Pazarlık usulüyle ihale yapmanın şartları ve yaklaşık maliyet ile iş deneyim belgesinin uygunluğu iddiaları - 2021/UY.II-1106

KÜNYE

  • Toplantı No: 2021/022
  • Gündem No: 35
  • Karar Tarihi: 02.06.2021
  • Karar No: 2021/UY.II-1106
  • Başvuru Sahibi: Dama Restorasyon Danış. İnş. Paz. Ltd. Şti.
  • İhaleyi Yapan İdare: Didim Belediye Başkanlığı Yapı Kontrol Müdürlüğü
  • İKN: 2021/245189
  • İhale Adı: Didim İlçe Sınırları Dahilinde Belediye Encümeni Tarafından Hakkında 3194 Sayılı Kanunun 32 Nci Maddesine Göre Yıkım Kararı Verilen İki Adet Taşınmazın Yıkımı İle Molozların Taşınması

Özet

İhalenin pazarlık usulüyle yapılması yönündeki süre ve usul eksiklikleri nedeniyle itirazen şikayet reddedildi

Başvuru / İddialar

Başvuru sahibi, ihalenin pazarlık usulü ile yapılmasının mevzuata aykırı olduğunu, yaklaşık maliyetin hatalı hesaplandığını, ihale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgesinin yetersiz olduğunu ve teklif mektubunun usulüne uygun olmadığını iddia etmiştir.

Kurul Değerlendirmesi

Kurul, ihalenin 21/b maddesine göre yapılmasının şartlarının oluşmadığını ancak başvuru sahibinin bu iddiasını idareye süresi içinde yapmadığını, dolayısıyla süresinde yapılmayan şikayetlerin reddedilmesi gerektiğini belirtmiştir. Yaklaşık maliyetin piyasa araştırması ve idareye sunulan fiyat teklifleri doğrultusunda hesaplandığı, iş kalemlerinde belirsizlik bulunmadığı ve yaklaşık maliyetin mevzuata uygun olduğu tespit edilmiştir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgesinin ihale konusu iş için asgari iş deneyim oranını karşıladığı belirlenmiştir. Başvuru sahibinin teklif mektubunun yetersizliği iddiası ise idareye şikayet başvurusunda yer almadığı için itirazen şikayet aşamasında incelenememiştir.

Genel Soru–Cevap

Soru: İhalenin pazarlık usulüyle yapılmasının mevzuata uygunluğu yönündeki itirazların idareye süresi içinde yapılmaması, itirazen şikayet sürecinde hangi sonuca yol açabilir?
Cevap: İhale usulü seçimindeki usulsüzlük iddiaları, başvuru sahibinin şikayetini öncelikle idareye süresi içinde bildirmesi gereken hususlardandır. Bu bildirim yapılmadığında, itirazen şikayet aşamasında söz konusu iddialar süre ve şekil yönünden inceleme dışı bırakılır ve reddedilir. Dolayısıyla ihalenin uygun usulle yapılmadığına dair itirazlar, idareye zamanında yapılmadığı sürece itirazen şikayet kanalıyla değerlendirilememe riski taşır.

Soru: Yaklaşık maliyetin belirlenmesinde meydana gelen hatalar hangi şartlar altında reddedilir?
Cevap: Yaklaşık maliyet, idarenin piyasa araştırmasına dayalı ve teklif edilen fiyatlarla uyumlu şekilde hesaplanmış ise yaklaşık maliyetin hatalı olduğu iddiası reddedilir. Ayrıca, iş kalemlerinin tanımlanmasında ve belirlenmesinde belirsizlik bulunmaması, bu iddiaların kabulünü zorlaştırır. Bu durumda, yaklaşık maliyet mevzuata uygun kabul edilir.

Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgesinin uygunluğuna ilişkin tereddütlerde nelere dikkat edilmelidir?
Cevap: İş deneyim belgesinin uygunluğu, ihale konusu iş için belirlenmiş asgari iş deneyim oranını sağlayıp sağlamadığı üzerinden değerlendirilir. Başvuru sahibinin bu konuda yaptığı itirazlarda, belgenin bu oranı karşıladığı tespit edildiğinde iddialar reddedilir. İş deneyim belgesinin eksiklik veya yetersizlik iddiası, belge içeriğiyle ilgili somut ölçütlere dayandırılmalıdır.

Soru: Teklif mektubunun usulüne uygun olmadığı iddiası itiraz aşamasında neden genellikle ele alınmaz?
Cevap: Teklif mektubu eksiklikleri veya usulsüzlükleriyle ilgili iddialar, başvurucunun öncelikle idareye şikayet aşamasında bildirmesi gereken hususlardandır. Bu bildirim yapılmadığında, itirazen şikayet aşamasında bu iddialar inceleme dışı bırakılır. Bu nedenle, teklif mektubu ile ilgili usulsüzlük iddialarının mutlaka idareye zamanında ve usulüne uygun şekilde iletilmesi gerekir.

Soru: Başvuru süresinin geçirilmesi sonucu ortaya çıkan uygulama riskleri nelerdir?
Cevap: İhale sürecindeki usulsüzlüklere yönelik itirazların idareye yasal süresi içinde yapılmaması, itirazen şikayet aşamasında bu iddiaların inceleme dışı kalmasına ve şikayetin reddine neden olabilir. Bu da, kanunla tanınan idarî denetim mekanizmasının işlemesini engeller ve hak kayıplarına yol açabilir. Bu nedenle idareye yapılacak şikayetlerde süreye azami dikkat gösterilmelidir.

Vakaya Özel Soru–Cevap

Soru: Başvuru sahibinin ihalenin pazarlık usulü ile yapılmasının mevzuata aykırı olduğu iddiasını önce idareye süresi içinde yapmaması itirazen şikayet aşamasında nasıl sonuçlanmıştır?
Cevap: Başvuru sahibi bu iddiasını idareye süresi içinde bildirmediği için, itirazen şikayet aşamasında bu iddia süre ve şekil yönünden reddedilmiştir. Kurul, ihale usulü ile ilgili itirazların öncelikle idareye zamanında yapılmasının zorunlu olduğu ve süresinde yapılmayan itirazların sonrasında incelenemeyeceği sonucuna varmıştır.

Soru: Yaklaşık maliyetin hatalı hesaplandığı iddiası Kurul tarafından neden kabul edilmemiştir?
Cevap: Kurul, yaklaşık maliyetin idarenin yaptığı piyasa araştırması ve sunulan fiyat tekliflerine dayanılarak hesaplandığını, ayrıca iş kalemlerinde herhangi bir belirsizlik bulunmadığını tespit etmiştir. Bu nedenle yaklaşık maliyetin mevzuata uygun şekilde belirlendiği ve iddianın yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgesinin yetersiz olduğu iddiası nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: Kurul, iş deneyim belgesinin ihale konusu iş için gerekli asgari iş deneyim oranını karşıladığını belirlemiştir. Dolayısıyla, bu iddia yerinde görülmediğinden reddedilmiştir.

Soru: Teklif mektubunun usulüne uygun olmadığı iddiasının itirazen şikayet aşamasında incelenememesinin sebebi nedir?
Cevap: İdareye sunulan şikayet başvurusunda teklif mektubunun yetersizliği yönündeki iddia yer almadığı için, itirazen şikayet aşamasında bu husus kurullarca incelenmemiştir. Başvuru sahibi bu itirazını öncelikle idareye bildirmediği için, itirazen şikayet sürecinde değerlendirme dışı bırakılmıştır.

Detaylı Analiz

İhaleye yönelik şikâyet, sürecin pazarlık usulüyle yürütülmesinin mevzuata uygun olmadığı, yaklaşık maliyetin hatalı hesaplandığı, kazanan isteklinin iş deneyim belgesinin yetersiz olduğu ve teklif mektubunun usule aykırı olduğu iddialarına dayanmaktadır. Uyuşmazlık esasen yöntemin belirlenmesi, tekliflerin kıyaslanabilirliği ve yeterlilik kriterlerinin sağlıklı uygulanması yönlerinden kaynaklanmıştır. Ancak özellikle pazarlık usulüne ilişkin iddianın idareye süresi içinde bildirilmemesi, değerlendirme kapsamının belirlenmesinde kritik rol oynamıştır.

İhale süreci incelendiğinde, başvuru sahibi tarafından iş deneyim belgesinin yetersiz olduğu yönünde dile getirilen şüphe, ihalede eşit muamele ve objektiflik ilkeleri açısından önem taşımaktadır. Ancak bu iddiaya yönelik Kurul değerlendirmesi, söz konusu belgenin ihale konusu işler için gereken asgari tecrübeyi karşıladığı yönünde olmuştur. Ayrıca yaklaşık maliyetin usule uygun şekilde, piyasa araştırmaları ve teklifler esas alınarak belirlendiği sonucuna varılmıştır. Teklif mektubuna ilişkin iddianın ise idareye yapılmamış olması nedeniyle itirazen incelenememesi, şekil kurallarının önemini ortaya koymuştur.

Uyuşmazlıkta dikkat çeken unsurlardan biri, pazarlık usulünün tercih edilmesinde ortaya çıkan kamu yararı gerekçesinin, Kurul tarafından somut koşullar itibarıyla yeterli görülmemesidir. Her ne kadar bu yöntemin kullanılmasına gerekçe teşkil eden şartların oluşmadığı ifade edilse de, bu yöndeki şikâyetin zamanında yapılmamış olması nedeniyle Kurul esas yönünden değerlendirme yapmamıştır. Bu durum, ihaleye katılanların yalnızca içerik değil, aynı zamanda şekil yönünden de hak arama yollarını usulüne uygun işletmelerinin zorunlu sonucudur.

Pilot ortak ya da lider ortak niteliği taşıyan isteklinin iş deneyimi bakımından yapılan değerlendirmede, Kurul ölçüt olarak yalnızca genel deneyim değil, ihale konusu işle benzerlik taşıyan ve ilgili oranın karşılandığı belgeyi esas almıştır. Bu bağlamda sunulan iş deneyim belgesi yeterli görülerek, iddianın ihale dışı bırakmayı gerektirecek bir eksiklik taşımadığı sonucuna ulaşılmıştır. Böylece teknik yeterlilik açısından başvuru sahibinin iddiaları karşılık bulmamıştır.

Son aşamada Kurul, hem süre hem de esas yönünden yaptığı değerlendirmeyle başvuruya konu birçok iddiayı reddetmiştir. Özellikle süresinde idareye yapılmayan şikâyetlerin itirazen incelenmesinin mümkün olmadığı tespiti, şekli gerekliliklerin içeriğe etki edebildiğini göstermektedir. Bununla birlikte, yaklaşık maliyet ve iş deneyimi eksikliği iddialarının somut dayanaklardan yoksun olması da Kurul tarafından dikkate alınarak şikayet başvurusu tümüyle reddedilmiştir.


Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.

Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.