KÜNYE
- Toplantı No: 2024/029
- Gündem No: 31
- Karar Tarihi: 24.07.2024
- Karar No: 2024/UY.II-936
- Başvuru Sahibi: Bilge Can İnş. Nak. Tem. Taah. İşleri Gıda Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: Eyüpsultan Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Müdürlüğü
- İKN: 2024/641118
- İhale Adı: Park Yapılması, Mevcut Parklarda Çevre Düzenlemesi Yapılması Yapım İşi
Özet
Park yapımı ihalesinin yapım işi niteliğinde olduğu ve personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı kapsamında olmadığına karar verildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı kapsamında olan süreklilik arz eden park, bahçe bakım ve onarım işi olarak yapılmaması gerektiğini ve yapım işi adı altında ihalenin iptal edilmesini talep etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, ihale dokümanındaki 361 iş kaleminin yaklaşık maliyet dağılımına göre; %30,11 inşaat işleri (genel), %17,69 inşaat işleri (oyun grubu ve spor malzemeleri), %37,69 peyzaj imalatları, %3,78 elektrik işleri, %0,94 tesisat işleri ve %9,79 park yapımında kullanılacak araçlar şeklinde olduğunu tespit etmiştir. Bu dağılım, işin ağırlıklı olarak yeni yapım işlerinden oluştuğunu göstermektedir. Ayrıca peyzaj imalatları içindeki fidan/ağaç dikilmesi, ağaç kesilmesi ve budanması gibi işlerin süreklilik arz eden bakım-onarım işleri değil, yeni yapım işinin parçası olduğu, işin 180 günlük süre ile tamamlanacağı ve personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı kapsamında değerlendirilemeyeceği belirtilmiştir.
İdare Görüşü
İdare, ihalenin 361 iş kalemi ile yeni park yapımı, mevcut parklarda inşaat, mekanik, elektrik, sulama tesisat işleri ve çevre düzenlemesi yapım işlerini kapsadığını, işin süresinin 180 gün olduğunu, iş kalemlerinin ağırlıklı olarak yapım işlerinden oluştuğunu, peyzaj işlerinin yeni park yapımı ve çevre düzenlemesinin ayrılmaz bir parçası olduğunu ve ihalenin yapım işi olarak mevzuata uygun şekilde yapıldığını belirtmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: İhale konusu işin yapım işi mi yoksa personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı mı olduğu nasıl belirlenir?
Cevap: İhale konusu işin yapım işi ya da hizmet alımı olarak değerlendirilmesi, işin içeriği ve iş kalemlerinin niteliğine bakılarak yapılır. Özellikle iş kalemlerinin ve yaklaşık maliyet dağılımının yeni yapım faaliyetleri (örneğin inşaat, peyzaj düzenlemesi, tesisat işleri) ağırlıklı olması, işin yapım işi olduğunu gösterir. Süreklilik arz eden, rutin bakım-onarım ve personel çalıştırmaya dayalı işler ise hizmet alımı kapsamında değerlendirilir. İşin tamamlanma süresi ve iş kalemlerinin içerdiği faaliyetlerin kapsamı bu ayrımda somut belirleyiciler arasında yer alır.
Soru: Bir ihalede peyzaj işleri veya benzeri çalışmalar yapım işi kapsamında sayılabilir mi?
Cevap: Peyzaj işleri, işin doğrudan yeni yapım ve çevre düzenlemesine ilişkin parçası ise yapım işi kapsamında değerlendirilebilir. Örneğin, fidan dikimi, ağaç kesimi ve budama faaliyetleri yeni park yapımının ayrılmaz parçası olarak kabul edilebilir. Ancak bu faaliyetler süreklilik arz eden, rutin bakım-onarım amaçlı yapılmışsa ve personel devamlılığına dayalı ise, hizmet alımı kapsamında değerlendirilmesi daha uygun olabilir. Bu yüzden işin kapsamı ve işlerin niteliği detaylı incelenmelidir.
Soru: İhale süresi ve iş kalemlerinin çeşitliliği yapım işi-hizmet alımı ayrımında neden önemlidir?
Cevap: İşin süresi, yoğunluğu ve iş kalemlerinin kapsamı, işin niteliğinin tespitinde önemli rol oynar. Kısa ve belirli bir süre içinde (örneğin 180 gün) tamamlanan, çok sayıda teknik ve inşaat işi içeren işler yapım işi kabul edilme eğilimindedir. Buna karşılık süreklilik taşıyan, az sayıda ve rutin personel çalıştırmaya yönelik işler ise hizmet alımı sınıfına girme olasılığı artar. İş kalemlerinin çeşitliliği, işin sadece bakım-onarımdan ibaret olmadığını, yeni yapım faaliyetlerini kapsadığını gösterir.
Soru: İhale dokümanlarında iş kalemleri ve yaklaşık maliyet dağılımı neden somut kararlar için dikkate alınır?
Cevap: İş kalemleri ve yaklaşık maliyet dağılımı, işi hangi faaliyetlerin ağırlıkta oluşturduğunu somut ve sayısal verilerle ortaya koyar. Bu veriler, işin yapım işi mi yoksa hizmet alımı mı olduğunun tespitinde önemli objektif kriterler sunar. Özellikle yüksek oranlarda inşaat ve teknik iş kalemlerinin yer alması, işin yapım işi olarak ihale edilmesinin hukuka uygunluğunu destekler. Maliyet dağılımı somut delil açısından kullanılır, ancak bu dağılımın tek başına yeterliliği durumlara göre değişebilir.
Soru: Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı kapsamında olup olmadığının belirlenmesinde hangi hususlarda tereddüt yaşanır?
Cevap: En çok tereddüt, işin bakım-onarım ile yeni yapım işlerinin sınırının net çizilememesi ve iş içinde peyzaj gibi karma faaliyetlerin yer alması nedeniyle ortaya çıkar. İş süresinin uzun veya kısa olmasının, iş kalemlerinin çeşitliliğinin yanı sıra, işin niteliği ve iş yapısının net tanımlanamaması uygulamada hata sebebi olabilmektedir. Dolayısıyla, işin süreklilik arz eden personel çalıştırmaya dayalı rutin hizmet mi, yoksa proje kapsamında kısa süreli yapım işi mi olduğu doğru ve somut şekilde analiz edilmediğinde yanlış değerlendirme olabilmektedir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı kapsamında süreklilik arz eden bakım-onarım işi olarak değerlendirilmesinin reddedilmesinin gerekçesi nedir?
Cevap: Kurul, ihale dokümanında yer alan yaklaşık maliyet dağılımı ve iş kalemlerini incelediğinde işin ağırlıklı olarak yeni park yapımı, inşaat işleri, peyzaj imalatları ve teknik tesisat işlerinden oluştuğunu tespit etmiştir. Peyzaj işlerinde yapılan fidan/dikim ve ağaç kesimi gibi faaliyetlerin bakım-onarım değil yeni yapım işinin parçası olduğu, işin 180 günlük sürede tamamlanacağı ve dolayısıyla süreklilik arz eden personel çalıştırmaya dayalı bir hizmet alımı olmadığını belirtmiştir.
Soru: İhale iş kalemlerinin yaklaşık maliyet dağılımının işin niteliği açısından önemi nedir?
Cevap: Yaklaşık maliyet dağılımında inşaat işleri ve peyzaj imalatlarının toplam %85’in üzerinde yer alması, işin içerik olarak yeni yapım işlerine odaklandığını göstermiştir. Bu durum, işin ağırlıklı olarak yapım işi olduğunun tespitinde belirleyici olmuş, dolayısıyla ihalenin yapım işi olarak değerlendirilip personel çalıştırmaya dayalı hizmet alımı kapsamında görülmemesine neden olmuştur.
Soru: Peyzaj işleri kapsamında yapılan ağaç kesimi, budama ve fidan dikiminin yapım işi kapsamında değerlendirilmesi hukuki açıdan nasıl gerekçelendirilmiştir?
Cevap: Kurul, bu peyzaj faaliyetlerinin yeni park yapımının ayrılmaz parçası olarak kabul edilmesi gerektiğini belirtmiştir. Bu işlerin süreklilik arz eden bakım ve onarım faaliyetlerinden farklı olarak yeni düzenleme ve tesis oluşturma işlerinin parçası olduğu için yapım işi kapsamında değerlendirilebileceği sonucuna varmıştır.
Soru: Sonuç olarak, başvuru sahibinin ihalenin iptali talebinin reddedilmesinde Kurul’un dayandığı somut tespitler nelerdir?
Cevap: Kurul; işi kapsamındaki iş kalem pie dağılımını, iş süresini (180 gün), işin yapım işlerinin ağırlıkta olduğunu, peyzaj işlerinin yapım işi ile bütünlük arz ettiğini somut olarak tespit etmiş ve bu nedenle ihalenin yapım işi olarak yapılmasında mevzuata aykırılık bulunmadığını saptamıştır. Bu tespitlere dayanarak başvuru sahibinin iptal talebini reddetmiştir.
Detaylı Analiz
İhale konusu uyuşmazlık, park yapımı ve çevre düzenlemesi işinin hukuki niteliğine ilişkindir. Başvuru sahibi, söz konusu işin süreklilik arz eden bakım-onarım faaliyetlerinden ibaret olduğunu ve bu nedenle personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilmesi gerektiğini ileri sürmüştür. Yapım işi adı altında gerçekleştirilen ihalenin mevzuata aykırı olduğunu savunarak iptal talebinde bulunmuştur. Diğer yandan, idare işin belirli ve sınırlı sürede gerçekleştirilecek yeni yapım işlerinden oluştuğunu, dolayısıyla yapım işi kapsamında ihaleye çıkıldığını belirtmiştir. Bu doğrultuda, uyuşmazlık, işin hizmet alımı mı yoksa yapım işi mi olduğu yönündeki değerlendirmeye yoğunlaşmıştır.
İhale sürecinde, özellikle iş deneyimi belgelerinden önce işin niteliği tartışılmış ve bu tartışma iş kalemlerine odaklanarak yapılmıştır. İdare tarafından ortaya konan toplam 361 iş kalemi arasında inşaat, teknik altyapı ve peyzaj imalatları öne çıkmıştır. Yaklaşık maliyet dağılımında inşaat ve oyun grubu işlerinin toplamı %47,80’e ulaşırken, peyzaj imalatlarının %37,69’luk payı ayrıca dikkat çekmiştir. Elektrik, sulama gibi teknik iş kalemleri de yer almakta olup, bakım-onarım işlerinde sıkça görülen kalıcı personel bulundurma veya sürekli hizmet üretimi gibi unsurların söz konusu olmadığı görülmektedir. Bu kapsamda, iş kalemleri ve maliyet yapısı, işin içeriğinin esas itibarıyla yeni tesis yaratmaya yönelik olduğunu ortaya koymuştur.
Uyuşmazlığın çözümünde, işin hukuki niteliğini belirlemede esaslı unsur ayırımı önem taşımıştır. Kurul, sadece belirli iş kalemlerinin değil, bunların ihale bütçesi içindeki oranlarının da dikkate alınması gerektiğini vurgulamıştır. Fidan dikimi, ağaç kesilmesi ve budama işleri ilk bakışta bakım-onarım faaliyeti izlenimi uyandırabilse de, Kurul, bu işlerin yeni park tasarımı kapsamında gerçekleştirildiğini tespit etmiştir. Yani bu işler, süreklilik arz eden birer hizmet olmaktan ziyade, proje dahilinde belirli süre içinde gerçekleştirilecek yapım faaliyetleri olarak değerlendirilmiştir. Bu yaklaşım, yalnızca faaliyet türüne değil, bu faaliyetlerin ihale edilen işle kurduğu bütünlüğe de dikkat çekildiğini göstermektedir.
Özellikle, işin belli bir takvim içerisinde ve tamamlanmış bir ürün ortaya çıkaracak şekilde kurgulanmış olması, yapım işi karakterini güçlendirmiştir. İşin 180 gün gibi sınırlı bir sürede tamamlanması öngörülmüş olup, sürekli şekilde istihdam edilen personelin görev yaptığı bir hizmet modeli bulunmamaktadır. Bu durum, iş kalemlerinin hangi tür iş deneyimini gerektirdiği tartışmasını da bertaraf etmiş; ihaleye katılacakların yapım sektöründeki deneyimleriyle uygunluk arz ettiği ortaya konmuştur. Pilot ortağın iş deneyimi gibi alt değerlendirmelere geçilmeden önce, işin niteliği yönünden bu çerçevede bir netlik sağlanmıştır.
Sonuç olarak, Kurul, dosya kapsamında yapılan tespitlerde işin ağırlıklı olarak yapım faaliyetlerinden oluştuğunu, yaklaşık maliyetin büyük kısmının inşaat ve peyzaj imalatları gibi yapım unsurlarına dayandığını belirlemiştir. Ayrıca, işin yürütülme süresi kısa ve işin niteliği proje odaklı olduğundan, ihalenin hizmet alımı olarak değerlendirilmesine olanak bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu somut unsurlara dayalı olarak, başvuru sahibinin ihalenin iptaline yönelik iddiaları yerinde görülmemiş ve başvuru oybirliğiyle reddedilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.