KÜNYE
- Toplantı No: 2022/034
- Gündem No: 31
- Karar Tarihi: 29.06.2022
- Karar No: 2022/UY.I-780
- Başvuru Sahibi: Temelkon Müh. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Anadolu Yakası Yol Bakım ve Onarım Müdürlüğü
- İKN: 2022/425263
- İhale Adı: Anadolu Yakası Genelindeki Yollarda Asfalt Kaplama - Yama Yapılması ile Baca - Izgara Yükseltme İşi
Özet
Paçal iş kalemlerine ait analiz formatlarının ihale dokümanında yer almaması mevzuata uygun bulunmuş, fiyat dışı unsurlar iddiası ise süresinde yapılmadığı için reddedilmiştir
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, paçal iş kalemlerine ilişkin analiz formatlarının ihale dokümanında yer almadığını ve zeyilname ile verilmediğini, bu nedenle teknik hesaplama yapılamadığını; ayrıca fiyat dışı unsurların mevzuata aykırı olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale mevzuatı ve ilgili yönetmelik hükümlerine göre, paçal iş kalemleri için analiz formatlarının ihale dokümanında veya aşırı düşük teklif açıklamalarında verilmesi zorunludur ancak bunların ihale dokümanında yer almaması mevzuata aykırılık teşkil etmemektedir. Ayrıca, fiyat dışı unsurların ihale ilanında yer alan hükümlerine yönelik iddia, ilan tarihinden itibaren on gün içinde idareye yapılması gerekirken süresi geçtikten sonra itirazen şikâyete konu edilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Paçal iş kalemlerine ilişkin analiz formatlarının ihale dokümanında olmaması durumunda tekliflerin değerlendirilmesinde ne gibi uygulamalar söz konusu olabilir?
Cevap: İhale mevzuatında paçal iş kalemleri için analiz formatlarının ihale dokümanında mutlaka yer alması zorunlu olmamakla birlikte, bu analizlerin aşırı düşük teklif açıklaması aşamasında sunulabilmesi beklenir. Bu nedenle, analiz formatlarının dokümanda yer almaması, tekliflerin değerlendirilmesinde otomatik olarak bir usulsüzlük veya teklifin elenmesi sebebi olarak kabul edilmeyebilir. Ancak idare, bu analizlerin sunulmasını aşırı düşük açıklamalarında talep ederek şeffaflık sağlamalıdır.
Soru: İhale ilanında yer alan fiyat dışı unsurlara yönelik itirazların zamanaşımı açısından uyulması gereken süre nedir ve bu sürenin geçirilmesi durumunda ne olur?
Cevap: Fiyat dışı unsurların mevzuata uygunluğuna dair itirazların, ilgili ihale ilanının yayımlandığı tarihten itibaren kanunda belirtilen başvuru süresi içinde (genellikle 10 gün) idareye yapılması gerekir. Bu süreden sonra yapılan itirazlar süresinde yapılmamış sayılır ve inceleme konusu yapılmadan reddedilir; bu nedenle sürenin takibi kritik öneme sahiptir.
Soru: Zeyilname ile verilmemiş olan ancak aşırı düşük teklif aşamasında sunulması gereken analiz formatlarının bulunmaması mevzuattan kaynaklı bir eksiklik olarak değerlendirilir mi?
Cevap: İhale uygulamalarına göre, zeyilname ile analiz formatlarının eklenmemesi tek başına mevzuata aykırılık sayılmaz. Analizlerin sunulma zamanı ve şekli aşırı düşük teklif aşamasında sağlandığı sürece dokümanda ya da zeyilnamede olup olmaması sorun teşkil etmeyebilir. Bu yüzden analizlerin zeyilname ile verilmemesi doğrudan hükme bağlanamaz.
Soru: Paçal iş kalemlerine ilişkin analizlere dair eksiklikler, tekliflerin değerlendirilmesi sürecinde hangi koşullarda itirazen şikâyet konusu yapılabilir?
Cevap: Paçal iş kalemlerine ait analizlerin ihale dokümanında bulunmaması şikâyet konusu yapılabilir ancak iddianın süresi içinde ve usulüne uygun şekilde yapılması gerekir. Ayrıca, bu eksiklikler teklif değerlendirmesinde somut bir dezavantaj oluşturmalı ya da mevzuatta açıkça yasaklanmış bir durum olmalıdır. Aksi halde bu tür iddialar itirazen şikâyet başvurularında kabul görmeyebilir.
Soru: İhale sürecinde fiyat dışı unsurlarla ilgili itirazların zamanında yapılmaması durumunda idarenin ve Kurulun tutumu nasıl olur?
Cevap: İdare ve Kurul, fiyat dışı unsurlara ilişkin itirazlar süre aşımı nedeniyle yapılırsa bu itirazları incelemeden reddeder. Çünkü ilan edilen idare kararlarına karşı başvuru süresi geçtikten sonra yapılan itirazlar usul yönünden geçersiz sayılır; bu nedenle fiyat dışı unsurlara dair şikâyetlerde sürenin kontrol edilmesi uygulamada önemli hata konusu olmaktadır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Paçal iş kalemlerine ait analiz formatlarının ihale dokümanında yer almaması neden mevzuata aykırı bulunmamıştır?
Cevap: Kurul kararı, paçal iş kalemleri için analiz formatlarının ihale dokümanında bulunmasının zorunlu olmadığını, bu analizlerin aşırı düşük teklif açıklamalarında sunulmasının yeterli olduğunu belirtmiştir. Dolayısıyla dokümanda yer almaması, mevzuata uygun sayılmıştır.
Soru: Fiyat dışı unsurların mevzuata aykırılığı iddiasının reddedilmesinin sebebi nedir?
Cevap: Fiyat dışı unsurlara ilişkin iddia, ilan tarihinden itibaren belirlenen on günlük süre içinde idareye yapılmadığı için süresinde yapılmamış kabul edilmiştir. Bu sürenin geçmesi nedeniyle iddia incelenmeksizin reddedilmiştir.
Soru: Başvuru sahibi analiz formatlarının zeyilname ile de verilmediğini iddia etmiş ancak karar ne yöndedir?
Cevap: Kararda, zeyilname ile verilmemiş olması da mevzuata aykırılık doğurmamıştır; önemli olan analizlerin aşırı düşük teklif aşamasında sunulabilmesidir. Bu nedenle zeyilname ile verilmememesi itirazen şikâyeti haklı kılmamıştır.
Soru: İtirazen şikâyet başvurusunun hangi şartlara bağlı olarak kabul edilmemesi kararlaştırılmıştır?
Cevap: İtirazen şikâyet başvurusunun kabulü, iddiaların mevzuatta öngörülen başvuru süreleri içinde yapılmasına bağlıdır. Fiyat dışı unsurlarla ilgili iddia süresi geçince yapıldığı için başvuru süreden reddedilmiştir. Analiz formatlarının olmaması ile ilgili iddia ise mevzuata uygun bulunmuştur.
Detaylı Analiz
İtirazen şikâyete konu olayda, başvuru sahibinin temel itirazı, paçal iş kalemlerine ilişkin analiz formatlarının ihale dokümanında yer almadığı ve bu eksikliğin tekliflerin sağlıklı şekilde hazırlanmasına engel olduğu yönündedir. Ayrıca, ihale dokümanında yer alan fiyat dışı unsurların mevzuata aykırı olduğu iddia edilmiş; ancak bu iddianın ilan sonrası süresi içinde yapılmadığı anlaşılmaktadır. Uyuşmazlık, hem teknik dokümantasyonun kapsamı hem de usule ilişkin süre kuralları çerçevesinde değerlendirilmiştir.
İhale sürecinde ön plana çıkan tartışma, paçal iş kalemlerinin analiz formatlarının eksikliği üzerine kuruludur. Başvuru sahibi, bu analizlerin dokümanda ya da zeyilnamede yer almamasının, maliyet hesabı yapılmasını zorlaştırdığını öne sürmüş; ancak bu gerekçe, Kurul tarafından yerinde bulunmamıştır. Çünkü bu tür analizlerin ihale dokümanında sunulması zorunlu değildir. Mevzuata göre bu analizlerin tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında, özellikle aşırı düşük teklif açıklamalarında beyan edilmesi yeterli görülmektedir.
Vakaya ilişkin olarak “esaslı unsur” kavramı da değerlendirilmeye açıktır. Kurul, analiz formatlarının yer almamasını, ihale sürecinin esaslı bir unsuru olarak görmemiştir. Burada esaslı unsurdan kasıt, tekliflerin karşılaştırılabilirliğini veya ihalenin sağlıklı yürütülmesini etkileyen nitelikteki bir eksikliktir. İnceleme konusu belgelerin, tekliflerin geçerliliğini etkileyecek ağırlıkta olmaması nedeniyle, bu eksiklik esaslı bir unsur olarak değerlendirilmemiş, dolayısıyla başvurunun kabulünü gerektirir nitelikte bulunmamıştır.
İddialar arasında fiyat dışı unsurların mevzuata aykırılığına ilişkin itiraz da yer almıştır. Ancak bu iddia, mevzuatta açıkça belirtilen on günlük süre geçtikten sonra yapılmıştır. Kurul da bu durumu dikkate alarak inceleme konusu yapmamış ve süre yönünden reddetmiştir. Buradan anlaşılmaktadır ki, zamanında yapılmayan iddialar, konu ne kadar somut olursa olsun, esas bakımından değerlendirilmeye alınmamakta ve doğrudan usulden reddedilmektedir.
Sonuç olarak, Kamu İhale Kurulu bu olayda, analizin sunulma yerinin önemine ve usule ilişkin başvuru süresinin bağlayıcılığına dikkat çekmiştir. Kurul, analiz formatlarının eksikliğini, uygulamada telafi edilebilir bir durum olarak görmüş; diğer yandan fiyat dışı unsurlara dair iddiaların süresinde yapılmaması sebebiyle esasa geçmeden inceleme dışı bırakmıştır. Böylece hem içerik hem usul yönünden yapılan değerlendirme neticesinde, başvurunun reddine karar verilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.