Projedeki gelişen şartlar ve en az %30 revizyon gerekliliği gerekçesiyle ihale iptali iddiası - 2017/UY.II-630

KÜNYE

  • Toplantı No: 2017/010
  • Gündem No: 37
  • Karar Tarihi: 22.02.2017
  • Karar No: 2017/UY.II-630
  • Başvuru Sahibi: Den-Ka Yapı Onarım İnş. Mad. Akaryakıt Nak. Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti.
  • İhaleyi Yapan İdare: Mersin Büyükşehir Belediye Başkanlığı Fen İşleri Daire Başkanlığı
  • İKN: 2016/466692
  • İhale Adı: Mersin Büyükşehir Belediyesi Engelsiz Yaşam Merkezi ve Parkı Yapım İşi

Özet

İhale iptalinin geçerli gerekçelerle yapılması nedeniyle itirazen şikâyet reddedildi

Başvuru / İddialar

Başvuru sahibi, teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı birinci teklif olduğunu, ihale kararının onaylanmaması ve iptal edilmesinin somut gerekçelere dayandırılmadığını, iptal gerekçesinin objektif ve gerçek kıstaslara uygun olmadığını, iptal kararının güvenilirlik ilkesini zedelediğini iddia etmiştir.

Kurul Değerlendirmesi

Kurul, işin yapım amacının şehirde yaşamsal öneme sahip altyapı ve üstyapı işlerinin öncelik kazanması olduğunu, projenin en az %30 oranında revizyona tabi tutulmasının zorunlu hale geldiğini ve bu nedenle iptal gerekçesinin somut ve geçerli olduğunu tespit etmiştir. Ayrıca, iptal kararının 4734 sayılı Kanun ve ilgili Yönetmelik hükümlerine uygun olarak gerekçelendirilip açıklandığını değerlendirmiştir.

İdare Görüşü

İdare, ihalenin iptal gerekçesinin olumsuz hava şartları nedeniyle şehirde daha öncelikli işlerin yapılması ve daha tasarruflu proje oluşturulması amacıyla proje revizyonu yapılması olduğunu, iptal kararının kamu yararına dayandığını belirtmiştir.

Genel Soru–Cevap

Soru: İhalede projenin kapsam veya şartlarında önemli ölçüde değişiklik gerektiren gelişmeler ortaya çıktığında iptal kararı alınabilir mi, yoksa ilk tekliflerin korunması mı gerekir?
Cevap: Projede yapılacak değişiklikler ihale konusu işin en az %30 oranında revizyonunu gerektiriyorsa, bu durum ihale iptali için geçerli ve somut gerekçe oluşturabilir. Bu kapsamda, şartların değişmesi halinde ilk teklifler korunmak durumunda değildir; iptal kararı alınabilir ve ihale yeniden hazırlanabilir.

Soru: İhale iptalinde idarenin gerekçelerinin objektif ve somut olması neden önemlidir?
Cevap: İdare tarafından belirtilen iptal gerekçelerinin somut olaylara dayandırılması, kararın hukuka uygunluğunun göstergesidir. Soyut ya da dayanıksız gerekçeler iptal kararının iptal edilmesine neden olabilir. Bu nedenle, iptal gerekçesi açık, gerçekçi ve kamu yararını gözetir şekilde belgelendirilmeli ve açıklanmalıdır.

Soru: Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin varlığı, ihalenin iptali için engel teşkil eder mi?
Cevap: İhalede ekonomik açıdan en avantajlı teklifin bulunması, iptal kararının geçerliliğini otomatik olarak ortadan kaldırmaz. İptal gerekçesi somut, makul ve mevzuata uygun olduğu sürece, tekliflerin durumu iptal kararının hukukiliğini etkilemez.

Soru: İhale iptalinde kararın gerekçelendirilmesi hangi düzeyde olmalıdır?
Cevap: İptal kararında gerekçelendirme, iptal sebebinin açık, somut ve mevzuatla uyumlu bir şekilde ortaya konması şeklinde olmalıdır. Kararın içeriğinde, iptal gerekçesinin mevzuat gereği kamu yararına dayandığı hususları belgelenmeli ve karar metninde net olarak ifade edilmelidir.

Soru: İhale iptalinde ilgili mevzuat hükümlerine uyum nasıl denetlenir?
Cevap: Denetimde, iptal kararının 4734 sayılı Kanun ve ilgili Yönetmelikte öngörülen usul ve esaslara uygun olarak alınması; kararın gerekçelendirilmesi, kamu yararına dayandırılması, ihale sürecine ilişkin hak ve yükümlülüklerin dengelenmesi esas alınır. Bu şartlar sağlandığında iptal kararı hukuka uygun kabul edilir.

Vakaya Özel Soru–Cevap

Soru: İhale yetkilisinin, işin projesinde meydana gelen şarta bağlı revizyon gerekçesiyle ihaleyi iptal etmesi, iptal kararının geçerliliğini nasıl etkiler?
Cevap: İşin projesinde en az %30 oranında zorunlu revizyon yapılması gerektiği tespit edildiğinde, bu gelişen şart ve koşullar iptal için geçerli ve somut bir gerekçe oluşturur. Bu nedenle, ihale yetkilisinin bu gerekçeyle ihaleyi iptal etmesi mevzuata uygun ve geçerlidir.

Soru: Başvuru sahibinin, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sunmasına rağmen iptal kararına itirazının dayanağı olan gerekçesizlik iddiasına nasıl yaklaşılmıştır?
Cevap: Kurul, iptal kararının gerekçelerinin açık, somut ve mevzuata uygun şekilde belirtildiğini tespit ettiğinden, ekonomik avantajlı teklifin varlığı iptal kararının geçerli olmasına engel teşkil etmemiştir. Dolayısıyla, bu iddia reddedilmiştir.

Soru: İdarenin olumsuz hava koşulları ve öncelikli işlerin yapılması gerekçesi, ihale iptalinde hangi bakımdan önemlidir?
Cevap: Olumsuz hava koşulları nedeniyle şehirde öncelikli altyapı ve üstyapı işlerine öncelik verilmesi, kamu yararı gözeten somut bir durumdur. Bu durum, projenin revizyonunu gerektirerek iptal kararının dayanaklarından biri olmuş ve iptal gerekçesine meşru zemin sağlamıştır.

Soru: Kurul, ihalenin iptal gerekçesinin mevzuata uygunluğunu hangi kriterlere göre değerlendirmiştir?
Cevap: Kurul, iptal gerekçesinin somut ve geçerli olması, kararın açık ve gerekçelendirilmiş şekilde yazılması ile 4734 sayılı Kanun ve ilgili Yönetmelik hükümlerine uygun hareket edilip edilmediği hususlarını dikkate almıştır. Bu kriterlere uygunluk tespit edilince itirazen şikâyet reddedilmiştir.

Detaylı Analiz

İhaleye ilişkin uyuşmazlık, ekonomik açıdan en avantajlı teklifin verilmiş olmasına rağmen ihale yetkilisince iptal kararı alınması üzerine şekillenmiştir. Başvuru sahibi, teklifinin teknik ve mali açıdan uygun bulunduğunu, ancak iptalin yeterli ve somut gerekçelere dayanmadığını, bu nedenle kararın hukuki güven ve eşitlik ilkelerini zedelediğini ileri sürmüştür. Buna karşın idare, projenin gerçekleştirilmesinin mevcut koşullarda kamu yararı açısından uygun olmadığı gerekçesiyle ihaleyi iptal etmiştir.

Uyuşmazlığın temel ekseni, proje kapsamında idarece öngörülen değişikliklerin mahiyeti ve bu değişikliklerin ihale süreci üzerindeki etkisidir. Özellikle işin yeniden değerlendirilmesi sonucunda projenin en az yüzde otuz oranında revizyona uğramasının kaçınılmaz hale geldiği tespiti, ihalenin mevcut haliyle devam ettirilmesini kamu yararı ile bağdaştırmaz hale getirmiştir. Kurul, bu durumun, ihale konusu işin kapsamının esaslı şekilde değiştiğini gösterdiği kanaatine varmıştır.

Kararın esasını oluşturan değerlendirmeler arasında, iptal gerekçesinin soyut değil, somut ve teknik dayanaklara dayanması önem kazanmıştır. İptal gerekçesi olarak gösterilen olumsuz hava şartlarının şehir genelinde altyapı ve üstyapı işlerinde öncelik sıralamasını değiştirmiş olması, hukuken yeterli bir gerekçe olarak değerlendirilmiştir. Bu bağlamda Kurul, iptal gerekçesinin kamu yararına hizmet ettiği ve teknik veriyle desteklendiği sonucuna ulaşmıştır.

İptal kararına karşı yöneltilen, “ekonomik açıdan en avantajlı teklifin iptale engel olduğu” yönündeki iddia da yerinde görülmemiştir. Kurul, en avantajlı teklifin sunulmuş olmasının, ihale yetkilisinin proje kapsamında ortaya çıkan zorunlu değişiklikler doğrultusunda iptal yetkisini ortadan kaldırmayacağına işaret etmiştir. Bu çerçevede ekonomik değerlendirme ikinci planda kalmış, asıl belirleyici unsur olarak kamu yararının ön planda tutulduğu bir değerlendirme yapılmıştır.

Sonuç itibariyle Kamu İhale Kurulu, ihalenin iptaline neden olan gerekçelerin objektif, somut ve hukuki dayanaklara sahip olduğunu tespit etmiştir. Ayrıca iptal kararının ilgili mevzuat çerçevesinde açık şekilde gerekçelendirildiğini ve kamu yararı ilkesine uygunluk taşıdığını belirterek, itirazen şikâyet başvurusunu reddetmiştir. Bu değerlendirme dikkate alındığında, iptal kararının hukuka aykırı olmadığı yönünde net bir kanaate varıldığı görülmektedir.


Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.

Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.