KÜNYE
- Toplantı No: 2021/026
- Gündem No: 49
- Karar Tarihi: 23.06.2021
- Karar No: 2021/UY.II-1275
- Başvuru Sahibi: Nimet Tekstil Temizlik Gıda Yem. Yap. İnş. San. Tic. Ltd. - Mehmet Nasih ERTEK İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Siirt İl Özel İdaresi
- İKN: 2021/126030
- İhale Adı: Siirt İl Halk Kütüphanesi ve Konferans Salonu Yapım İşi
Özet
İş deneyim belgesi tutarının güncellenmesi ve yasaklılık teyidinin yapılmaması nedeniyle ihalenin mevzuata aykırı olduğu kararlaştırıldı
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, pilot ortağın iş deneyim belgesinin güncellenmesi gerektiğini, ihale üzerinde bırakılan istekli ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin iş deneyim belgelerinin mevzuata uygun incelenmediğini, sunulan belgelerin uygunluğunun yeniden değerlendirilmesini, tüzel kişiliğin ortakları ve yöneticilerinin bilgileri ile Ticaret Sicil Gazetesi bilgilerinin eksik olduğunu, bilanço ve gelir tablolarının yeterlilik kriterlerini sağlamadığını, geçici teminat mektuplarının standart forma uygun olmadığını ve tüm isteklilerin yasaklılık teyidinin yapılmadığını iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ve İdari Şartname hükümleri doğrultusunda pilot ortağın iş deneyim belgesi tutarının güncellenmesi sonucu asgari tutarın altında kaldığı tespit edilmiştir (14.926.532,56 TL vs. 14.928.000,00 TL). İhale üzerinde bırakılan ve ikinci teklif sahibi iş ortaklıklarının iş deneyim belgeleri ise asgari tutarı karşılamaktadır. EKAP ve ticaret sicil kayıtları üzerinden tüzel kişiliklerin ortakları ve yöneticilerine ilişkin bilgiler teyit edilmiş, T.C. kimlik numaralarının sunulmaması teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına sebep olmamıştır. Bilanço ve gelir tablosu bilgileri EKAP üzerinden teyit edilerek yeterlilik kriterlerinin sağlandığı belirlenmiştir. Elektronik ortamda düzenlenen geçici teminat mektuplarının mevzuata uygun olduğu kabul edilmiştir. Ancak, ihaleye katılan tüm isteklilerin ortakları ve yetkililerinin yasaklılık teyidinin yapılmadığı tespit edilmiştir. Bu durum mevzuata aykırıdır ve ihale sürecinin tamamlanması için yasaklılık teyidinin yapılması zorunludur.
Genel Soru–Cevap
Soru: İş deneyim belgesi tutarlarının güncellenmesi ihale değerlendirmelerinde hangi durumlarda teklifin elenmesine neden olabilir?
Cevap: İş deneyim belgelerindeki tutarların güncellenmesi sonucunda, belgenin işin asgari deneyim tutarının altında kalması halinde, ilgili ortak veya isteklinin teknik yeterlilik şartını sağlayamadığı kabul edilerek teklifin değerlendirme dışı bırakılması söz konusu olabilmektedir. Güncelleme sonrası tutarın asgari seviyenin üzerindeyse değerlendirmede olumsuzluk yaratmaz.
Soru: İhalelerde iş ortaklıklarının iş deneyim belgelerinde tutar uygunluğu hangi yönergeler doğrultusunda incelenmelidir?
Cevap: İş ortaklıklarının iş deneyim belgeleri, ihalede aranan asgari iş deneyim tutarını karşılayıp karşılamadığı yönünden, güncellenmiş tutar üzerinden mevzuat ve idari şartnamede belirtilen kurallara uygun olarak değerlendirilir. Asgari tutarın sağlanamaması durumunda teknik yeterlik sağlanmamış kabul edilerek ilgili teklif değerlendirme dışı kalabilir.
Soru: Tüzel kişiliklerin ortakları ve yöneticilerine ilişkin bilgilerin eksik sunulması ihale sürecinde nasıl değerlendirilebilir?
Cevap: Tüzel kişiliklere ait ortak ve yönetici bilgilerinin tamamlanmamış olması, eğer bu bilgiler resmi sistemler (örneğin EKAP ve ticaret sicil gazetesi) üzerinden teyit edilebiliyorsa, teklifin doğrudan elenmesine neden olmayabilir. Ancak, teyit işlemi yapılmadan veya bilgilerin doğruluğu sağlanmadan değerlendirme yapılması risklidir.
Soru: Yasaklılık teyidinin yapılmaması ihalede ne tür hukuki sonuçlar doğurabilir?
Cevap: Yasaklılık teyidinin bütünüyle yapılmaması, mevzuata açık aykırılık teşkil eder ve ihalenin hukuka uygun şekilde tamamlanmasını engeller. Bu durumda ihale süreci durdurulur veya iptal edilir, işleme yasaklılık teyidi yapıldıktan sonra yeniden devam edilir. Bu zorunluluk, hem planlamada hem de uygulamada uyulması gereken temel şartlardan biridir.
Soru: Elektronik ortamda düzenlenen geçici teminat mektuplarının standart forma uygunluğu değerlendirilirken nelere dikkat edilmelidir?
Cevap: Elektronik geçici teminat mektuplarının forma uygunluğu idari şartname, uygulanabilir mevzuat ve standart formlar göz önünde bulundurularak değerlendirilir. Format şartlara uygun, elektronik ortamda doğrulanabilir ve mevzuat kriterlerini karşılayan mektuplar kabul edilir. Uygunluk tespit edilmezse teklifin reddi söz konusu olabilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin pilot ortağının iş deneyim belgesinin güncellenmesi sonucunda asgari tutarın altında kalması teklifinin neden değerlendirme dışı bırakılmasına yol açmıştır?
Cevap: Pilot ortağın iş deneyim belgesinin güncellenmiş tutarı asgari iş deneyim tutarının altında (14.926.532,56 TL < 14.928.000,00 TL) kaldığı için, bu durum teklifin teknik yeterlilik koşulunu karşılamadığını göstermekte ve başvuru sahibinin teklifinin mevzuata uygun olarak değerlendirme dışı bırakılmasına sebep olmaktadır.
Soru: İhale üzerinde bırakılan ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi iş ortaklıklarının iş deneyim belgelerinin mevzuata uygunluğu nasıl tespit edilmiştir?
Cevap: Yıllık asgari iş deneyim tutarını karşılayan iş deneyim belgeleri mevzuata uygun bulunmuş, dolayısıyla bu isteklilerin belgeleri değerlendirme dışı bırakılmamış ve yeterlilikleri kabul edilmiştir.
Soru: İhale sürecinde tüzel kişiliklerin ortakları ve yöneticilerine ilişkin bilgiler ile Ticaret Sicil Gazetesi verilerinin eksik sunulması tekliflerin değerlendirilmesini nasıl etkilemiştir?
Cevap: T.C. kimlik numaralarının sunulmaması teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına neden olmamış, çünkü bu hususlar EKAP ve ticaret sicil kayıtları üzerinden teyit edilmiştir; böylece bilgi eksikliği teklifin elenmesini gerektirmemiştir.
Soru: Yasaklılık teyidinin ihalede tüm istekliler açısından yapılmaması ne tür bir mevzuata aykırılığa sebep olmuş ve ihale sürecinde ne gibi sonuçlar doğurmuştur?
Cevap: Yasaklılık teyidinin yapılmaması mevzuata aykırı olup, ihalenin mevzuata uygun tamamlanmasını engellemiştir. Bu nedenle, yasaklılık teyidinin yapılması zorunlu hale gelmiş ve ihale işlemleri belirtilen bu eksiklik giderilinceye kadar durdurularak yeniden mevzuata uygun şekilde yürütülmesi kararlaştırılmıştır.
Detaylı Analiz
Başvuruya konu uyuşmazlık, bir iş ortaklığının pilot ortağı tarafından sunulan iş deneyim belgesinin güncellenmiş tutarının, ihale dokümanlarında öngörülen asgari iş deneyim tutarını karşılayıp karşılamadığı ve ayrıca, ihaleye katılan tüm isteklilerin yasaklılık teyidinin eksiksiz biçimde yapılıp yapılmadığı çerçevesinde şekillenmiştir. İdare tarafından yapılan inceleme sonucunda, başvuru sahibinin sunduğu belgelerdeki eksikliklerin ve değer bazındaki yetersizliklerin teklifi doğrudan etkilediği ve bu eksikliklerin birlikte değerlendirilerek karar verildiği anlaşılmaktadır.
İhale sürecindeki temel tartışma, pilot ortağın sunduğu iş deneyim belgesinin, güncelleme işlemi neticesinde asgari tutarın altında kaldığının ortaya çıkmasıdır. Bu belge, teknik yeterliğin en önemli unsurlarından biri sayıldığı için, hesaplama sonunda ulaşılan değer ihalenin devamı açısından belirleyici olmuştur. Güncellenmiş tutarın yalnızca birkaç lira eksik olması sonucu doğurmasına rağmen hükmün net olması, değerlendirme dışı bırakma kararının gerekçesi kabul edilmiştir. Aynı dosyada, diğer isteklilerin sunmuş olduğu iş deneyim belgeleri güncellenmiş haliyle yeterli bulunduğundan yalnızca başvuru sahibi bakımından teklifin dışlanması gerektiği görüşü benimsenmiştir.
Bu vakada dikkat çeken asıl unsur ise oldukça küçük bir farkla asgari iş deneyim tutarının karşılanamaması olmuştur. Katı uygulamaların söz konusu olduğu ihale hukukunda, belgelerdeki niceliksel farkların içeriğe etkisi olmadığı görülse bile esaslı unsur nitelemesi altında değerlendirildiğinde sonucun teklifin değerlendirme dışı bırakılması şeklinde sonuçlanması mümkündür. Teknik yeterlilik belgelerinin maddi içeriği kadar biçimsel yeterlilik kriterlerine bağımlı olduğu bu kararda da gözlenmiştir. Uygulamada kimi zaman tolere edilebileceği düşünülen değer farklarının bu örnekte esaslı unsur kapsamında nasıl ele alındığı açıklık kazanmıştır.
Pilot ortağın sunduğu iş deneyim belgesi, güncellenmiş haliyle çok az bir farkla minimum tutarın altında kaldığı için esas unsur olarak değerlendirilmiş ve bu nedenle teklifin uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Gerek pilot ortağın yükümlülüğü gerekse iş ortaklığı yapısında bu ortağın ağırlığı, teknik yeterliliğin değerlendirilmesinde belirleyici olmuştur. Diğer taraftan, ihale üzerinde bırakılan ve ikinci uygun teklif sahibi iş ortaklıklarının belgeleri aynı yöntemle değerlendirildiğinde sınırın üzerinde kaldığı göz önüne alındığından bu isteklere yönelik herhangi bir işlem tesis edilmemiştir.
Kurul, ihalenin genel değerlendirmesinde yalnızca bireysel yeterliliklerle değil, tüm ihale sürecine dair kamu yararını ilgilendiren bir başka hususa da dikkat çekmiş ve yasaklılık teyidinin hiçbir istekli için eksiksiz yapılmamış olduğunu tespit etmiştir. Bu tespit, ihaledeki teknik dışı işlemlerin de sürecin sağlıklı ilerlemesinde ne kadar önemli olduğunu göstermektedir. Bu nedenle yasaklılık teyidinin tamamlanması ve işlemlerin bu aşamadan itibaren mevzuata uygun biçimde yeniden yürütülmesine karar verilmiştir. Kurulun yaklaşımı, hem belge düzeyindeki yeterliliğin hem de prosedürel işlemlerin eşzamanlı gözetilmesi gerektiğini açık biçimde ortaya koymuştur.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.