KÜNYE
- Toplantı No: 2021/005
- Gündem No: 79
- Karar Tarihi: 03.02.2021
- Karar No: 2021/UY.I-330
- Başvuru Sahibi: Refüj Organizasyon A.Ş. - Atlas Maden Ürün. Otom. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2019/337382
- İhale Adı: İzmir Ödemiş Beydağ Sulaması 2 Kısım Yapım İşi
Özet
İş deneyim belgesine ilişkin idarenin re’sen inceleme yetkisi ve kesin ihale kararı bulunmaması nedeniyle itirazen şikayetin reddi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, idarenin özel ortağı adına düzenlenen alt yüklenici iş deneyim belgesine ilişkin bilgi ve belge talebinde bulunamayacağını, idarenin re’sen inceleme yapmasının mümkün olmadığını ve ihale tarihinden sonra yürürlüğe giren Kurul kararlarının uygulanmasının idari istikrar ve hukuki güvenilirlik ilkelerine aykırı olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 50’nci maddesi uyarınca ihale komisyonu, iş deneyimini gösteren belgelerde tereddüt duyulan hususlarda inceleme yapmaya yetkilidir ve bilgi talepleri ivedilikle karşılanmalıdır. İdarenin, özel ortağa ait alt yüklenici iş deneyim belgesinin geçerliliği konusunda ilgili kurumdan bilgi talebinde bulunması re’sen inceleme kapsamında mevzuata uygundur. Ayrıca, ihale komisyonunca kesinleşmiş bir ihale kararı bulunmadığı için başvuru sahibinin iddialarına ilişkin olarak idarece tesis edilmiş kesin ve icrai nitelikte bir işlem yoktur. Bu nedenle başvurunun değerlendirilmesi Kurumun görev alanı dışındadır.
Genel Soru–Cevap
Soru: İhale komisyonu, iş deneyim belgelerinde tereddüt doğması halinde hangi kapsamda ve ne şekilde inceleme yapabilir?
Cevap: İhale komisyonu, iş deneyim belgelerinde tereddüt oluştuğunda ilgili belgelerin doğruluğunu ve mevzuata uygunluğunu teyit etmek amacıyla re’sen inceleme yapabilir. Bu kapsamda, belge düzenleyen veya ilgili diğer kamu kurumlardan bilgi ve belge talebinde bulunması mümkündür ve bu işlem mevzuata uygundur. Bu yetki, idarenin teklif değerlendirme sürecinde tek taraflı olarak belgeyi teyit etmesine olanak tanır.
Soru: İhale sürecinde kesinleşmiş bir ihale kararı henüz bulunmadığında itirazen şikayet başvurusu yapılabilir mi?
Cevap: Kesinleşmiş bir ihale kararı mevcut olmadığında, ihale işlemi hakkında kesin ve icrai nitelikte bir işlem söz konusu olmadığından itirazen şikayet başvurusunun Kurumca incelenmesi mümkün olmayabilir. Bu durumda başvuru, görev yönünden reddedilir çünkü henüz kararı temyize konu edilebilecek nihai bir işlem oluşmamıştır.
Soru: İhale tarihinden sonra yayımlanan Kamu İhale Kurulu kararlarının mevcut ihale sürecine etkisi nasıl değerlendirilir?
Cevap: Kamu İhale Kurulu kararları, ihale süreci devam ettiği sürece veya kesinleşmiş işlemlere etkisi sınırlı olmadıkça uygulanabilir niteliktedir. İhale tarihinden sonra yürürlüğe giren Kurul kararları, ihale üzerinde etkili olabilir ve bu nedenle idarece de uygulanması mümkündür; bu durum idari istikrar veya hukuki güvenilirlik ilkeleriyle otomatik olarak engellenmez.
Soru: İdare tarafından alt yükleniciye ait iş deneyim belgesi hakkında bilgi ve belge talep edilmesi tekliflerin değerlendirilmesini nasıl etkiler?
Cevap: İdarenin, teklif sahibi veya onun ortakları ile ilgili sunulan iş deneyim belgelerinde şüphe duyduğu durumlarda ilgili kurum ve kişilerden bilgi ve belge talep etmesi, teklifin değerlendirilmesinde şeffaflık ve doğruluk sağlamak adına gereklidir ve mevzuat tarafından desteklenir. Bu durum, teklifin elenmesi veya değerlendirme dışı bırakılması gibi sonuçlara yol açmaz fakat uygun inceleme yapılmasını sağlar.
Soru: İhale işlemleri sırasında idarenin re’sen inceleme yapması halinde teklif sahipleri bu duruma hangi itirazları yapabilir?
Cevap: Teklif sahipleri, idarenin re’sen inceleme yetkisinin kullanılmasını, mevzuata uygun olmadığı veya hak ihlali oluşturduğu yönünde itiraz edebilir. Ancak yürürlükteki mevzuata göre, iş deneyim belgeleri hakkında tereddüt halinde idarenin re’sen inceleme yapması yetkisi kabul görmektedir. Bu nedenle, idarenin inceleme yapması çoğu durumda hukuka uygundur ve itirazların başarı şansı sınırlı olabilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İdare, özel ortağı adına düzenlenen alt yüklenici iş deneyim belgesinin geçerliliği konusunda re’sen inceleme yapabilir mi?
Cevap: Evet, ihale komisyonu iş deneyim belgelerinde tereddüt duyulan hususlarda inceleme yapmaya yetkilidir ve bu kapsamda ilgili kurumdan bilgi talebinde bulunması mevzuata uygundur.
Soru: Başvuru sahibinin ihale tarihinden sonra yayımlanan Kamu İhale Kurulu kararlarının uygulanamayacağı iddiası kabul edilmiş midir?
Cevap: Hayır, başvuru sahibinin bu iddiası yerinde görülmemiştir; Kurul kararlarının ihale süreci devam ederken uygulanması mümkündür.
Soru: Kesinleşmiş ihale kararı bulunmaması itirazen şikayet başvurusunun incelenmesinde nasıl bir sonuç doğurmuştur?
Cevap: Kesinleşmiş ihale kararı olmadığı için adres gösterilen idari işlem kesin ve icrai nitelikte olmadığından, itirazen şikayet başvurusu Kurumun görev alanı dışında kalmış ve görev yönünden reddedilmiştir.
Soru: Başvuru sahibi, idarenin bilgi ve belge talebinde bulunamayacağını ileri sürmüştür; bu iddia değerlendirmede nasıl karşılık bulmuştur?
Cevap: İdarenin şüphe duyulan iş deneyim belgeleriyle ilgili bilgi ve belge talebinde bulunması, ihale komisyonunun yetkisi dahilinde olup, başvuru sahibinin bu iddiası kabul edilmemiştir.
Detaylı Analiz
İhale sürecinde ortaya çıkan uyuşmazlık, özel ortağa ait bir alt yüklenici iş deneyim belgesinin geçerliliğine dair değerlendirmelere ve bu kapsamda idarenin söz konusu belgeyle ilgili re’sen inceleme yapma yetkisine yöneliktir. Başvuru sahibi, idarenin belge hakkında bilgi istemek suretiyle inceleme yapamayacağını, bu tür işlemlerin tekliflerin değerlendirilmesinde dayanak olamayacağını ileri sürmüştür. Ayrıca, ihale tarihi sonrasında yayımlanan Kurul kararlarının uygulanmasının hukuki güvenlik ve idari istikrar ilkeleriyle bağdaşmadığı yönünde itirazda bulunmuştur. Ancak bu başvuru, değerlendirme konusu olan işlemin henüz kesin ve icrai nitelikte olmaması nedeniyle görev yönünden reddedilmiştir.
Uyuşmazlığın temelini oluşturan belge, özel ortak adına sunulmuş bir alt yüklenici iş deneyim belgesidir. İlgili belgede yer alan bilgilerin doğruluğu konusunda idare tereddüt yaşamış ve bu yüzden belgeyi düzenleyen kuruma başvurarak bilgi talebinde bulunmuştur. Başvuru sahibi, bu bilgi talebinin hukuka aykırı olduğunu belirtmişse de, ihale komisyonlarının bu tür belgeler üzerinde re’sen inceleme yetkisinin bulunduğu açıktır. Bu yetki kapsamında belge sağlayıcılardan doğrulama istenmesi, tekliflerin değerlendirilmesi sürecinin sağlıklı şekilde yürütülebilmesi açısından önemlidir. Dolayısıyla idarenin bilgi istemesine karşı geliştirilen itiraz hukuki anlamda geçerlilik kazanmamıştır.
Esaslı unsur tartışması bağlamında, başvuru konusu belgede şüphe doğuran hususun teklifin temel yeterlik kriterlerinden birine ilişkin olması dikkate alınmıştır. İş deneyimi, teklif sahiplerinin yeterliliğini belirleyen ana unsurlardan biri olarak kabul edildiğinden, bu alandaki herhangi bir tereddüt, ihale komisyonunun re’sen işlem tesis etmesini gerektirebilir. Bu nedenle, iş deneyim belgesi ile ilgili yürütülen bilgi edinme süreci, ihale sürecinin esasıyla doğrudan ilişkili bir unsurun netleştirilmesi amacını taşımaktadır. Başvuru sahibinin, bunun esaslı olmayan bir işlem olduğu şeklindeki yorumu değerlendirme sürecinde karşılık bulmamıştır.
Uyuşmazlıkta öne çıkan bir diğer husus pilot ortağın bu belgeye ilişkin durumudur. Her ne kadar belge özel ortağa ait olsa da, ortaklık yapısında pay ve sorumluluk ilişkileri dikkate alındığında, grubun bütününün yüklenici sıfatı kazanabilmesi açısından her ortağın sunduğu belgelerin geçerliliği önem arz eder. Bu bağlamda, özel ortağın sunduğu belge üzerinden yürütülen incelemenin, teklif bütünlüğünü etkileyebilecek bir yönü bulunduğu söylenebilir. Bu yönüyle değerlendirildiğinde, pilot ortağın iş deneyimi yeterliliği dolaylı olarak gündeme gelmektedir.
Kamu İhale Kurulu, yapılan değerlendirmede idarenin re’sen inceleme yetkisini hukuka uygun bulmuş ve bu kapsamda ilgili kurumdan bilgi talep edilmesini yerinde değerlendirmiştir. Ancak dikkat çekici olan husus, ihale komisyonu tarafından kesinleşmiş bir ihale kararı tesis edilmemiş olmasıdır. Bu durum, Kurul’un önüne gelen başvurunun görev alanı kapsamında değerlendirilemeyeceği sonucunu doğurmuştur. Nihai olarak, başvuru sahibinin hem idarenin belge inceleme yetkisine hem de Kurul kararlarının uygulanabilirliğine yönelttiği itirazlar reddedilmiş, fakat başvurunun süreçsel olarak kesinleşmiş karar eksikliği nedeniyle esasa girilmeksizin görev yönünden reddine karar verilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.