KÜNYE
- Toplantı No: 2018/038
- Gündem No: 36
- Karar Tarihi: 05.07.2018
- Karar No: 2018/UY.II-1301
- Başvuru Sahibi: Yüksel İnşaat Anonim Şirketi-Güriş İnş. Ve Müh. A.Ş.- Özka İnş. A.Ş.- Tarmac Agrega Mad. ve Yapı San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: T. C. Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü
- İKN: 2017/439804
- İhale Adı: Sivas-Erzincan Demiryolu Projesi Kesim II (Km 79+880-118+525) Altyapı İnşaatı Yapım İşi
Özet
Konsolide bilanço ve gelir tablolarının sunulması mevzuata aykırı bulunmadı
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, pilot ortaklarının sunduğu bilanço ve gelir tablolarının konsolide olmadığı, özel ortaklarının ise konsolide tablolarla birlikte iştiraklerinin ekonomik verilerinin ayrıştırılabilir şekilde sunulduğunu, bu nedenle tabloların reddedilmesinin mevzuata aykırı olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 35 ve 36. maddeleri uyarınca, istekliler tarafından sunulan bilanço ve iş hacmi belgelerinin münferiden istekli adına düzenlenmiş olması ve münhasıran isteklinin hesaplarına dayanması gerekmektedir. Yönetmelikte konsolide bilanço veya iş hacmi belgelerinin sunulmasına izin veren bir hüküm bulunmamaktadır. Başvuru sahibinin pilot ortağı adına sunulan belgeler münferiden Yüksel İnşaat A.Ş. adına düzenlenmiş olup, konsolide değildir. Özel ortağın sunduğu konsolide bilanço ve gelir tablolarında ise iştiraklerin ve bağlı ortaklıkların ekonomik verileri ayrıştırılamamaktadır. Ayrıca, iş hacmi tutarının hesaplanmasında ortak girişimlerdeki hisse oranlarının gösterilmesi zorunludur ancak bu belgeler sunulmamıştır. Bu nedenle, konsolide tabloların sunulması ve değerlendirilmemesi mevzuata uygundur.
Genel Soru–Cevap
Soru: Kamu ihalelerinde bilanço ve gelir tablolarının sunulmasında neden münferiden düzenlenmiş olmak önemlidir?
Cevap: Yönetmeliklere göre, mali belgeler sadece teklif veren isteklinin mali durumu ve iş hacmini yansıtacak şekilde düzenlenmelidir; başka ortaklıkların veya iştiraklerin finansal verilerini içeren konsolide tablolar sunulması genellikle kabul edilmez. Bu nedenle, sadece isteklinin münferit (tek başına) finansal tabloları değerlendirmeye alınır. Konsolide tablolar sunulursa, ekonomik verilerin ayrıştırılamaması nedeniyle belge geçersiz sayılabilir.
Soru: Ortak girişim ya da konsorsiyumlarda iş hacmi belgesinin değerlendirilmesinde hangi hususlar uygulamada tereddüte yol açabilir?
Cevap: Ortak girişimlerde her ortağın iş hacmi, hisse oranları dikkate alınarak gösterilmelidir. Sadece toplu ya da konsolide iş hacmi belgeleri sunulursa, ortakların ayrı ayrı ekonomik güçleri anlaşılamaz. Bu durum, belgelerin mevzuata uygunluğu konusunda sık itirazlara neden olabilmektedir. İş hacmi belgelerinde ortakların paylarının açıkça belirtilmesi ve münferit hazırlanması gerekir.
Soru: Konsolide bilanço ya da gelir tablolarının sunulması hangi şartlarda değerlendirme dışı bırakılabilir?
Cevap: Konsolide tablolar, isteklinin bağlı ortaklıkları veya iştiraklerinin finansal durumlarını da kapsayabilir, ancak bu tabloların ekonomik verileri münferit olarak ayrıştırılamaması durumunda, tablolar mevzuata uygun görülmeyip değerlendirme dışı bırakılır. Eğer tabloların içinden sadece isteklinin belgeleri ayrıştırılarak sunulmamışsa, belgeler reddedilir.
Soru: Kamu ihalelerinde iş hacmi ve mali yeterlik belgelerinin konsolide olarak sunulmasına mevzuat açısından izin verilmiyor mu?
Cevap: Genel olarak, ilgili yönetmelik maddelerinde, iş hacmi ve mali yeterlik belgelerinin sadece münferiden, yani isteklinin kendi adına düzenlenmiş ve kendisine ait verilerden oluşmuş olması gerektiği belirtilmiştir. Konsolide belgeler için açık bir izin hükmü yoktur. Ancak, mevzuat ve idari uygulamalar arasında farklı yorumlar olabilir; bunun için her durumun somut belgelere göre değerlendirilmesi önemlidir.
Soru: Mali belgelerin sunuluş biçimi ile ilgili usul hükümlerine uyulmaması hangi sonuçları doğurabilir?
Cevap: Mali belgelerin (bilanço, gelir tablosu, iş hacmi vb.) mevzuatta öngörülen şekil ve kapsam dışında sunulması teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına, itirazların reddedilmesine ve ihale sürecinin iptaline yol açabilir. Bu nedenle, belgelerin mutlaka yönetmelik hükümlerine uygun, münferiden ve ekonomik verileri ayrıştırılmış şekilde sunulmasına dikkat edilmelidir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin pilot ortaklarının sunduğu bilanço ve gelir tablolarının konsolide olmaması, belgelerin değerlendirmeye alınmaması açısından hangi sonucu doğurmuştur?
Cevap: Pilot ortakların sunduğu belgeler münferiden ve yalnızca pilot ortak adına düzenlendiği için bunların konsolide olmaması mevzuata aykırılık teşkil etmemiş, bu nedenle belgeler değerlendirmeye alınmıştır.
Soru: Özel ortağın sunduğu konsolide bilanço ve gelir tablolarının değerlendirmeye alınmamasının dayanağı nedir?
Cevap: Özel ortağın tablolarında iştirak ve bağlı ortaklıkların ekonomik verilerinin ayrıştırılamaması ve iş hacmi tutarının ortaklık oranlarına göre hesaplanmasının yapılmaması nedeniyle, bu tablolar mevzuata uygun sayılmamış ve değerlendirmeye alınmamıştır.
Soru: Ortak girişimlerde iş hacmi tutarının hesaplanmasında nelere dikkat edilmiştir?
Cevap: Ortak girişimlerde her ortağın iş hacmi tutarının belirlenmesinde, hisse oranlarının açıkça gösterilmesi şarttır; bu tablolar sunulmadığından iş hacmi tutarları usulüne uygun hesaplanmamıştır.
Soru: Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvurusunun reddedilmesi hangi mevzuat uygulaması ve belge sunumuna bağlıdır?
Cevap: Yönetmelik gereği, belgelerin münferiden istekli adına düzenlenmesi ve ekonomik verilerin ayrıştırılabilir olması zorunlu olduğundan, konsolide tabloların sunulması ve buna bağlı belgelerin reddedilmesi hukuka uygun bulunmuş ve şikayet reddedilmiştir.
Detaylı Analiz
İhale sürecine ilişkin uyuşmazlık, başvuru sahibinin ortaklarının sunduğu bilanço ve gelir tablolarının değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata uygun olup olmadığına odaklanmaktadır. Başvuru sahibi, pilot ortağın belgelerinin münferit şekilde düzenlenmiş olduğunu, özel ortağın ise konsolide verileri sunmakla birlikte iştiraklerin ekonomik bilgilerini ayrıştırabildiğini iddia etmiş; buna rağmen her iki ortağa ait belgelerin reddedilmesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürmüştür. Başvuru, belgelerin yapım işi ihalesinde yeterlik değerlendirmesine esas alınamaması nedeniyle gerçekleştirilmiştir.
İtirazın merkezinde yer alan husus, bilanço ve gelir tablolarının konsolide ya da münferit sunulmasının usule uygun olup olmadığına ilişkindir. Mevcut düzenlemeye göre, mali belgelerin yalnızca teklif veren isteklinin kendi mali durumunu yansıtacak şekilde düzenlenmesi gerekmektedir. Bu kapsamda pilot ortak tarafından sunulan belgelerin yalnızca bu ortağın adına düzenlendiği ve herhangi bir bağlı ortaklık ya da iştirakin verilerini içermediği tespit edilmiştir. Bu nedenle belgelerin “konsolide olmadığı” ve bu şekliyle mevzuat açısından bir eksiklik taşımadığı anlaşılmıştır. Kurul, bu belgelerin değerlendirme dışı bırakılmasının söz konusu olmadığını belirtmiştir.
Buna karşılık, özel ortağa ait konsolide tabloların içerisindeki ekonomik verilerin ayıklanabilir ve münferit düzeye indirgenebilir nitelikte olmaması, uyuşmazlıktaki esas sorunu oluşturmuştur. Kurul değerlendirmesinde, bu tablolarda yer alan iştirak ve bağlı ortaklıkların verilerinin ayrıştırılamadığına dikkati çekmiştir. Ayrıca, iş hacmi açısından ortak girişimlerde hisse oranlarının açıkça belirtilmesi gerekirken, bu temel bilginin sunulan belgelerde yer almaması, söz konusu tabloların yeterlik değerlendirmesi açısından kabulünü imkânsız hale getirmiştir. Dolayısıyla tabloların şekli ve içeriği itibarıyla yeterlik kriterini karşılamadığı sonucuna varılmıştır.
Belgelendirme biçimi bu ihale açısından belirleyici hale gelmiş; Kurul, pilot ortağın sunduğu belgelerde aranan biçimsel ve içeriksel koşulların sağlandığını, buna karşın özel ortağın belgelerinin mevzuata uygun düzenlenmediğini değerlendirmiştir. Yönetmelik hükümleri gereğince sadece isteklinin mali durumuna özgü ve ayrıştırılabilir nitelikte veriler içeren belgelerin değerlendirmeye alınabileceği sonucuna dayanılarak yapılan bu ayrım, başvurunun sonucu bakımından belirleyici olmuştur.
Sonuç olarak, Kurul tarafından yapılan değerlendirmede, yalnızca pilot ortağın belgelerinin geçerli kabul edilebileceği ancak özel ortağın sunduğu konsolide mali tabloların mevzuata uygun olmadığı gerekçesiyle dikkate alınmasının mümkün olmadığı belirtilmiş; bu nedenle başvuru sahibinin itirazen şikâyeti reddedilmiştir. Sunulan belgelere ilişkin şekli koşullara uyulmaması, özel ortağın mali yeterliğinin değerlendirilememesi sonucunu doğurmuş ve Kurul, bu kararında sadece mevzuat hükümlerine bağlı şekli uygunluğun esas alındığı kanaatine ulaşmıştır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.