KÜNYE
- Toplantı No: 2017/001
- Gündem No: 11
- Karar Tarihi: 03.01.2017
- Karar No: 2017/UY.II-11
- Başvuru Sahibi: Kyiv Metrobud Pjse- Limak İnş. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: İstanbul Büyükşehir Belediyesi Raylı Sistem Daire Başkanlığı Avrupa Yakası Raylı Sistem Müdürlüğü
- İKN: 2016/303118
- İhale Adı: Başakşehir-Kayaşehir Metro Hattı İnşaat ve Elektromekanik İşleri
Özet
Yabancı ülkede düzenlenen belgelerin tasdik şekline ilişkin mevzuata uygunluk değerlendirmesi sonucu itirazen şikâyet reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, pilot ortağa ait yabancı dilde düzenlenmiş bilanço ve iş hacmi belgelerinin Ukrayna Ticaret ve Sanayi Odası ile T.C. Kiev Büyükelçiliği Konsolosluk Şubesi tarafından usulüne uygun şekilde onaylandığını, bu nedenle belgelerin geçerli sayılması gerektiğini iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İncelemede, bilanço ve iş hacmi belgelerinin imzalarının ve mühürlerinin doğruluğunun teyidi için noter onayları ve Ukrayna Ticaret ve Sanayi Odası ile T.C. Kiev Büyükelçiliği Konsolosluk Şubesi onayları incelenmiştir. Bazı imzaların hangi sıfatla atıldığı veya mühürlerin doğruluğunun ilgili mercilerce tasdik edilmediği tespit edilmiştir. Ayrıca, yabancı ülkelerde düzenlenen belgelerin tasdik işlemlerinin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 31’inci maddesi ve ilgili ikili anlaşmalar kapsamında yapılması gerektiği, ancak sunulan belgelerin bu şartlara tam olarak uymadığı belirlenmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Yabancı ülkede düzenlenen belgelerde imza ve mühürlerin doğruluğunun tasdiki nasıl gerçekleştirilmelidir?
Cevap: İmza ve mühür doğruluğunun tasdiki için belgeler, öncelikle ilgili yabancı ülkenin yetkili ticaret odası veya benzeri resmi kuruluşundan onay almalı; ardından Türkiye’nin o ülkedeki konsolosluk veya büyükelçilik makamlarınca hukuki geçerliliği teyit edilmelidir. Bu iki aşamalı onay süreci, belgelerin gerçekliğini ve mevzuata uygunluğunu sağlamada kritik önem taşır.
Soru: Yabancı dilde düzenlenmiş belgelerin tasdiki için aranan “ikili anlaşmalar kapsamındaki şartlar” nelerdir ve neden önemlidir?
Cevap: Türkiye ile belge düzenlenen yabancı ülke arasında imzalanmış noterlik, tasdik veya apostil işlemlerine ilişkin ikili anlaşmalar veya uluslararası usuller, belgelerin hangi mercilerce, hangi biçimde onaylanacağını belirler. Bu şartlara uygun olmayan tasdik işlemleri, belgelerin resmi geçerliliğini ve dolayısıyla ihalede kullanılabilirliğini engeller.
Soru: Yabancı ülkede düzenlenmiş belgelerin tasdik işlemlerinde uygulamada en çok hangi tür eksiklikler nedeniyle itiraz ve değerlendirme dışı bırakma yaşanır?
Cevap: En sık karşılaşılan eksiklikler; imzaların hangi sıfatla atıldığının belirsiz kalması, mühürlerin resmi mercilerce onaylanmaması ve konsolosluk veya ticaret odası onaylarının usulüne uygun yapılmaması olarak öne çıkar. Bu tür hususlar, belgelerin güvenilirliğini şüpheli hale getirdiği için itiraz konusu olur.
Soru: Tasdik edilmemiş veya eksik tasdik edilmiş yabancı belgelerin ihalelerde kullanılmasının sonuçları nelerdir?
Cevap: Bu belgeler, idare tarafından mevzuata uygun sayılmaz; dolayısıyla tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında geçersiz kabul edilerek elenmeye veya itirazen şikâyet başvurusunun reddine yol açabilir. Uygulamada belge tasdiki konusundaki eksikler, işlem iptallerine veya uzun hukuki sürece neden olabilir.
Soru: İhale mevzuatında yabancı belgelerin tasdikine ilişkin mevzuat ve uygulama kararları arasında farklılıklar olabilir mi, bu durumda hangi kaynak öncelikli değerlendirilmelidir?
Cevap: Mevzuat ve uygulama kararları arasında kıyas farkları veya tereddütler olabileceği durumlarda, öncelikle ilgili yönetmelik hükümleri ve yürürlükteki ikili uluslararası anlaşmalar dikkate alınır. İdarenin ve ihale kurulunun konuya ilişkin içtihat kararları ile Danıştay veya Kamu İhale Kurumu kararları da yol gösterici olabilir; ancak belge üzerinde tasdik işleminin usulüne uygunluğu en belirleyici unsurdur.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Pilot ortağa ait yabancı dilde düzenlenmiş bilanço ve iş hacmi belgelerinin tasdikinde hangi hususlar mevzuata uygunluk açısından sorun teşkil etmiştir?
Cevap: Bazı imzaların hangi sıfatla atıldığı belirsiz kalmış ve mühürlerin doğruluğu ilgili ticaret odası veya konsolosluk tarafından tasdik edilmemiştir. Ayrıca belgelerdeki tasdik işlemleri, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ve ilgili ikili anlaşmaların öngördüğü standartlara tam olarak uymamıştır.
Soru: Başvuru sahibinin iddiasına rağmen neden pilot ortağa ait belgeler mevzuata uygun sayılmamıştır?
Cevap: Başvuru sahibinin sunduğu belgeler, Ukrayna Ticaret ve Sanayi Odası ile T.C. Kiev Büyükelçiliği Konsolosluk Şubesi onaylarını içeriyor olsa da, bu onaylar belgelerdeki bütün imza ve mühürlerin doğruluğunu tam olarak ve şeffaf şekilde teyit etmemiş; dolayısıyla mevzuattaki tasdik şartlarına uygunluk sağlanmamıştır.
Soru: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin yabancı ülkelerde düzenlenen belgelerin tasdiki konusunda aradığı temel şartlar nelerdir?
Cevap: Yönetmelik, yabancı ülkede düzenlenen belgelerin; ilgili ülkenin yetkili ticaret odası ve Türkiye’nin o ülkedeki konsolosluk veya büyükelçilik birimlerince onaylanmasını; ayrıca belgelerde yer alan imza ve mühürlerin doğruluğunun net olarak tasdik edilmesini şart koşmaktadır. Bu şartlar sağlanmadan belgelerin geçerliliği kabul edilmemektedir.
Soru: İtirazen şikâyetin reddedilmesine yol açan temel hukuki tespit nedir?
Cevap: Hem imza ve mühürlerin usulüne uygun şekilde tasdik edilmemesi hem de belgelerin uluslararası ikili anlaşmalar ve uygulama yönetmeliği kapsamında öngörülen prosedüre tam uyum göstermemesi nedeniyle belgelerin geçerliliğinin kabul edilmemesi ve itirazen şikâyetin reddedilmesi kararlaştırılmıştır.
Detaylı Analiz
İhale sürecine ilişkin başvuruda, pilot ortağa ait sunulan bilanço ve iş hacmi belgelerinin yabancı bir ülkede düzenlenmiş olması nedeniyle tasdik işlemlerinin mevzuata ve aralarındaki ikili anlaşmalara uygun olup olmadığı incelenmiştir. Başvuru sahibi, söz konusu belgelerin Ukrayna Ticaret ve Sanayi Odası ile Türkiye Cumhuriyeti’nin Kiev Büyükelçiliği Konsolosluk Şubesi tarafından onaylandığını belirterek geçerli kabul edilmesi gerektiğini ileri sürmüştür. Ancak değerlendirme sırasında belgelerdeki tasdik unsurlarının yeterliliği ve doğruluğu tartışmaya konu edilmiştir.
Uyuşmazlık, yabancı ülkede düzenlenmiş mali yeterlik belgelerinin uygun şekilde tasdik edilip edilmediği hususunda yoğunlaşmıştır. Özellikle bu belgelerde yer alan imzaların hangi sıfatla atıldığı anlaşılmamış, mühürlerin ilgili yabancı ülkenin yetkili kurumları ve Türkiye’nin dış temsilciliklerince açık ve teyit edilebilir biçimde tasdik edilmediği sonucu ortaya konmuştur. Bu çerçevede yapılan değerlendirme, yalnızca onaylayıcı kurumların adının belgede yer almasının yeterli olmayacağı, imza ve mühürlerin içeriğiyle birlikte usulün de şeffaf biçimde sağlanması gerektiği yönünde gelişmiştir.
Belgelerde teyit edilmeyen imza ve mühürler, başvuruya konu ihale bakımından kritik kabul edilmiş ve bu eksiklik esaslı bir unsur olarak değerlendirilmiştir. Bu doğrulama eksiklikleri, belgenin dayanak olarak kullanılabilirliğini doğrudan etkilemiş ve belgelerin geçerliliği açısından belirleyici olmuştur. Bu çerçevede, belgelerin taşıması gereken hukuki güvenilirlik standardına ulaşılmadığı kabul edilmiştir.
Sunulan belgeler, pilot ortak tarafından temin edilmiş olup, değerlendirme bu ortağın sunduğu belgelere yoğunlaşmıştır. Belgelerin içeriği, tasdiki ve bunun hukuki geçerliliği, değerlendirme açısından tekil bir inceleme konusu yapılmıştır ve pilot ortağın ortaklık yapısı içindeki konumu bu yönüyle dikkatle ele alınmıştır. Ancak belgelerde saptanan tasdik eksiklikleri, yalnız sunan tarafın değil, bütünüyle teklifin uygunluk değerlendirmesini etkilemiştir.
Kamu İhale Kurulu, yaptığı değerlendirmede, belgelerdeki tasdik eksikliklerini mevzuata ve yürürlükteki ikili anlaşmalara uygunluk açısından yeterli bulmamış; sunulan onayların belge üzerindeki bilgileri tam olarak teyit etmediği sonucuna ulaşmıştır. Bu nedenle, şikâyet başvurusu reddedilmiştir. Kurulun yaklaşımı, yabancı ülkede düzenlenmiş belgelerin yalnızca genel geçer onaylara değil, içerik açısından da açık ve net tasdik beyanlarına dayanması gerektiği yönünde bir tutarlılık sergilemiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.