KÜNYE
- Toplantı No: 2017/001
- Gündem No: 8
- Karar Tarihi: 03.01.2017
- Karar No: 2017/UY.II-8
- Başvuru Sahibi: Heitkamp Construction Swiss Gmbh-Gama Endüstri Tesisleri İmalat ve Montaj A.Ş.-Rec Uluslararası İnş. Yatırım San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: İstanbul Büyükşehir Belediyesi Raylı Sistem Daire Başkanlığı Avrupa Yakası Raylı Sistem Müdürlüğü
- İKN: 2016/308659
- İhale Adı: Mahmutbey-Bahçeşehir-Esenyurt Metro Hattı İnşaat ve Elektromekanik İşleri
Özet
İş deneyim belgelerinin ve bilanço ile iş hacmi belgelerinin sunuluş şekline ilişkin mevzuata uygunluk değerlendirmesi sonucu yeterlik kararı
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, iş deneyim belgesinin, bilanço ve iş hacmini gösteren belgelerin sunuluş şeklinin mevzuata uygun olmadığı gerekçesiyle reddedilmesine itiraz etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Başvuru sahibinin pilot ortağının iş deneyim belgesinin imza, mührün doğruluğu ve belgeyi düzenleyen kişinin sıfatının apostil tasdik şerhi ile değil, İsviçre’nin Ankara Büyükelçiliği ve T.C. Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmesi mevzuata uygundur. Ancak, bilanço ve iş hacmi belgelerinin sunuluş şekli mevzuata uygun değildir çünkü belgelerde imza doğrulaması apostil tasdik şerhi veya yetkili makamlarca tasdik edilmemiştir. Ayrıca, iş hacmini gösteren belgeler gelir tablosu veya fatura olmalı, sunulan tablo bu kriterlere uymamaktadır. Bu tespitler, belgelerin teknik içeriği ve mevzuat gereklilikleri açısından değerlendirilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Yabancı dilde düzenlenen iş deneyim belgelerinin imza ve mühür doğrulama işleminde apostil onayı dışında hangi makamların tasdiki kabul edilebilir?
Cevap: Mevzuata göre, yabancı dilde düzenlenen iş deneyim belgesinin imza ve mührünün doğruluğu, mutlaka apostil tasdik şerhiyle onaylanması zorunlu olmayabilir; bunun yerine ilgili ülkenin Türkiye’deki diplomatik temsilciliği (örneğin büyükelçilik) ve ardından T.C. Dışişleri Bakanlığı tarafından resmi olarak tasdik edilmesi de geçerli kabul edilmektedir. Bu yöntem, apostil uygulaması olmayan ülkelerde tercih edilmekte ve belgenin resmiyetini sağlamaktadır.
Soru: Bilanço ve iş hacmi belgelerinin sunuluşunda hangi unsurların bulunmaması belge değerlendirmesinde mevzuata aykırılık yaratır?
Cevap: Bilanço ve iş hacmini gösteren belgelerde ilk olarak imza doğrulamasının apostil şerhi veya yetkili makam tasdikiyle desteklenmemesi hukuki geçerlilik açısından sorun oluşturur. Ayrıca iş hacmi belgelerinin; gelir tablosu, fatura gibi finansal işlemleri somut şekilde belgelendiren evraklar olması gerekir. Sunulan sadece liste veya tablo gibi belge türleri, iş hacminin doğrulanması için yeterli kabul edilmez.
Soru: Bir iş deneyim belgesinin neden reddedilmesi sırasında imza/mühür doğrulama şartları nasıl değerlendirilmelidir?
Cevap: İş deneyim belgesinin reddi öncesinde, belgenin imza ve mühür doğrulama belgelerinin içerik ve onay mekanizmaları mevzuata uygunluğu açısından dikkatlice incelenmelidir. Apostil dışında ülke dışındaki diplomatik makamların tasdiki varsa bu da kabul edilebilir; reddedilme kararı bu nedenlerle verilmişse, mevzuatın uygulanıp uygulanmadığı iyi tespit edilmeli; aksi halde işlem iptal edilebilir.
Soru: İş hacmini gösteren belgeler finansal büyüklük ölçümü için hangi belge türlerinden oluşmalıdır ve farklı belge sunulduğunda ne olur?
Cevap: İş hacminin tespiti için düzenleyici mevzuatta genellikle gelir tablosu, bilanço, fatura gibi finansal belgeler esas alınır. Başvurularda bu belgeler dışında sadece özet tablo veya açıklama sunulursa, idareler bu durumu mevzuata aykırılık olarak değerlendirebilir ve yeterlik başvurusunu reddedebilir. Bu nedenle belge türü ve içeriği kriterlere uygun olmalıdır.
Soru: Yabancı belgelerin tasdikine ilişkin usuller kamu ihale yeterlik değerlendirmelerinde hangi durumlarda farklılık arz eder?
Cevap: Yabancı belgelerin resmiyetine ilişkin usuller, belgeyi düzenleyen ülkenin taraf olduğu uluslararası anlaşmalar (örneğin apostil konvansiyonu) veya Türkiye ile ülke arasındaki diplomatik ilişkiler ve usullerle belirlenir. Apostil uygulaması olmayan ülkeler için büyükelçilik ve Dışişleri Bakanlığı tasdiki gerekli olabilir. Bu durumlarda doğru usul takip edilmezse, belge geçersiz sayılabilir; usul farklılıklarının önceden tespiti başvuru sahiplerinin yükümlülüğündedir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Pilot ortağının sunduğu yabancı dilde düzenlenmiş iş deneyim belgesinin imza ve mühür doğrulamasının hangi makamlarca yapılması bu vakada mevzuata uygun bulunmuştur?
Cevap: Belgede imza ve mührün doğruluğu apostil tasdik şerhi ile değil, İsviçre’nin Ankara Büyükelçiliği ve T.C. Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmesi mevzuata uygun bulunmuştur.
Soru: Bilanço ve iş hacmini gösteren belgelerin sunuluş şeklinin neden mevzuata uygun bulunmadığı bu vakada hangi hususlara dayanılarak tespit edilmiştir?
Cevap: Belgelerde imza doğrulaması apostil veya yetkili makamlarca tasdik edilmemiş, ayrıca iş hacmi belgeleri gelir tablosu veya fatura olmalı iken sunulan tablo bu kriterleri sağlamadığı için sunuluş şekli mevzuata uygun bulunmamıştır.
Soru: Başvuru sahibinin pilot ortağına ait iş deneyim belgesine ilişkin reddedilme gerekçesi hukuka uygun mudur?
Cevap: Hayır, pilot ortağın iş deneyim belgesinin sunuluş şekli mevzuata uygun olduğu için bu gerekçeyle reddedilmesi hukuka aykırıdır.
Soru: Başvuru sahibinin bilanço ve iş hacmi belgeleri nedeniyle reddedilmesi bu vakada hukuka uygun bulunmuş mudur?
Cevap: Evet, bilanço ve iş hacmi belgelerinin mevzuata uygun sunulmaması nedeniyle reddedilmesi hukuka uygundur.
Detaylı Analiz
Başvuru konusu ihale sürecinde, başvuru sahibinin sunduğu bazı belgelerin şekil ve içerik açısından mevzuata uygunluğuna yönelik değerlendirme yapılmıştır. Uyuşmazlığın merkezinde, başvuru sahibinin pilot ortağının sunduğu yabancı dildeki iş deneyim belgesi ile bilanço ve iş hacmini gösteren belgelerin mevzuattaki düzenlemelere uygun biçimde sunulup sunulmadığı yer almaktadır. Başvuru sahibi, idare tarafından yeterlik değerlendirmesinde bu belgeler gerekçe gösterilerek reddedilmesine itiraz etmiş, belgelendirme biçiminin kurallara uygun olduğunu ileri sürmüştür.
İhale süreci kapsamında tartışma konusu edilen belgelerden ilki, yabancı bir kurum tarafından düzenlenmiş iş deneyim belgesidir. Söz konusu belge yabancı dilde düzenlenmiş olup, içeriğindeki imza ve mührün doğruluğu, belgeyi düzenleyen ülkenin Türkiye’deki büyükelçiliği ve T.C. Dışişleri Bakanlığı tarafından onaylanmıştır. Kurul değerlendirmesinde, bu yöntemin mevzuattaki tasdik koşullarını karşıladığı ve apostil tasdik şerhi yerine diplomatik doğrulama prosedürünün uygulanmasının kabul edilebilir olduğu kanaatine varılmıştır. Dolayısıyla bu belgenin şekli açıdan geçerli olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Belgelerin sunuluş şekline ilişkin değerlendirmede, esas olarak tasdik yöntemi ve belgenin niteliği incelenmiştir. Pilot ortak tarafından iş hacmini göstermek üzere sunulan belgelerde, imza doğrulaması yetkili bir makamdan tasdik alınmaksızın yapılmıştır; ayrıca belgelerin içeriği itibarıyla da kabul edilebilir nitelikte olmadığı belirlenmiştir. Özellikle iş hacmini göstermek üzere sunulan tablonun gelir tablosu veya fatura gibi belirli mali belge türlerinden olmaması, içeriğin yeterli delil niteliğinde olmadığını göstermiştir. Bu tespitler sadece sunulan tabloların şekli değil, aynı zamanda sunum biçiminin teknik gereklilikleri karşılamaması yönünden yapılmıştır.
Kurulun pilot ortağın sunduğu iş deneyim belgesine yaklaşımı, bu belgenin sadece apostille onaylanmasının zorunlu olmadığını, diplomatik temsilcilik üzerinden tasdik edilmiş olması hâlinde de mevzuata uygunluk sağlanabileceğini ortaya koymuştur. Böylece, imza ve mührün doğruluğu için uygulanan tasdik yöntemi yeterli görülmüş ve bu belgenin sunuluş şekliyle ilgili ret gerekçesi hukuka aykırı bulunmuştur.
Sonuç olarak yapılan denetimde, pilot ortağa ait iş deneyim belgesinin uygun şekilde tasdik edildiği ve bu yönüyle idarece yapılan reddin yerinde olmadığı kabul edilmiştir. Buna karşın, bilanço ve iş hacmini gösteren diğer belgelerin sağlıklı bir tasdik sürecinden geçmediği ve içerik itibarıyla yeterli bilgi sunmadığı gerekçesiyle başvurunun reddedilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı değerlendirilmiştir. Kurul, belgelerin türü ve doğrulama yöntemlerini ayırt ederek her bir belge yönünden ayrı değerlendirme yapmak suretiyle farklı sonuçlara ulaşmıştır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.