Pay defterlerinin usulsüz sunumu ve temsil yetkisi değişikliğinin süresinde idareye bildirilmemesi iddiası - 2021/UY.I-2108

KÜNYE

  • Toplantı No: 2021/047
  • Gündem No: 47
  • Karar Tarihi: 24.11.2021
  • Karar No: 2021/UY.I-2108
  • Başvuru Sahibi: Egecan Akaryakıt Tem. Nak. İnş. Turizm San. Tic. A.Ş. - Everest Mad. İnş. Nak. San. ve Tic. A.Ş. - Icc Grup İnş. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı
  • İhaleyi Yapan İdare: Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Barajlar ve Hidroelektrik Santraller Dairesi Başkanlığı
  • İKN: 2020/571125
  • İhale Adı: Adıyaman-Kahta Büyükçay Barajı

Özet

İhale üzerinde bırakılan isteklinin pay defterlerinin usule uygun olmaması ve temsil yetkisi değişikliklerinin bildirilmemesi nedeniyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği yönündeki iddiaların süresinde yapılmaması nedeniyle itirazen şikayet başvurusunun reddi

Başvuru / İddialar

Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan iş ortaklığının pay defterlerinin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’ne uygun sunulmadığını, temsil yetkisinde değişikliklerin idareye bildirilmediğini ve iş deneyim belgesinin hatalı olduğunu iddia ederek teklifin değerlendirme dışı bırakılmasını talep etmiştir.

Kurul Değerlendirmesi

Kurul, ihale sürecinde iddiaların farkına varıldığı tarihin ilk ihale komisyonu kararının tebliğ tarihi olan 07.05.2021 olduğunu, bu tarihten itibaren 10 gün içinde idareye şikayet başvurusunda bulunulması gerektiğini, ancak başvuru sahibinin iddialarını süresi geçtikten sonra 23.08.2021 tarihinde idareye ilettiğini tespit etmiştir. Ayrıca, benzer şekilde diğer iddiaların da ön yeterlik aşamasında farkına varılması gereken tarihten itibaren 10 gün içinde idareye bildirilmediği anlaşılmıştır. Kurul, itirazen şikayet başvurusunun ancak idareye süresinde yapılan şikayet üzerine yapılabileceğini ve başvurunun süre yönünden reddedilmesi gerektiğini belirtmiştir.

Genel Soru–Cevap

Soru: İhale sürecinde fark edilen eksiklik veya uygunsuzluklar idareye hangi sürede bildirilmezse, itirazen şikayet başvurusu süre yönünden reddedilir?
Cevap: İhale sürecinde tespit edilen eksiklik veya uygunsuzluklar, genellikle ilgili kararın veya işlemin tebliğini izleyen 10 gün içinde idareye yazılı olarak bildirilmelidir. Bu sürede yapılmayan bildirimler, itirazen şikayet incelemesinin ön şartı olduğundan, iddiaların süresinde yerine getirilmemesi halinde itirazen şikayet başvurusunun incelenmeden süre yönünden reddedilmesi söz konusu olur.

Soru: İhalenin çeşitli aşamalarında ortaya çıkan usul eksiklikleri hakkında şikayet edilme hakkı nasıl ve ne zaman kullanılmalıdır?
Cevap: Usul eksiklikleri ve hukuka aykırılıklar, idarenin ilgili aşamasında veya kararların tebliğini takiben yasal sürede idareye bildirilmelidir. Örneğin, ön yeterlik veya ihale komisyonu kararlarının bildiriminden itibaren 10 gün içinde itiraz edilmezse, daha sonra yapılacak itirazen şikayetler bu hususlarda inceleme konusu yapılamayabilir.

Soru: İhalenin üzerinde bırakıldığı isteklinin pay defterlerinin usule uygun sunulmaması iddiası hangi yönden ve ne zaman itiraz edilmelidir?
Cevap: Pay defterlerinin usule uygun olmaması iddiası, genellikle teklifin değerlendirilmesi veya ihale komisyonu kararının tebliğinden itibaren yasal süre içinde idareye bildirilmelidir. Bu süreden sonra öne sürülen iddialar, süresinde yapılmayan şikayet olarak kabul edilip, itirazen şikayet aşamasında değerlendirilmez.

Soru: Temsil yetkisinde ihale süreci içinde meydana gelen değişikliklerin idareye bildirilmemesi hangi riskleri doğurabilir?
Cevap: Temsil yetkisindeki değişikliklerin yasal süresi içinde idareye bildirilmemesi halinde, bu durum teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına veya hukuka uygunluğu konusunda itirazen şikayette süresel engelle karşılaşmaya neden olabilir. Böylece, ilerleyen aşamalarda bu hususların incelenmesi mümkün olmayabilir.

Soru: İdareye şikayet başvurusunu süresinde yapmamanın itirazen şikayet incelemesine etkisi nedir?
Cevap: İdareye süresi içinde yapılmayan şikayet, itirazen şikayetin ön inceleme aşamasında engelleyici bir faktördür. İdarenin süresinde yapılan şikayeti olmadan itirazen şikayet doğrudan değerlendirilmeyebilir. Bu nedenle, iddiaların ihale sürecinde yasal sürelere uygun olarak idareye iletilmesi, itirazen şikayetin kabulü için önemli bir ön koşuldur.

Vakaya Özel Soru–Cevap

Soru: İhale üzerinde bırakılan iş ortaklığının pay defterlerinin usule uygun olmaması iddiası neden itirazen şikayet başvurusunun inceleme konusu yapılmamıştır?
Cevap: Bu iddia, ihale sürecinde ilk ihale komisyonu kararının tebliğ tarihinden itibaren 10 gün içinde idareye bildirilmemiştir. Başvuru sahibi bu husustaki itirazını sürenin sona ermesinden sonra yapmıştır. Bu nedenle Kurul, süresinde yapılmayan şikayet üzerine itirazen şikayet başvurusunun incelenemeyeceği gerekçesiyle başvuruyu reddetmiştir.

Soru: Temsil yetkisindeki değişikliklerin idareye bildirilmemesi konusundaki iddia neden ihale sürecinde dikkate alınmamıştır?
Cevap: Temsil yetkisindeki değişikliklerin ihale sürecinde öğrenildiği tarihten itibaren yasal sürede idareye bildirilmesi gerekiyordu. Başvuru sahibinin bu konuda iddialarını süresi içinde idareye iletmemesi nedeniyle Kurul, anılan iddianın incelenme imkanının doğmadığını belirtmiştir.

Soru: İş deneyim belgesinin uygun olmadığına yönelik iddia neden Kurul tarafından değerlendirilmemiştir?
Cevap: Başvuru sahibi, iş deneyim belgesine ilişkin itirazını ön yeterlik aşamasında veya ihale komisyonu kararının tebliğinden sonraki 10 gün içinde idareye bildirmemiştir. Kurul, iddiaların ihale sürecinde farkına varıldığı tarihten itibaren süresinde bildirilmemesinden ötürü, bu itirazların inceleme konusu yapılamayacağını kararında vurgulamıştır.

Soru: İhale sürecinde ortaya çıkan hukuka aykırılık iddialarının süresinde idareye bildirilmemesi itirazen şikayetin sonucunu nasıl etkilemiştir?
Cevap: Hukuka aykırılık iddialarının ihale sürecinde fark edildiği tarihten itibaren yasal 10 günlük süre içinde idareye bildirilmemesi nedeniyle, Kurulun itirazen şikayeti inceleme yetkisi ortadan kalkmıştır. Bu durum, itirazen şikayet başvurusunun süre yönünden reddine ve dolayısıyla başvurunun esastan incelenmemesine yol açmıştır.

Detaylı Analiz

Başvuruya konu uyuşmazlık, ihale üzerinde bırakılan iş ortaklığının ortaklarından biri tarafından sunulan pay defterlerinin usule uygun olmadığının, ayrıca temsil ve imza yetkilerindeki değişikliğin idareye süresinde bildirilmediğinin ve iş deneyim belgesinin mevzuata uygun olmadığının ileri sürülmesine ilişkindir. Başvuru sahibi, bu iddialar çerçevesinde söz konusu iş ortaklığının teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğini savunmuş, ancak bu şikâyetlerini idareye zamanında bildirmediği gerekçesiyle itirazen şikayet yolu Kurul tarafından kapalı bulunmuştur.

İhale sürecine dair tartışılan temel nokta, başvuru sahibinin, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu pay defterlerinin Yapım İşleri Uygulama Yönetmeliği hükümlerine uygun şekilde hazırlanmadığını iddia ederek bu belgenin değerlendirmeye alınmaması gerektiğini öne sürmesidir. Ayrıca ortaklık yapısında meydana geldiği belirtilen temsil yetkisi değişikliklerinin idareye aktarılmadığı, bu durumun da teklifin usulüne uygun olmayan belgelerle oluşturulduğuna işaret ettiği belirtilmiştir. Bununla birlikte bu belgeler ve içeriklerine yönelik iddialar, ihale komisyonu kararının tebliğinden veya ön yeterlik aşamasından sonra süresinde gündeme getirilmemiştir.

İddialarda yer alan hususların “esaslı unsur” niteliği taşıyıp taşımadığı tartışmasında, içerik bakımından dokümantasyonun doğru olmaması veya yetki belirsizlikleri gibi unsurlar ihale bütünlüğü açısından önem arz etse de, bu soyut önemlilik, başvurunun şekli koşullarına uyulmaması halinde Kurul nezdinde dikkate alınamamaktadır. Başvuru sahibi, iddialarına konu olan uygunsuzlukları ihale süreci içinde öğrenmiş ve buna rağmen yasal süresi içinde idareye başvurmamıştır. Bu durum, esasen teknik veya belgelerin geçerliliğiyle ilgili iddiaların süre aşımı nedeniyle esastan değerlendirilememesine neden olmuştur.

Başvuruda yer alan iş deneyim belgesiyle ilgili eleştirinin de, özellikle pilot ortak bazında yöneltilmiş olduğu anlaşılmaktadır. Ancak Kurul, iş deneyim belgesiyle ilgili iddiaların, ön yeterlik aşamasında belgeye erişim sağlandığı andan itibaren bilinebilir nitelikte olduğunu ve bu nedenle yasal sürede şikâyet başvurusu yapılması gerektiğini değerlendirmiştir. Pilot ortağa ait iş deneyim unsurlarının ihale şartlarına uygun olup olmadığı yönündeki denetim, ancak süresinde yapılan bir şikayet başvurusu sonrasında şekillenebilecekken, başvuru bu aşamada yapılmadığından değerlendirme dışı bırakılmıştır.

Kurul, incelemesinde süre unsurunu belirleyici olarak değerlendirmiştir. İhale sürecinde fark edilen veya fark edilmesi mümkün olan herhangi bir hukuka aykırılık iddiasının 10 gün içinde idareye bildirilmesi gerektiği açık bir kriter olarak uygulanmış, bunun yerine getirilmediği durumlarda ise Kurul kendisini bu iddiaları değerlendirme yetkisinden yoksun saymıştır. Bu çerçevede, esasa ilişkin herhangi bir inceleme yapılmaksızın, yalnızca süresel eksiklik nedeniyle başvurunun reddine karar verilmiştir. Kurulun bu yaklaşımı, şekli şartlara uyulmadığı sürece içerik bakımından ne denli ciddi olursa olsun bir iddianın incelenmeyeceğine dair ihale hukukunun yerleşik uygulamasının devamı niteliğindedir.


Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.

Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.