevap: Kamu ihale mevzuatında belirtilen belgelerle örtüşmeyen ilave belge talepleri, aday veya isteklilerin hakkını zedeleyebilir. Bu nedenle idarelerin tekliflerin değerlendirilmesinde mevzuat ve Kamu İhale Kurumu uygulama kararları doğrultusunda belirlenen belgeleri esas alması beklenir; aksi durum itirazlara ve iptal karalarına yol açabilir.
Soru: Tekliflerin değerlendirme dışı bırakılmasında ruhsatların aslı idarece görülmüştür şerhi taşıması ne tür bir delil niteliği taşır?
Cevap: “Aslı idarece görülmüştür” şerhi, ilgili belgenin idari makamlar tarafından orijinalliğinin tespit edildiği anlamına gelir ve belgenin doğruluğu hususunda belgeleyici bir unsur olarak kabul edilir. Bu nedenle ruhsatların bu şekilde sunulması, ek noter onayı veya ekspertiz raporu talebini azaltabilir. Ancak her zaman kesin bir yasal zorunluluk bulunmadığı için nihai değerlendirme ihalenin özel şartlarına ve ilgili mevzuat hükümlerine göre yapılmalıdır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin kendi malı makine ve ekipmanlarının tevsiki için sunduğu ruhsatlardaki “aslı idarece görülmüştür” şerhi, noter tespit tutanağı veya meslek mensubu onaylı raporun yerine geçer mi?
Cevap: Evet, bu vakada ruhsatların “aslı idarece görülmüştür” şerhiyle sunulması mevzuata uygun bulunduğundan, noter tespit tutanağı veya meslek mensubu onaylı rapor sunulmaması nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması hatalıdır.
Soru: İş hacmi kriterinin tevsiki için sadece serbest muhasebeci mali müşavir onaylı gelir tablosu sunulması yeterli midir?
Cevap: Evet, başvuru sahibinin ihale öncesi yılın gelir tablosunu sunması ve bu tutarın teklif bedelinin %25’inden az olmaması nedeniyle faturaların sunulmaması mevzuata uygundur ve iş hacmi kriteri açısından teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerekmez.
Soru: Başvuru sahibinin teklifinin kendi malı makine ve ekipmanlar ile iş hacmi belgelerine ilişkin eksiklikler gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması hangi gerekçelerle mevzuata aykırı bulunmuştur?
Cevap: Ruhsatların “aslı idarece görülmüştür” şerhli olması kendi malı tevsiki için yeterli iken noter veya meslek mensubu raporunun olmaması gerekçe sayılamamış; ayrıca iş hacmi için sunulan gelir tablosu yeterli olduğundan faturalar olmaması da değerlendirme dışı bırakma nedeni yapılmamıştır.
Soru: Bu vakada teklifin değerlendirme dışı bırakılması işleminin hukuki neticesi ne olmuştur?
Cevap: Teklifin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata aykırı bulunması nedeniyle başvuru sahibinin teklifinin değerlendirmeye alınmasına ve ihale işlemlerinin mevzuata uygun şekilde yeniden yapılmasına karar verilmiştir.
Detaylı Analiz
Başvuru sahibi, teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına neden olan iki gerekçeye itiraz etmiştir. İlk olarak, kendi malı makine ve ekipmanlara ilişkin yeterliliğin sağlanmadığı, ikinci olarak ise iş hacmi kriterine ilişkin uygun belge sunulmadığı gerekçeleriyle değerlendirme dışı bırakıldığını belirtmiştir. Başvuru sahibi bu gerekçelere karşı, sahip olduğu makine ve ekipmanlara dair sunduğu ruhsatların idarece yerinde görüldüğünü ve belgeler üzerinde “aslı idarece görülmüştür” şerhinin bulunduğunu, ayrıca iş hacmini teyit amacıyla fatura yerine serbest muhasebeci mali müşavir tarafından onaylanmış gelir tablosunu sunduğunu ileri sürerek, teklifinin değerlendirmeye alınmasını talep etmiştir.
İhale sürecinde tartışmaya konu olan husus, idare tarafından istenen belge türlerinin mevzuata uygunluğu ile ilgilidir. Özellikle başvuru sahibinin, kendi malı makineye ilişkin yeterlik kriterini yerine getirmek üzere sunduğu belgelerde, noter veya meslek mensubu raporu yerine, idarece yerinde görülerek şerh düşülen ruhsatların kabul edilip edilemeyeceği ihtilaflı hale gelmiştir. Diğer taraftan iş hacmi kriterine yönelik olarak yalnızca gelir tablosu sunulmuş ancak fatura sunulmamıştır; bu durumun teklifin elenmesine neden olup olamayacağı ihtilaf konusudur.
Vakada esaslı bir unsur olarak, belgelere dayalı yeterlik ispatında sunulan belge türlerinin geçerliliği öne çıkmaktadır. Bu bağlamda, idarece şerh konulmuş ruhsatların mahiyeti değerlendirildiğinde, bu belgelerin ekipmanın isteklinin malı olduğunu tevsik eder nitelikte kabul edilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Aynı şekilde, gelir tablosunun, teklif bedelinin belirli bir oranını sağlayan büyüklükte olduğu ve meslek mensubu onayını taşıdığı dikkate alınarak, bu belgenin fatura yerine geçebilecek nitelikte olduğu kabul edilmiştir. Bu yönüyle, her iki belge türünün de öngörülen yeterlikleri karşıladığı tespit edilmiştir.
Kurul tarafından yapılan değerlendirme sonucu, başvuru sahibinin sunduğu ruhsatlara idare tarafından “aslı görülmüştür” şerhi konulmasının usule uygun olduğuna ve mevzuatta öngörülen noter veya meslek mensubu raporu yerine geçebileceğine kanaat getirilmiştir. Ayrıca, sadece serbest muhasebeci mali müşavir onaylı gelir tablosunun sunulmasının da iş hacmi kriterini sağladığı belirlenmiştir. Bu itibarla, söz konusu belgelerin yokluğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılan başvuru sahibinin teklifinin yeniden değerlendirmeye alınması gerektiği yönünde karar verilmiştir.
Sonuç olarak, Kamu İhale Kurulu, idarenin belge türlerini dar yorumladığını belirleyerek, başvuru sahibinin sunduğu belgelerin yeterli ve mevzuata uygun olduğu sonucuna ulaşmıştır. Bu sebeple, teklifin değerlendirme dışı bırakılması işlemini hukuka aykırı bulmuş ve ihale işlemlerinin teklif değerlendirmesi açısından yeniden yürütülmesine karar vermiştir. Bu karar ile hem ihaleye katılımın hakkaniyetli değerlendirilmesi sağlanmış hem de belge niteliğine ilişkin uygulamaya yön verici bir yaklaşım benimsenmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.