KÜNYE
- Toplantı No: 2021/001
- Gündem No: 66
- Karar Tarihi: 06.01.2021
- Karar No: 2021/UY.I-55
- Başvuru Sahibi: Dido-Ray Yapı Sanayi Ticaret A.Ş. - Ederay İnşaat Taahhüt San. ve Tic. A.Ş. - Hks Ankara İnşaat Nakliye Hafriyat Petrol Ürünleri Sanayi Ticaret A.Ş. - En-Ez İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. - Ardalya İnşaat A.Ş. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Mersin Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Daire Başkanlığı
- İKN: 2020/435527
- İhale Adı: Mezitli - 3 Ocak Hafif Raylı Sistem Metro Hattının İnşaat ve Elektromekanik Sistemlerinin Temini, Montajı ve İşletmeye Alınması İşi
Özet
İş ortaklığı pilot ve özel ortaklarının devralma yoluyla birleşme sonucu cirolarının değerlendirilmesiyle ekonomik ve mali kapasite puanlamasında tam puan verilmesi gerektiği kararı
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, pilot ortak ve özel ortağın devraldıkları şirketlerin cirolarının ciro hesaplamasına dahil edilmesi gerektiğini, bu nedenle ekonomik ve mali kapasite puanlamasında tam puan verilmesi gerektiğini talep etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun birleşmeye ilişkin hükümleri uyarınca, devralma şeklinde birleşmede devrolunan şirketin aktif ve pasiflerinin devralan şirkete geçtiği, birleşmenin ticaret siciline tescili ile geçerlilik kazandığı tespit edilmiştir. Pilot ortak ve özel ortağın devraldığı şirketlerin ticaret siciline tescil tarihleri ve gelir tabloları incelenmiş, bu ciroların ekonomik ve mali kapasite puanlamasında dikkate alınması gerektiği sonucuna varılmıştır. Bu değerlendirme sonucunda pilot ortağın ciro tutarına ilişkin puanı 2,20, özel ortağın ise 1,50 olarak hesaplanmış ve toplam puanın 100 olması gerektiği belirlenmiştir.
İdare Görüşü
İdare, pilot ortak ve özel ortağın 4 yıla ilişkin gelir tablolarını sunduğunu, ciro tutarının 4 yıl ortalaması alınarak hesaplandığını belirtmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Devralma yoluyla birleşme sonucu devralan şirketin cirosu ekonomik ve mali kapasite puanlamasına nasıl dahil edilir?
Cevap: Devralma şeklinde birleşmelerde, birleşmenin ticaret siciline tescilinden sonra, devralan şirket devrolunan şirketin aktif ve pasifleriyle birlikte gelir tablolarını da üstlenmiş sayılır. Bu nedenle, ekonomik ve mali kapasite değerlendirilirken devrolunan şirketin cirosu, trafik sicil tescil tarihinden itibaren devralan şirketin cirosuna dahil edilerek hesaplanabilir. Ancak ciroların hangi dönem esas alınacağı, devralmanın tescil tarihine ve gelir tablolarının dönemlerine göre somut olarak değerlendirilmelidir.
Soru: İş ortaklıklarında pilot ve özel ortağın devraldıkları şirketlerin cirolarının değerlendirilmesinde hangi belgelere dikkat edilmelidir?
Cevap: İş ortaklığı bünyesinde pilot ve özel ortağın devraldıkları şirketlerin cirolarının ekonomik ve mali kapasite puanlamasına dahil edilmesi için, öncelikle birleşmenin ticaret siciline tescil belgesi ile birlikte, tescilin etkisiyle devralma gerçekleştiğini gösteren yasal belgeler ve devralınan şirketlerin gelir tabloları sunulmalıdır. Bu belgeler olmadan ciroların dahil edilmesi kabul edilmez. Ayrıca ciro hesaplamasında kullanılan gelir tablolarının süreleri ve doğrudan birleşme tarihine bağlılığı somutlaştırılmalıdır.
Soru: İhale mevzuatı çerçevesinde devralma yoluyla birleşmede ciroların değerlendirilmesi yönünde hangi uygulama yanlışlarına sıklıkla rastlanır?
Cevap: Uygulamada sıkça görülen hatalardan biri, devralma yoluyla birleşmede devrolunan şirketlerin cirolarının devralanın toplam cirosuna dahil edilmemesi yönündedir. Bu durum, birleşmenin ticaret siciline tescili ile devrolunan şirketin ekonomik verilerinin devralan tarafından üstlenilmesini göz ardı eder ve bu nedenle ekonomik ve mali kapasite puanlamasında eksik veya hatalı değerlendirmeye yol açabilir. Ayrıca ciro hesaplama süresinin birleşme tescil tarihine uygun seçilmemesi de puanlamada hatalara sebep olabilir.
Soru: Devralma yoluyla birleşmede ciroların değerlendirilmesinde dikkat edilmesi gereken sürelere ilişkin belirgin tereddütler nelerdir?
Cevap: Devralma işleminin tescil tarihinden önceki ciroların hangi ölçüde dikkate alınacağı uygulamada tartışmalıdır. Genel eğilim, devralma tescilinden itibaren devrolunan şirketin cirolarının devralan tarafından üstlenildiği kabul edilmekle birlikte, tescil öncesi ciroların doğrudan devralanın cirosuna eklenmesi yönünde net bir düzenleme bulunmayabilir. Bu nedenle tescil tarihinden sonraki gelir tabloları süresinin, ekonomik ve mali kapasite değerlendirmesinde esas alınması daha sağlıklı olur.
Soru: Pilot ortak ve özel ortağın ekonomik ve mali kapasite puanlamasında ciroların tam kapsamda dahil edilmemesi durumunda ihale sürecinde ne tür sonuçlar ortaya çıkabilir?
Cevap: Devralınan şirketlerin cirolarının ekonomik ve mali kapasite puanlamasına eksik dahil edilmesi, iş ortaklığının finansal kapasitesinin olması gerekenden düşük değerlendirilmesine yol açabilir. Bu durum, teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına, haksız rekabete veya işlemin iptaline neden olabilir. İdarelerin birleşme ve devralma işlemlerinin ticaret siciline tescil sürelerine uygun şekilde ciroları değerlendirmesi ve eksik puanlama kaynaklı itirazlara karşı dikkatli olması önem taşır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Pilot ortak ve özel ortağın devraldıkları şirketlerin cirolarının ekonomik ve mali kapasite puanlamasında dahil edilip edilmemesi nasıl değerlendirildi?
Cevap: Devralma şeklinde birleşmelerde, Türk Ticaret Kanunu uyarınca devrolunan şirketin aktif ve pasiflerinin devralan tarafa geçtiği, birleşmenin ticaret siciline tescili ile geçerlilik kazandığı tespit edilmiştir. Bu nedenle pilot ortak ve özel ortağın devraldıkları şirketlerin ticaret siciline tescil tarihleri ve gelir tabloları esas alınarak bu ciroların ekonomik ve mali kapasite puanlamasına dahil edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Soru: İdarenin pilot ortak ve özel ortağın cirolarını dikkate alma yöntemi ile Kurul kararı arasında nasıl bir fark bulunmuştur?
Cevap: İdare toplam ciroyu pilot ortak ve özel ortağın 4 yıl süreli gelir tablolarını esas alarak hesaplamıştır; ancak Kurul, devralma yoluyla birleşmenin tescilini ve buna bağlı olarak devrolunan şirketlerin cirolarının da ekonomik ve mali kapasite puanlamasında mutlaka dikkate alınması gerektiğini belirlemiştir. Bu sebeple sadece devralanın cirosu değil devralınan şirketlerin ciroları da puanlama kapsamına alınmıştır.
Soru: Ekonomik ve mali kapasite puanlamasında pilot ortak ve özel ortağın aldığı puanlar nasıl belirlenmiş ve bu puanlamanın iş ortaklığına etkisi nedir?
Cevap: Pilot ortak ve özel ortağın devraldıkları şirketlerin ciroları dahil edilerek yapılan değerlendirmede pilot ortak 2,20, özel ortak ise 1,50 puan almıştır. Bu puanlarla birlikte iş ortaklığının toplam puanı 100 olarak hesaplanmış ve tam puan verilmesi gerektiği kabul edilmiştir. Bu nedenle iş ortaklığı kısa listeye alınarak ihale işlemlerinin mevzuata uygun şekilde tekrarlanmasına karar verilmiştir.
Soru: Bu karara göre, iş ortaklığının ekonomik ve mali kapasite puanlamasında tam puan alması hangi hukuki gerekçeye dayandırılmıştır?
Cevap: İş ortaklığının tam puan alması, devralma yolu ile birleşen şirketlerin cirolarının, birleşme sonucu pilot ve özel ortağın ekonomik ve mali kapasite puanlamasına dahil edilmesi gerektiği tespiti üzerine kurulmuştur. Böylece birleşmenin ticaret siciline tesciliyle devralınan şirketlerin ekonomik verilerinin devralan tarafın gerçek kapasitesi olarak değerlendirilmesi temel alınmıştır.
Detaylı Analiz
İncelenen uyuşmazlıkta, bir iş ortaklığını oluşturan pilot ve özel ortağın, daha önce devralma yoluyla birleştiği şirketlerin cirolarının kendi mali verilerine dâhil edilmesi gerektiği yönündeki başvurusu değerlendirilmiştir. Sorun, ekonomik ve mali kapasiteye ilişkin puanlamada hangi ciro bilgilerinin esas alınacağı noktasında şekillenmiştir. Başvuru sahibi; devralınan şirketlerin geçmiş dönem gelir tablolarının kendi cirolarına katılması gerektiğini, böylece tam puan alarak kısa listeye girebileceklerini öne sürmüştür. Bu iddianın karşısında idare, yalnızca sunulan dört yıllık gelir tabloları üzerinden hesaplama yapıldığını savunmuştur.
İhale sürecinde ekonomik ve mali yeterliliğe yönelik değerlendirmede esas alınan hususlardan biri olan ciro, iş deneyimi kadar belirleyici bir unsur olarak öne çıkmaktadır. Bu kapsamda pilot ve özel ortak tarafından sunulan dört yıllık gelir tabloları, idarece kendi şirket performanslarını yansıttığı kabul edilerek incelenmiştir. Ancak idare, bu yapılardan daha önce devraldıkları şirketlerin cirolarını hesaplamaya katmamış; yalnızca mevcut tüzel kişiliklerin gelir verileriyle yetinmiştir. Bu yaklaşım, devralınan şirketlerin aktif ve pasiflerini üstlenen tüzel kişiliklerin birleşme sonrası oluşan toplam ekonomik yapısını tam olarak yansıtmadığı gerekçesiyle ihtilaf konusu olmuştur.
Kurul, bu vakada esaslı unsur değerlendirmesi bakımından ciroların kaynağını ve hukuki geçerliliğini tartışmıştır. Devralma şeklinde birleşmelerde, Türk Ticaret Kanunu uyarınca devrolunan şirketin tüm aktif ve pasifleriyle birlikte ekonomik yükümlülüklerinin de devralan şirketin üzerine geçtiği tespiti yapılmıştır. Bu geçişin hukuki etkinliğini kazandığı an ise birleşmenin ticaret siciline tescil edildiği tarihtir. Bu bağlamda Kurul, devralınan şirketlerin gelir tabloları ile birleşme tescil kayıtlarının örtüşmesini dikkate alarak, bu verilerin ekonomik ve mali kapasite puanlamasında göz ardı edilemeyecek birer unsur olduğuna kanaat getirmiştir.
Değerlendirme neticesinde pilot ve özel ortağın yalnızca kendi gelir tabloları değil, devraldıkları şirketlerin birleşme sonrası geçerli olan ciroları da hesaba katılmıştır. Bu işlem sonucunda pilot ortak için 2,20, özel ortak için ise 1,50 puan hesaplanmış ve iş ortaklığının toplam 100 puana ulaştığı ortaya konmuştur. Böylece iş ortaklığı, ekonomik ve mali kapasite bakımından üst düzey yeterlilik göstermesi gereken kısa listeye girmeyi hak etmiştir. İş ortakları arasında yeterlik dağılımı bakımından pilot ortağa düşen rol de bu aşamada önemli bir denge oluşturmuştur.
Kurul’un yaklaşımı, biçimsel belgelerden öteye geçip birleşmenin hukuki doğasına eğilen bir tutum sergilemiştir. Gelir tabloları ile birleşme tescil sürecini birlikte değerlendirmiş, puanlamada dikkate alınması gereken cirolar yönünden eksik bir uygulamanın düzeltileceğini ortaya koymuştur. Sonuç olarak, iş ortaklığının kapasitesini olduğundan düşük gösteren değerlendirme kaldırılmış, gerçek ekonomik gücün yansıtılması gerektiği yönünde karar verilmiştir. Bu yönde alınan karar, ihale sürecinin yeniden mevzuata uygun şekilde yürütülmesini zorunlu kılmıştır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.