KÜNYE
- Toplantı No: 2018/064
- Gündem No: 22
- Karar Tarihi: 21.11.2018
- Karar No: 2018/UY.I-1969
- Başvuru Sahibi: Cedsa İnş. Tur. Enerji Tar. ve Hay. Paz. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Ceren İnşaat Mad. Nak. San. Tic. ve Ltd. Şti. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Antalya Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı
- İKN: 2018/439384
- İhale Adı: Antalya Kepez Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi Yapım İşi
Özet
İş hacmi yeterlik kriterinin sağlanmadığı gerekçesiyle itirazen şikâyet reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, pilot ortağın 2017 yılı net satış tutarının yıllara yaygın inşaat hakediş bedelleri eklenerek yeterlik kriterini karşıladığını, faturaların sunulmasının gerekmediğini iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Yönetmelik ve Tebliğ hükümlerine göre iş hacmi belgeleri; toplam ciroyu gösteren gelir tablosu ve taahhüt altındaki işlerin parasal tutarını gösteren faturalar olup, her iki belgenin idarece istenmesi zorunludur. Pilot ortağın 2017 yılı net satış tutarı 8.709,20 TL olup, güncellenmiş tutar 11.688,69 TL, 2016 yılı net satış tutarı ise 4.312.704,92 TL olup, güncellenmiş tutar 6.648.676,59 TL’dir. Bu tutarların ortalaması 3.330.182,64 TL olup, pilot ortağın iş hacmi yeterlik tutarı olan 4.449.802,50 TL’nin altında kalmaktadır. Ayrıca yıllara yaygın inşaat maliyet kalemleri bilanço kalemleri olup, gelir tablosuna eklenemeyeceği ve faturaların sunulmadığı tespit edilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: İş hacmi yeterlik kriterinin değerlendirilmesinde gelir tablosuna hangi belgeler eklenebilir veya eklenemez?
Cevap: İş hacmi için gelir tablosu, işletmenin net satışlarını gösterir ve yeterlik hesabında doğrudan esas alınabilir. Ancak; yıllara yaygın inşaat hakedişleri gibi bilanço kalemleri gelir tablosuna eklenemediğinden, bu tutarların yeterlik hesabına dahil edilmesi mümkün olmaz. İş hacmi, sadece gelir tablosu ve faturalarla desteklenmelidir.
Soru: İş hacmi yeterliğinin kanıtlanmasında faturaların sunulmaması nasıl bir sonuca yol açabilir?
Cevap: İdari düzenlemeler gereği, iş hacmi yeterliğinin tespiti için gelir tablosu yanında taahhüt altındaki işlere ilişkin faturalar da talep edilebilir. Bunların sunulmaması, iş hacminin tam ve sağlıklı bir şekilde teyit edilememesine neden olur ve yeterlik kriterinin sağlanmadığı değerlendirmesine yol açabilir.
Soru: İş hacmi yeterlik kriterinin hesabında yıl seçiminde ve tutarların güncellenmesinde dikkat edilmesi gereken hususlar nelerdir?
Cevap: İş hacmi değerlendirilirken, genellikle son iki veya üç yılın net satış tutarlarının ilgili mevzuat doğrultusunda güncellenmesi ve ortalamasının alınması esas olur. Sadece tek yıllık veya güncellenmemiş tutarların dikkate alınması eksik değerlendirmeye sebep olabilir. İş hacmi hesabında seçilen yılların mevzuata uygunluğu ve tutarların güncellenmiş olması gereklidir.
Soru: İş hacmi yeterlik kriterini karşılamak üzere farklı belge türlerini birbiri yerine kullanmak mümkün müdür?
Cevap: Hayır. İş hacmi yeterliğinin tespiti için mevzuatta öngörülen belgeler (genellikle gelir tabloları ve faturalar) ayrı ayrı ve birlikte değerlendirilmelidir. Örneğin, yıllara yaygın inşaat hakediş tutarlarının gelir tablosuna ilavesi gibi belgeler veya yöntemler kabul görmeyebilir. Belgelerin kendi niteliklerine uygun şekilde sunulması ve değerlendirilmesi gerekir.
Soru: Pilot ortak veya benzeri bir yapıda iş hacmi yeterliğinin belirlenmesinde ortakların bireysel belgeleri nasıl değerlendirilir?
Cevap: İş hacmi yeterlik kriterinin sağlanması için ortakların veya pilot ortağın sunacağı belgeler ayrı ayrı incelenir. Ortakların net satış tutarları ve iş hacmi belgeleri toplamı, kriteri karşılamıyorsa yeterlik sağlanmış sayılmaz. Ayrıca, sunulan belgelerin mevzuata uygun ve eksiksiz olması beklenir; eksik veya hatalı belge sunumu yeterlik değerlendirmesinde olumsuz sonuç doğurabilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Pilot ortağın iş hacmi yeterlik kriterini karşılayıp karşılamadığı nasıl belirlenmiştir?
Cevap: Pilot ortağın iş hacmi yeterlik tutarı, 2016 ve 2017 yıllarına ait net satış tutarlarının güncellenmiş hali alınarak hesaplanmış ve bu iki yılın ortalaması 4.449.802,50 TL olan asgari yeterlik tutarının altında kaldığı, dolayısıyla kriterin sağlanmadığı tespit edilmiştir.
Soru: Başvuru sahibinin yıllara yaygın inşaat hakediş bedellerini gelir tablosuna ekleyerek yeterlik sağlandığı iddiası neden kabul edilmemiştir?
Cevap: Yıllara yaygın inşaat hakediş bedelleri bilanço kalemleri olup, gelir tablosuna eklenmesi mümkün değildir ve idare tarafından bu hakedişlere ilişkin fatura belgeleri sunulmamıştır; bu nedenle yeterlik kriterinin sağlandığına dair bir kanıt bulunmamıştır.
Soru: İdarenin iş hacmi belgeleri açısından hangi belgeleri istemesi zorunludur ve bu durum bu vakada nasıl sonuç vermiştir?
Cevap: İdare, iş hacmi yeterlik kriterinin tespiti için hem toplam ciroyu gösteren gelir tablosu hem de taahhüt altındaki işlere ilişkin parasal tutarları gösteren fatura belgelerini istemek zorundadır. Bu belgelerden faturaların sunulmaması, toplam iş hacminin ispatı bakımından eksiklik oluşturmuş ve başvurunun reddini doğurmuştur.
Soru: Bu vakada itirazen şikâyetin reddedilmesinin temel dayanağı nedir?
Cevap: Pilot ortağın sunduğu belgelerde iş hacmi yeterlik kriterinin karşılanmaması, yıllara yaygın inşaat hakedişlerinin gelir tablosuna eklenememesi ve faturaların sunulmaması nedeniyle başvuru sahibinin itirazen şikâyet talebinin reddine karar verilmiştir.
Detaylı Analiz
Uyuşmazlık, ihaleye katılan bir başvuru sahibinin pilot ortağa ait iş hacmi yeterlik kriterinin sağlanmadığı yönündeki iddiası üzerine yapılan itirazen şikâyet başvurusuna dayanmaktadır. Başvuru sahibi, pilot ortağın sunduğu 2017 yılı gelir tablosundaki net satış tutarının, yıllara yaygın inşaat hakediş bedelleri ile birlikte değerlendirildiğinde yeterlik kriterini karşıladığını öne sürmüş, ayrıca bu kapsamda fatura sunulmasının gerekmediğini iddia etmiştir. Bu çerçevede uyuşmazlık, iş hacmi yeterliğine esas belgelerin yorumu ve sunulma biçimi etrafında şekillenmiştir.
İhale sürecinde tartışılan temel unsur, pilot ortağın sunduğu gelir tablolarının iş hacmi yeterliği bakımından gerekli asgari tutarı sağlayıp sağlamadığıdır. Yapılan değerlendirmede, 2016 ve 2017 yıllarına ait net satış tutarları güncellenerek ortalaması alınmış; pilot ortağın bu ortalama değeri, asgari iş hacmi yeterlik tutarının altında kalmıştır. Başvuru sahibinin, gelir tablosuna yıllara yaygın inşaat hakediş bedellerini ekleyerek yeterlik sağlandığı yönündeki iddiası ise geçerli kabul edilmemiştir; çünkü söz konusu hakedişler gelir tablosunun değil, bilanço kalemlerinin bir bileşeni olarak değerlendirilmektedir.
Bu vakada esaslı olarak üzerinde durulan husus, gelir tablosunun kapsamına hangi kalemlerin dâhil edilebileceği ve hangi belgelerin yeterliğin ispatı açısından geçerli sayılacağıdır. Başvuru sahibi, yıllara yaygın hakedişleri gelir tablosunun bir uzantısı olarak kabul ettirmeye çalışsa da Kurul, bu kalemlerin gelir tablosuna eklenemeyeceğini açık biçimde ortaya koymuştur. Ayrıca yalnızca gelir tablosu ile yetinilmeden, buna ek olarak fatura sunulması gerektiği belirtilmiştir; zira her iki belge türü, birlikte değerlendirilerek iş hacmi yeterliğinin tespit edilmesini mümkün kılmaktadır. Bu nedenle hakedişlerin tabloda yer alması yeterli görülmeyerek belgelerin türü ve içeriği yönünden yetersizlik tespit edilmiştir.
Pilot ortağın iş hacmi bakımından yapılan değerlendirme sonucunda, sunulan gelir tablolarındaki net satış tutarlarının güncellenmiş haliyle ortalaması, iş hacmi yeterlik kriterinin altında kalmıştır. Ayrıca pilot ortak, hakediş tutarlarını belgeleyen faturaları da sunmamıştır. Bu durumda, iş hacmi yeterlilik kriterinin karşılanmadığı açık biçimde ortaya konmuş ve başvuru sahibinin dayanak olarak gösterdiği hesaplama yöntemi kabul görmemiştir. Kurul da pilot ortağın sunduğu belgelerin mali yeterlilik bakımından yeterli olmadığı kanaatine varmıştır.
Kamu İhale Kurulu, değerlendirmesinde sadece başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddialara ve sunulan belgelere değil, aynı zamanda bu belgelerin dayalı olması gereken idari düzenlemelere de başvurarak kararını oluşturmuştur. İlgili yeterlik kriterinin objektif biçimde hesaplandığı, belgelerin kapsamına dair teknik ayrımların dikkate alındığı ve eksik belgelerin sonucu doğrudan etkilediği tespit edilmiştir. Sonuç olarak, hem iş hacmi tutarının yetersizliği hem de belgelerin eksikliği nedeniyle yapılan başvurunun reddine karar verilmiştir. Bu şekilde Kurul, ihalenin mali yeterlik değerlendirmesinin usulüne uygun yapıldığını teyit etmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.