KÜNYE
- Toplantı No: 2021/019
- Gündem No: 31
- Karar Tarihi: 20.05.2021
- Karar No: 2021/UY.II-1023
- Başvuru Sahibi: Karas Alt. İnş. Tic. A.Ş. - Asos Dan. İnş. Gıda Oto. Elekt. Elekt. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: İzmir Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü
- İKN: 2020/643884
- İhale Adı: İzmir İli Torbalı İlçesi Torbalı Atıksu Arıtma Tesisi 2. Etabı İnşaatı
Özet
İş deneyim belgesi tutarının güncellenerek değerlendirilmesi gerektiği ve teklifin yeniden değerlendirilmesi kararı
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, pilot ortağın iş deneyim belgesi tutarının 1990 yılı birim fiyatları üzerinden güncellenmesi halinde yeterli olacağını ve belgenin tamamının değerlendirilmesi gerektiğini iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale konusu iş, atıksu arıtma tesisi ve deşarj hattı yapımı olup, iş deneyim belgesindeki işlerin tamamı ihale konusu iş ve benzer iş kapsamında değerlendirilmiştir. İş deneyim belgesinde yer alan tutarların güncellenmeden yazılması gerektiği mevzuat hükmüne rağmen, pilot ortağın sunduğu belge tutarının 1990 yılı birim fiyatları üzerinden güncellenmesi halinde (161.601.396,45 TL) istenen asgari tutar (77.435.250,00 TL) karşılandığı tespit edilmiştir.
İdare Görüşü
İdare, pilot ortağın iş deneyim belgesi tutarının yetersiz olduğu gerekçesiyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması yönünde karar vermiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: İş deneyim belgesi tutarlarının güncellenip güncellenmemesi ihale değerlendirmesinde nasıl ele alınmalıdır?
Cevap: İş deneyim belgesindeki tutarlar, mevzuat çerçevesinde genellikle belgenin düzenlendiği yıl baz alınarak güncellenmeden yazılır. Ancak, ihale komisyonları iş tecrübesinin yeterliliğini tespit ederken güncellenmiş tutar bilgilerini dikkate alabilir. Bu durumda, güncelleme işlemi resmi belgede değil, değerlendirme aşamasında yapılır ve tutarın ihale için belirlenen asgari tutarı karşılayıp karşılamadığına bakılır.
Soru: İhale komisyonları iş deneyim belgesinde yer alan tutarın yeterliliği konusunda nasıl bir yöntem izlemelidir?
Cevap: Komisyon, iş deneyim belgesindeki tutarı doğrudan esas almakla birlikte, ekonomik koşulların değişimini ve fiyatların güncellenmesini göz önünde bulundurabilir. Eğer tutar güncellenmeden yeterince yüksek görünmüyorsa, güncellenmiş değer üzerinden karşılaştırma yapabilir; ancak belgede yer almayan ve mevzuat dışı uygulamalar teklifin elenmesine neden olacağından dikkatli olunmalıdır.
Soru: İdarece iş deneyim belgesi tutarının mevzuata uygun olmayan şekilde değerlendirildiği tespit edilirse ne yapılmalıdır?
Cevap: Bu durumda, idareye belgenin mevzuata uygun şekilde yeniden düzenlenmesi için bildirimde bulunulabilir. İhale sürecinde teklifin haksız olarak dışlanmasının önüne geçmek için, ilgili belgenin eksiksiz ve hukuka uygun biçimde sunulması sağlanarak, teklif yeniden değerlendirmeye alınmalıdır.
Soru: İş deneyim belgelerinin ihale benzerlik değerlendirmesinde kapsamının belirlenmesi hususunda nelere dikkat edilmelidir?
Cevap: İş deneyim belgesinde yer alan işler, ihale konusu iş ile benzer nitelikte olmalıdır. Komisyon benzerlik kriterlerini somut iş kalemleri, teknik şartnameler ve kapsam ilişkisi temelinde değerlendirmeli; yalnızca belge tutarına veya işin teknik özelliklerine odaklanmamalıdır. Benzerlik bulunması, belgede yer alan işin ihale kapsamında yeterliliğinin kabulü için önemlidir.
Soru: İş deneyim belgesi tutarının güncellenmesi yönündeki aday talepleri ihale değerlendirmelerini nasıl etkileyebilir?
Cevap: Adayların tutarın güncellenmesi talebi, komisyonun değerlendirme yönteminde tereddüt yaratabilir. Güncelleme talebi reddedilse de, komisyon bu güncellenmiş tutarı bilgi amaçlı inceleyerek asgari tutar karşılaniyor mu diye kontrol edebilir. Ancak resmi belge asıl kayıt olarak alınmalı ve güncellenmiş tutar dayanak gösterilerek belge düzenleyen idareden resmi düzeltme istenmelidir. Böylece haksız elenme veya hukuki uyuşmazlık riski en aza indirilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Pilot ortağın sunduğu iş deneyim belgesindeki tutarın güncellenerek değerlendirilmesi talebi neden kabul edilmedi?
Cevap: Mevzuat gereği, iş deneyim belgesindeki tutarlar güncellenmeden yazılmak zorundadır. Bu nedenle, pilot ortağın iş deneyim belgesinin 1990 yılı birim fiyatları üzerinden güncellenmesi kabul edilmedi. Ancak bu talebin değerlendirilmesi, iş tutarının asgari tutarı karşılayıp karşılamadığının tespitinde etkili oldu.
Soru: İdarenin pilot ortağın iş deneyim belgesi tutarını yetersiz görüp teklifin değerlendirme dışı bırakması hatalı mıdır?
Cevap: Evet, hatalıdır. İnceleme sonucunda, iş deneyim belgesindeki işlerin ihale konusu iş ve benzer iş kapsamında olduğu ve güncellenmiş tutarın istenen asgari tutarı karşıladığı tespit edilmiştir. Mevzuata uygun olmayan değerlendirme nedeniyle teklif haksız şekilde dışlanmıştır.
Soru: Kamu İhale Kurulu bu vakada iş deneyim belgesinin yeniden düzenlenmesi için ne karar vermiştir?
Cevap: Kurul, iş deneyim tutarlarının mevzuata uygun şekilde güncellenmeden yazılması gerektiği gerekçesiyle, belgeyi düzenleyen idareye yeniden düzenleme yapması için bildirimde bulunulmasına karar vermiştir.
Soru: Başvuru sahibinin iş deneyim belgesi itirazı sonucunda ihale sürecinde ne değişiklik yapılması kararlaştırılmıştır?
Cevap: Başvuru sahibinin teklifi yeniden değerlendirmeye alınacak ve ihale işlemleri mevzuata uygun şekilde yeniden yürütülecektir. Böylece hatalı dışlama nedeniyle ortaya çıkan usulsüzlük giderilecektir.
Detaylı Analiz
İhale sürecinde ortaya çıkan uyuşmazlık, bir iş ortaklığının pilot ortağı tarafından sunulan iş deneyim belgesinin yeterli olup olmadığına ilişkindir. İdare, söz konusu belgedeki tutarın belirlenen asgari yeterlilik tutarını karşılamadığını öne sürerek teklifi değerlendirme dışı bırakmıştır. Bu karara itiraz eden başvuru sahibi ise belgedeki tutarın güncellenmesi gerektiğini, güncellenmiş hâliyle bakıldığında asgari tutarın karşılandığını ve tekliflerinin değerlendirmeye alınması gerektiğini savunmuştur. Uyuşmazlık, bu belgede yer alan tutarın hangi haliyle dikkate alınması gerektiği ve işin kapsam itibarıyla yeterlilik koşullarını sağladığı üzerinde yoğunlaşmıştır.
İdarenin değerlendirmesinde tartışma konusu olan nokta, sunulan iş deneyim belgesinde belirtilen para tutarının güncel ekonomik koşullara göre yeniden hesaplanıp hesaplanamayacağıdır. Belge düzenlenirken tutarların güncellenmeden yazılması gerektiği mevzuatta açık olmakla birlikte, başvuru sahibi bu tutarın 1990 yılı birim fiyatlarına göre hesaplandığında asgari yeterlilik tutarını karşıladığını belirtmiştir. İş deneyiminin şahsi olarak yeterli olup olmadığına değil, belge üzerinde gösterilen tutarın doğru değerlendirilip değerlendirilmediğine odaklanan bu uyuşmazlık, sadece belgesel şekil kriterleriyle değil, aynı zamanda gerçek teknik ve mali yeterliliğin de dikkate alınması gerektiğini gündeme getirmiştir.
İş deneyimi değerlendirmesinde esaslı unsur kavramı, bu vakada işin teknik içeriği ile mali büyüklüğünün yeterliliğe etkisi bakımından öne çıkmaktadır. Sunulan iş deneyim belgesinde yer alan faaliyet alanı, ihale konusu iş ile tamamen örtüşmektedir. Nitekim Kurul’un değerlendirmesinde de, belgedeki işlerin tamamının ihale konusu ve benzer iş kapsamında olduğu açıkça belirtilmiştir. Bu durum, tutarın güncellenme gereğinin teknik benzerlik açısından bir esaslı unsur olmadığını, dolayısıyla değerlendirme dışı bırakılmanın ağırlıklı olarak biçimsel bir dayanağa dayandığını ortaya koymaktadır. Oysa bu tür şekli eksiklikler, esasen işin niteliği bakımından yeterli bulunan adayların haksız şekilde elenmesine neden olabilmektedir.
Pilot ortak tarafından sunulan belge özelinde yapılan analizde, tutarın güncellenmesi durumunda asgari yeterlilik koşulunu sağladığı anlaşılmıştır. Her ne kadar mevzuat, belgede yer alan tutarların güncellenmeden yazılmasını öngörüyorsa da, başvuru sahibinin güncellenmiş hesabı esas alınarak yapılan değerlendirme, pilot ortağın deneyiminin yeterli olduğunu göstermiştir. Bu nedenle, burada esas olarak sorgulanan konu, belgede biçimsel olarak yer alan bir unsurun, pilot ortağın ihale konusu işe uygun ve yeterli deneyimini göz ardı etme noktasında etkili olup olamayacağıdır. Kurul, bu ayrımı yerinde yaparak şekli bir eksiklikten kaynaklı ağır bir sonuç doğmasına mahal vermemiştir.
Bu çerçevede Kamu İhale Kurulu, hem mevzuata uygunluğu hem de fiili yeterliliği dikkate alan bir yaklaşım benimsemiştir. İş deneyim tutarının güncellenmeden yazılması gerektiği ilkesi korunmakla birlikte, bu tutarın gerçekte yeterli olup olmadığı değerlendirilmiş ve belgeyi düzenleyen idareye, belgenin usulüne uygun biçimde yeniden düzenlenmesi için bildirim yapılmasına karar verilmiştir. Böylece haksız bir değerlendirme dışı bırakma kararı düzeltilmiş, başvuru sahibinin teklifi yeniden değerlendirme kapsamına alınarak ihale sürecinin hakkaniyete uygun bir zeminde tamamlanmasının önü açılmıştır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.