KÜNYE
- Toplantı No: 2023/013
- Gündem No: 30
- Karar Tarihi: 15.02.2023
- Karar No: 2023/UY.II-352
- Başvuru Sahibi: Yılmaz EKİNCİ
- İhaleyi Yapan İdare: Güngören Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü
- İKN: 2022/1416805
- İhale Adı: Güngören Genelindeki Parklarda Çevre Düzenlemesi Yapım İşi
Özet
Park çevre düzenlemesi yapım işinin hizmet ve mal alımı ile birlikte ihale edilmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı ve şikayetlerin süresinde yapılmadığı gerekçesiyle itirazen şikayet reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı niteliğinde olduğu, yapım, hizmet ve mal alımlarının birlikte ihale edilmesinin mevzuata aykırı olduğu, kısmi teklif ve konsorsiyum teklifine izin verilmemesinin rekabeti engellediği, fiyat dışı unsurların gerçekçi olmadığı ve yaklaşık maliyetin hatalı hesaplandığı iddialarını ileri sürmüştür.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, ihale konusu işin park çevre düzenlemesi yapım işi olduğunu, iş kalemlerinin yapım, hizmet ve mal alımı niteliklerinde olduğunu ve bu işlerin koordineli şekilde yapılmasının zorunlu olduğunu tespit etmiştir. Yaklaşık maliyetin büyük kısmının hizmet ve mal alımı işlerinden oluştuğu, yapım işlerinin ise önemli bir oran oluşturmadığı belirlenmiştir. Ayrıca, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı kapsamında olmadığı ve 696 sayılı KHK ile getirilen yasaklara aykırılık bulunmadığı değerlendirilmiştir. İhale ilanı ve dokümanına yönelik şikayetlerin ise ilan tarihinden itibaren 10 gün içinde idareye yapılması gerektiği, başvuru sahibinin süresinde şikayette bulunmadığı ve itirazen şikayette ileri sürülen yeni iddiaların ise idareye şikayette yer almadığı için incelenemeyeceği tespit edilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru 1: Yapım, hizmet ve mal alımı iş kalemlerinin bir arada ihale edilmesinin mevzuata uygunluğu hangi kriterlere bağlıdır?
Cevap: İş kalemlerinin birlikte ihale edilmesinde, işlerin birbirleriyle teknik ve organizasyonel açıdan koordineli biçimde yürütülmesi zorunluluğu önemli bir kriterdir. Bu tür bir bütünlük varsa, farklı nitelikteki iş kalemleri bir arada ihale edilebilir. Ancak, kalemler birbirinden tamamen bağımsız ve ayrı yürütülebilecek işlerse, birlikte ihale edilmesi mevzuat açısından sorun yaratabilir. Dolayısıyla, ihalenin kapsamı ve iş kalemlerinin işleyiş ilişkisi değerlendirilmelidir.
Soru 2: Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı kapsamında olmayan işlerde bu nitelik ileri sürülürse hangi hatalar ortaya çıkabilir?
Cevap: İşin niteliği, hizmet alımı olarak tanımlansa da personel çalıştırılmasına dayalı hizmet kapsamında değilse, bu iddianın dayanağı olmayan sonuçlar doğurabilir. Örneğin, yanlış hizmet türü sınıflaması nedeniyle yasaklanan/hukuki engel bulunan iş kalemleri ile ilişkilendirme yapılması, şikayetlerin reddine sebep olur. Bu nedenle, işin teknik ve idari şartname kapsamında objektif nitelikleri esas alınmalıdır.
Soru 3: İhale sürecinde şikayetlerin hangi süre içinde idareye yapılması beklenir ve bu sürelerin kaçırılması durumunda ne olur?
Cevap: İhale ilanı ve dokümanına yönelik şikayetlerin ilan tarihinden itibaren 10 gün içinde idareye yapılması gereklidir. Bu süre kaçırılırsa, sonrasında yapılan itirazen şikayetlerde bu şikayetler usulden reddedilebilir. İdareye süresinde şikayette bulunulmadan ilk aşamada yapılan itirazlar incelenmez, bu da hukuki itiraz yollarının kullanılmasını engeller.
Soru 4: İtirazen şikayet aşamasında yeni iddiaların ileri sürülmesi hangi koşullarda kabul edilir?
Cevap: İtirazen şikayette yeni iddialar ileri sürülebilmesi için, söz konusu iddiaların önceden idareye yapılan şikayette yer almış olması gerekir. İdareye yapılmayan yeni iddialar itirazen şikayet aşamasında görüşülmez. Bu yaklaşım, idari çözüm yollarının etkili kullanılmasını ve sürecin sağlıklı işlemesini amaçlar.
Soru 5: Yaklaşık maliyet hesabında iş kalemlerine göre oranlama yapılmasının önemi nedir?
Cevap: Yaklaşık maliyetin büyük kısmının hangi iş kalemlerinden oluştuğu, ihalenin niteliksel değerlendirilmesinde belirleyici olabilir. Örneğin, hizmet ve mal alımı işlerinin toplam maliyetteki ağırlığı ve yapım işlerinin oranı göz önüne alındığında, ihalenin esas niteliği ve buna uygun usul yanlış değerlendirilmemiş olur. Bu nedenle yaklaşık maliyet analizleri, işin kapsamına uygun yöntemle yapılmalı ve tutarsızlıklara yol açmamalıdır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru 1: İhale konusu işin yapım, hizmet ve mal alımı iş kalemlerinin birlikte ihale edilmesi mevzuata aykırı mıdır?
Cevap: Bu vakada, Kurul iş kalemlerinin yapım, hizmet ve mal alımı niteliklerinde olduğunu ve bu işlerin birbirleriyle koordineli şekilde yapılmasının zorunlu olduğunu tespit etmiştir. Bu nedenle iş kalemlerinin birlikte ihale edilmesinde mevzuata aykırılık bulunmamıştır.
Soru 2: Başvuru sahibinin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı niteliğinde olduğu iddiası neden reddedilmiştir?
Cevap: Kurul, ihale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı kapsamında olmadığına karar vermiştir. Ayrıca 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile getirilen yasaklara aykırılık bulunmamıştır.
Soru 3: İhale ilanı ve dokümanına ilişkin şikayetlerin süresi ne zamandır ve bu vakada süresinde şikayet yapılmış mıdır?
Cevap: İhale ilanına ve dokümanına ilişkin şikayetlerin ilan tarihinden itibaren 10 gün içinde idareye yapılması gerekmektedir. Bu vakada başvuru sahibi şikayetlerini süresinde yapmamıştır.
Soru 4: İtirazen şikayet başvurusunda ileri sürülen yeni iddialar neden incelenmemiştir?
Cevap: İtirazen şikayette ileri sürülen yeni iddialar, idareye yapılan ilk şikayette yer almadığı için Kurul tarafından incelenmemiştir; çünkü önce idareye yapılmayan şikayetler, itirazen şikayet aşamasında değerlendirilemez.
Detaylı Analiz
İhaleye konu olan park çevre düzenlemesi işinde, yapım işleriyle birlikte hizmet ve mal alımı kalemlerinin de yer alması üzerine, bu unsurların aynı ihalede bir arada bulunmasının mevzuatla uyumlu olup olmadığı yönünde değerlendirme yapılmıştır. Başvuru sahibi, kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu gerekçesiyle bu birleştirmeye itiraz etmiş; ayrıca ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı niteliğinde olduğunu ve kısmi tekliflere imkân tanınmamasının rekabeti daralttığını ileri sürmüştür. Ancak iddiaların ihale ilanı tarihinden çok sonra yapılmış olması nedeniyle süresellik aşamasından önce esasa girilmesi mümkün olmamıştır.
İdare tarafından hazırlanan ihale dokümanlarında yer alan iş kalemlerinin yapım, hizmet ve mal alımı türlerinde olduğu açıkça görülmektedir. Yapılan teknik ve organizasyonel analiz sonucunda bu iş kalemlerinin birbirinden bağımsız değil, birlikte ve eşzamanlı şekilde yürütülmesi gereken işler olduğu belirlenmiştir. Bu nedenle, söz konusu işlerin tek bir sözleşmeyle gerçekleştirilmesi gerektiği kanaati oluşmuştur. Başvuru sahibinin iddia ettiği gibi, bu birleşimin mevzuata aykırılık doğuracak şekilde yapıldığına dair somut gerekçeler sunulmamıştır. Bu çerçevede, ihalenin planlamasında teknik gereklilik temelinde yapılmış bir bütünlük bulunduğu tespit edilmiştir.
Başvuru sahibi ayrıca ihalenin hizmet alımı olarak nitelendirilmesi gerektiğini ve personel teminine dayalı bir iş olduğunu öne sürmüştür. Ancak yapılan değerlendirmede, söz konusu işin doğrudan hizmet sunumuyla bağlantılı olmakla birlikte, personel teminine değil, belli bir teknik çizelgeye bağlı olarak yürütülen faaliyete dayandığı sonucuna ulaşılmıştır. Dolayısıyla, 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname uyarınca yasaklanan iş türleri kapsamına girecek nitelikte bir durum söz konusu değildir. İhalenin yapısı ve içerdiği faaliyet bütünlüğü bakımından bu iddianın yerinde olmadığı görülmüştür.
Uyuşmazlığın bir diğer boyutu da şikayet süresiyle ilgilidir. Mevzuat gereği ihale ilanı ve dokümanlarına yönelik şikayetlerin ilan tarihinden itibaren on gün içinde yapılması gerekirken, başvuru sahibi bu süreyi geçirmiştir. Ayrıca, itirazen şikayet kapsamında ilk kez ileri sürülen yeni hususlar, daha önce idareye bildirilmeyen konular olduğundan Kurul tarafından incelenememiştir. Süresinde yapılmamış şikâyetlerin, idari çözüm yollarının sağlıklı işlemesini engellediği dikkate alındığında, bu durum Kurul tarafından usul yönünden değerlendirilmeye alınmamıştır.
Sonuç olarak, Kurul, işin teknik niteliğini esas alarak yapım, hizmet ve mal alımı iş kalemlerinin birlikte ihale edilmesinde kamu ihale mevzuatına aykırı bir durumun bulunmadığını tespit etmiştir. Başvuru sahibinin ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı olduğu ve rekabetin engellendiği yönündeki iddialarının dayanağı bulunmadığı değerlendirildiği gibi, şikayetlerin süresinde yapılmamış olması nedeniyle esas yönünden kapsamlı bir inceleme de yapılamamıştır. Bu nedenlerle başvuru reddedilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.