Özel ortağın Yeterlik Bilgileri Tablosu iş hacmi bölümünün boş bırakılmasının teklifin değerlendirme dışı kalması üzerindeki etkisi - 2021/UY.II-1180

KÜNYE

  • Toplantı No: 2021/025
  • Gündem No: 13
  • Karar Tarihi: 16.06.2021
  • Karar No: 2021/UY.II-1180
  • Başvuru Sahibi: Hsy Yapı İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi - Genç Yıldız İnşaat Nak. Elekt. Elk. Tek. Gıd. Tic. ve San. Ltd. Şti.- Kaner İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi İş Ortaklığı
  • İhaleyi Yapan İdare: İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi (İSKİ) Genel Müdürlüğü
  • İKN: 2021/6736
  • İhale Adı: Avrupa Bölgesi 8, Kısım Müteferrik Atıksu, Yağmursuyu Kanalı ve Dere Islahı İnşaatı

Özet

Yeterlik Bilgileri Tablosundaki İş Hacmi Beyanının Eksikliği Teklifin Değerlendirme Dışında Bırakılmasını Gerektirir

Başvuru / İddialar

Başvuru sahibi, Yeterlik Bilgileri Tablosundaki iş hacmi belgelerinin hangi yıllara ait olacağının belirtilmemesinin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına gerekçe yapılamayacağını, tekliflerinin sınır değer hesabına dahil edildiğini ve teklifin esasını etkileyecek bir aykırılık bulunmadığını iddia etmiştir.

Kurul Değerlendirmesi

İhale dosyasının incelenmesinde, başvuru sahibinin özel ortağı tarafından sunulan Yeterlik Bilgileri Tablosu’nun İş Hacmi Bilgileri bölümünün boş bırakıldığı, bilanço bilgilerinde ise 2019 yılı esas alındığı tespit edilmiştir. İdari Şartname ve ilgili mevzuat uyarınca, ihaleye katılım için yeterlik bilgileri tablosunun eksiksiz ve açık şekilde doldurulması zorunludur. EKAP üzerinden sorgulama yapılabilse de, iş hacmi beyanının boş bırakılması teklifin esasını etkileyen bir eksikliktir. Ayrıca, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 36’ncı maddesi, iş hacminin tevsiki için geniş bir yıl aralığı tanımakla birlikte, iş hacmi bilgileri için bilanço yılı esas alınmaz. Bu nedenle, iş hacmi beyanının boş bırakılması teklifin değerlendirme dışı bırakılmasını gerektirir.

Genel Soru–Cevap

Soru: Yeterlik bilgileri tablosundaki iş hacmi bölümünün boş bırakılması, teklifin değerlendirme dışı bırakılması için hangi ölçüde önemlidir?
Cevap: İhale mevzuatı ve ilgili uygulama kararlarına göre, yeterlik bilgileri tablosu ihale dokümanında belirtilen tüm zorunlu alanların eksiksiz doldurulmasını gerektirir. İş hacmi gibi temel yeterlik unsurlarının boş bırakılması, teklifin esasını etkileyen ciddi bir eksiklik sayılır ve çoğunlukla teklifin değerlendirme dışı bırakılması sonucunu doğurur. Bu alandaki bilgi eksikliği, teklif puanlama ya da sınır değer hesaplama gibi süreçlerden bağımsız olarak ihale sürecinin sağlıklı yürütülmesini engeller.

Soru: İş hacmi beyanının hangi dönemlere ait olması gerektiğine dair mevzuatta açık bir süre şartı yoksa, bu bilgi sunulmadığında teklifler nasıl değerlendirilir?
Cevap: İş hacmi beyannamesi kapsamında hangi yıllara ait bilgilerin sunulacağı dokümanda açıkça belirtilmemişse bile, iş hacmi bölümünün tamamen boş bırakılması teklifin değerlendirme dışı kalmasına yol açabilir. Çünkü iş hacmi beyanı, sadece biçimsel değil esaslı bir veri olarak kabul edilir. Yani yılların belirtilmemesi ile verinin hiç sunulmaması farklı durumlar olmakla birlikte, hiç bilgi verilmemesi durumunda teklif geçersiz sayılır. İdari şartnamede açık hüküm yoksa, Kurum ve ihale komisyonları genellikle eksikliğin giderilmesini istemeyebilir.

Soru: Elektronik Kamu Alımları Platformu (EKAP) üzerinden yeterlik belgeleri doğrulanabiliyorsa, idari şartnameye göre zorunlu olan tablo eksik doldurulmuşsa teklif değerlendirmeye alınır mı?
Cevap: EKAP üzerinden belgelere erişim imkânı olması, idari şartnamede talep edilen bilgilerin sunulmaması halinde teklifin değerlendirmeye alınmasını temin etmez. İhale mevzuatı ve uygulama kararları, yeterlik bilgileri tablosunun eksiksiz doldurulmasını zorunlu kılar; EKAP sorgulaması, bu zorunluluğu ortadan kaldırmaz. Dolayısıyla tablo eksikse veya kritik kısımlar boşsa, teklif değerlendirme dışı bırakılır.

Soru: Tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması durumunda itirazen şikayet başvurusu yapılabilir mi ve Kurul bu tür eksiklikler karşısında nasıl bir yaklaşım sergiler?
Cevap: Teklifin değerlendirme dışı bırakılması halleri için itirazen şikayet yolu açıktır. Ancak Kurul, iş hacmi gibi zorunlu ve esaslı belgenin sunulmaması durumunda verilen değerlendirme dışı bırakma kararını mevzuata uygun bulmakta, başvuruları reddetmektedir. Bu nedenle, eksikliği değerlendirme dışı bırakmaya neden olacak nitelikte belgeler için genellikle itirazen şikayetçi olunması sonucu değiştirmez.

Soru: İhale dosyasında iş hacmi bilgilerinin gösterildiği başka belgeler varsa ve yeterlik tablosu boş bırakılmışsa, bu durum teklifin değerlendirmeye alınmasını sağlar mı?
Cevap: İhale uygulamalarında, yeterlik tablosundaki iş hacmi bilgilerinin eksik veya boş bırakılmış olması, başka belgelerde bu bilginin bulunmasına rağmen teklifin değerlendirme dışı bırakılması ile sonuçlanabilir. Çünkü idari şartnamede istenen ve hazırlanan tablo, başvurunun esas belgesi olarak kabul edilmekte; diğer belgeler tabloyu tamamlayıcı değil, destekleyici niteliktedir. Tablo eksikse, teklif usul bakımından ciddi eksiklik içerir ve reddedilir. Ancak bu konuda uygulama kararları ihale özelinde farklılık gösterebilir, net hüküm için ihale dokümanı incelenmelidir.

Vakaya Özel Soru–Cevap

Soru: Başvuru sahibinin özel ortağı tarafından sunulan Yeterlik Bilgileri Tablosu’ndaki İş Hacmi Bilgileri’nin boş bırakılması teklifin değerlendirme dışı bırakılması için yeterli midir?
Cevap: Evet, başvuru sahibinin özel ortağı tarafından sunulan Yeterlik Bilgileri Tablosunun İş Hacmi Bilgileri bölümünün boş bırakılması, teklifin esasını etkileyen bir eksikliktir ve bu nedenle teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.

Soru: Başvuru sahibi, iş hacmi bilgileri için hangi yıllara ait belgelerin sunulması gerektiğinin belirtilmemesinin teklifin dışlanmasına gerekçe olamayacağını savunmaktadır. Bu iddia Kurul tarafından nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: Kurul, ihaleye katılım için iş hacmi bilgilerinin boş bırakılmasının esas unsurlar arasında yer aldığını belirtmiş ve iş hacmi bilgisi sunulmamasının teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına engel oluşturduğunu kabul etmiştir. İş hacmi bilgileri için bilanço yılı esas alınmaz ve belirli yılların belirtilmemesi bu durumu değiştirmez.

Soru: EKAP üzerinden iş hacmi bilgilerinin sorgulanabilir olması, Yeterlik Bilgileri Tablosunun iş hacmi bölümünün boş bırakılmasına rağmen teklifin değerlendirmeye alınmasını sağlar mı?
Cevap: Hayır, EKAP üzerinden sorgulama imkanı olsa bile, Yeterlik Bilgileri Tablosundaki iş hacmi bilgilerinin boş bırakılması idari şartname ve mevzuat hükümlerine aykırıdır. Bu nedenle, eksiklik teklifin değerlendirme dışı bırakılması sonucunu değiştirmez.

Soru: Kurul, başvuru sahibinin iş hacmi eksikliğine ilişkin itirazen şikayet başvurusunu nasıl sonuçlandırmıştır?
Cevap: Kurul, başvuru sahibinin özel ortağının iş hacmi bilgisini boş bırakması nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılmasında mevzuata aykırılık görmemiş ve itirazen şikayet başvurusunu reddetmiştir.

Detaylı Analiz

İhaleye katılım aşamasında teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına yol açan uyuşmazlık, başvuru sahibinin özel ortağının sunduğu Yeterlik Bilgileri Tablosu’nda iş hacmi bilgileri bölümünün boş bırakılmasından kaynaklanmaktadır. Başvuru sahibi, bu eksikliğin teklifin esasını etkileyecek ölçüde bir kusur oluşturmadığını ve hangi yıllara ait belgelerin sunulması gerektiğinin açık şekilde belirtilmediğini öne sürmüş; ayrıca teklifin sınır değer hesabında dikkate alındığına dikkat çekmiştir. Bu çerçevede Kurul’a yapılan itirazen şikayet başvurusu, teklifin değerlendirme dışı bırakılmasının hukuka uygun olup olmadığının belirlenmesi yönünde değerlendirilmiştir.

İnceleme konusu olay, iş hacmi bilgisine ilişkin yeterliğin elektronik ortamda beyan usulüyle sunulduğu ve söz konusu bölümün eksiksiz doldurulmasının idari şartname hükümlerinde açıkça düzenlendiği bir ihaleyi kapsamaktadır. Kurul, yapılan incelemede başvuru sahibinin özel ortağının Yeterlik Bilgileri Tablosu’nda, iş hacmiyle ilgili alanı boş bıraktığını, bunun ise yalnızca biçimsel bir eksiklik değil, teklifin geçerliliğini zayıflatacak nitelikte bir esaslı eksiklik olduğunu tespit etmiştir. Bu nedenle EKAP üzerinden yapılabilecek belge sorgulamalarının, boş bırakılan bölümün varlığını ya da beyan yükümlülüğünü ortadan kaldırmadığı değerlendirilmiştir.

Değerlendirmede esaslı unsur niteliği açısından, iş hacmi beyanının yalnızca şekli bir beyan olmayıp, katılımcının ekonomik ve mali yeterliğini ortaya koyan temel belgeler arasında yer aldığı vurgulanmıştır. Mevzuat, iş hacmi için farklı yılları içeren alternatif yöntemlere izin verse de, bu serbesti beyan yükümlülüğünü ortadan kaldırmamaktadır. Kurul, tabloda hangi yıla ait bilgi sunulacağının belirtilmemesinin, beyanın hiç sunulmamasıyla aynı sonuçları doğuramayacağını, beyanın tamamen yokluğunun eksiklikten öte teklifin esasına dair bir yokluk hali oluşturduğunu değerlendirmiştir.

Pilot ortak ile özel ortağın yeterlik beyanı bakımından rol dağılımının önem kazandığı bu vakada, teklifin geçerli sayılabilmesi özel ortağın da yeterlik kriterlerini sağlamasına bağlıdır. Değerlendirmede özel ortağın sunmadığı iş hacmi bilgisinin, ortak girişimin toplam yeterliğini etkilediği ve bu eksikliğin giderilmesinin mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır. Bu durum, iş hacmi bilgisinin yalnızca teklif değerliliğine değil, ortaklık yapısına ilişkin taahhütlerin yerine getirilip getirilmediğine ışık tutan bir unsur olarak görülmüştür.

Sonuç olarak Kamu İhale Kurulu, yeterlik bilgileri tablosunun iş hacmi beyanı bölümünün boş bırakılmasının, mevzuata açık aykırılık oluşturduğu ve ihaleye katılım açısından temel bir eksiklik teşkil ettiği yönünde değerlendirme yapmıştır. EKAP üzerinden bilgiye erişim imkanı ve ihale dokümanındaki yıl belirtim eksikliği gibi savunmaların bu durumu değiştirmediği kanaatine varılmış ve başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işleminde hukuka aykırılık görülmemiştir. Kurul, itirazen şikayet başvurusunun reddine karar vererek, teklifin usul ve esas açısından geçersizliğini teyit etmiştir.


Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.

Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.