KÜNYE
- Toplantı No: 2017/003
- Gündem No: 9
- Karar Tarihi: 11.01.2017
- Karar No: 2017/UY.III-119
- Başvuru Sahibi: Karmen Bilişim Enerji ve İnşaat Ticaret A.Ş.
- İhaleyi Yapan İdare: DSİ Genel Müdürlüğü 5. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2015/180719
- İhale Adı: Çorum-Sungurlu Göleti İhalesi
Özet
Öz kaynak oranı hesaplamasında yıllara yaygın inşaat maliyetlerinin aktif toplamdan düşülmemesi nedeniyle başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması hukuka uygundur
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, öz kaynak oranının hesaplanırken yıllara yaygın inşaat maliyetlerinin aktif toplamdan çıkarılması gerektiğini, bu nedenle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının haksız olduğunu, ayrıca aşırı düşük teklif açıklamalarının ve vergi borcu iddialarının da hukuka aykırı olduğunu ileri sürmüştür.
Kurul Değerlendirmesi
İdari Şartname ve Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği uyarınca öz kaynak oranı hesaplanırken yıllara yaygın inşaat maliyetlerinin aktif toplamdan düşülmesi gerekmektedir. Ancak başvuru sahibinin sunduğu bilanço incelendiğinde yıllara yaygın inşaat maliyetleri hesabının bulunmadığı, bu nedenle bu kalemin ‘0’ kabul edilerek hesaplama yapılmasının doğru olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, başvuru sahibinin ‘Gelecek Aylara Ait Giderler’ hesabındaki tutarın yıllara yaygın inşaat maliyetleri olarak dikkate alınamayacağı muhasebe düzenlemeleriyle desteklenmiştir. Bu nedenle idarenin öz kaynak oranını 0,07 olarak hesaplaması ve teklifin değerlendirme dışı bırakılması mevzuata uygundur. Diğer yandan, aşırı düşük teklif açıklamalarının daha önce Kurul kararlarıyla incelenip uygun bulunmadığı, vergi ve sosyal güvenlik prim borcu iddialarının ise teklif mektubundaki taahhütler kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, ortaklık belgeleri ve imza yetkileriyle ilgili iddiaların ise şekil yönünden reddedilmesi gerektiği belirtilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Öz kaynak oranı hesaplanırken yıllara yaygın inşaat maliyetlerinin bilanço içinde yer almaması durumunda nasıl işlem yapılmalıdır?
Cevap: Yıllara yaygın inşaat maliyetleri bilanço içinde açıkça yer almıyorsa, bu kalem sıfır olarak kabul edilip aktif toplamdan düşülmemelidir. Bu yöntem muhasebe düzenlemeleri ve uygulama kararlarına uygun kabul edilmektedir. Dolayısıyla öz kaynak oranı bu şekilde hesaplandığında idarece yapılacak değerlendirme geçerlidir.
Soru: Yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile “gelecek aylara ait giderler” hesapları arasındaki fark ihalelerde öz kaynak hesaplamasında neden önemlidir?
Cevap: Yıllara yaygın inşaat maliyetleri, aktif toplamdan düşülerek öz kaynak hesaplamasını etkileyen özel bir kalemdir ve doğrudan inşaat maliyetleri ile ilişkilidir. Buna karşılık, “gelecek aylara ait giderler” farklı bir muhasebe kalemi olup yıllara yaygın inşaat maliyetleri kapsamında değerlendirilmez. Bu nedenle ihale uygulamalarında bu iki kalem birbirinin yerine konmamalı, yalnızca yıllara yaygın inşaat maliyetleri aktif toplamdan düşülmelidir.
Soru: Aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde hangi durumlarda idarece yapılan açıklamalar geçersiz sayılabilir?
Cevap: Aşırı düşük teklif açıklamaları, önceki Kamu İhale Kurulu kararları ve mevzuat ile uyumlu şekilde detaylı ve somut gerekçelerle desteklenmediği sürece geçerli sayılmayabilir. Özellikle benzer başvurularda aynı içerikte yetersiz bulunmuş açıklamalar tekrarlanırsa, idarece bu açıklamaların uygun kabul edilmemesi ve itirazların reddi yoluna gidilebilir.
Soru: İhalelerde vergi ve sosyal güvenlik prim borçlarına yönelik iddialar teklif değerlendirmesinde nasıl ele alınmalıdır?
Cevap: Vergi ve sosyal güvenlik prim borçlarıyla ilgili iddialar, öncelikle teklif mektubu ve yüklenici taahhütleri kapsamında değerlendirilmeli; ilgili belgelerde ve yasalar çerçevesinde açıkça tespit edilmesi gerekir. Bu iddialar somut ve resmi olarak kanıtlanmadan teklifin reddi için tek başına yeterli kabul edilmemeli, aksi halde idari itirazlar söz konusu olabilmektedir.
Soru: Ortaklık yapısı ve imza yetkisiyle ilgili şekli eksiklikler ihale sürecini veya teklifin geçerliliğini nasıl etkiler?
Cevap: Ortaklık yapısı ve imza yetkisi konularındaki şekli eksiklikler, teklifin esasına etki etmeyen formalite kusurları olarak değerlendirilerek, çoğunlukla şekli nedenlerle reddedilmemektedir. Ancak söz konusu belgelerde açık bir eksiklik varsa, bu tür iddialar çoğunlukla şekli inceleme çerçevesinde ele alınır ve hukuki süreçte itiraz konusu yapılabilir. Somut durum göz önünde bulundurularak ihale mevzuatına uygun karar verilmelidir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin öz kaynak oranının hesaplanmasında yıllara yaygın inşaat maliyetlerinin aktif toplamdan çıkarılması gerektiği iddiası neden reddedilmiştir?
Cevap: Başvuru sahibinin sunduğu bilançoda yıllara yaygın inşaat maliyetleri hesabı bulunmadığı için bu kalem sıfır kabul edilmiş ve aktif toplamdan düşülmemiştir. Bu durumun doğruluğu muhasebe düzenlemeleriyle de desteklendiğinden, idarenin öz kaynak oranını bu kabul üzerine hesaplaması ve teklifin değerlendirme dışı bırakılması mevzuata uygundur.
Soru: “Gelecek Aylara Ait Giderler” hesabındaki tutarın yıllara yaygın inşaat maliyetleri olarak dikkate alınmamasının dayanağı nedir?
Cevap: Muhasebe düzenlemelerine göre “Gelecek Aylara Ait Giderler” hesabı, yıllara yaygın inşaat maliyetleri kapsamına girmediğinden bu tutarın öz kaynak oranı hesaplamasında eksiltme kalemi olarak kullanılmaması gerekmektedir. Bu nedenle idarece söz konusu tutarın giderlerden düşülmemesi yerindedir.
Soru: İdarenin aşırı düşük teklif açıklamalarını uygun bulmaması vakada nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: Aşırı düşük teklif açıklamaları daha önce Kamu İhale Kurulu kararları doğrultusunda incelenmiş ve uygun görülmemiştir. Dolayısıyla bu vakada da bu açıklamalar geçerli kabul edilmemiş ve itiraz reddedilmiştir.
Soru: Başvuru sahibinin vergi ve sosyal güvenlik prim borcu iddialarına ilişkin itiraz neden dikkate alınmamıştır?
Cevap: Vergi ve sosyal güvenlik prim borcu iddiaları, teklif mektubunda taahhüt edilen hususlar çerçevesinde değerlendirilmiş ve bu değerlendirme sonucunda itiraz sahibinin iddialarına itibar edilmemiştir. Bu nedenle bu iddialar üzerine bir değişiklik yapılmamıştır.
Detaylı Analiz
Başvuru sahibinin itirazen şikâyeti, teklifinin öz kaynak oranı yetersizliği nedeniyle değerlendirme dışı bırakılması üzerine şekillenmiştir. Uyuşmazlık, öz kaynak oranının tespitinde aktif toplamdan düşülmesi gereken kalemler bağlamında, yıllara yaygın inşaat maliyetlerinin finansal tabloda yer alıp almadığına odaklanmaktadır. Başvuru sahibi, sunduğu bilanço kapsamında bazı kalemlerin yıllara yaygın inşaat maliyetleri olarak kabul edilmesi gerektiğini savunarak teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının usule aykırı olduğunu ileri sürmüştür. Bunun yanında, aşırı düşük teklif açıklamalarının uygunluk değerlendirmesi ile vergi borcuna ilişkin bazı itirazlarda da bulunmuştur.
Uyuşmazlıkta temel tartışma, başvuru sahibinin bilançosunda yer almayan yıllara yaygın inşaat maliyetlerinin değerlendirme dışı bırakılması sürecinde dikkate alınıp alınmaması gerektiğidir. Başvuru sahibi, “Gelecek Aylara Ait Giderler” hesabında görülen tutarların bu kapsamda değerlendirilmesi gerektiğini belirtmiştir. Ancak yapılan incelemede, bu kalemin muhasebe düzenlemelerine göre yıllara yaygın inşaat maliyetleri kapsamında görülmediği, dolayısıyla aktif toplamdan düşülecek bir değer olmadığı anlaşılmıştır. İdarenin bu hesaplamaya dayanarak öz kaynak oranını 0,07 olarak belirlemesi ve bunun öngörülen asgari sınırın altında olması gerekçesiyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması hukuken uygun bulunmuştur.
Vaka bağlamında, yıllara yaygın inşaat maliyetleri kaleminin bilanço içeriğinde açıkça yer almadığı durumlarda bu kalemin hesaplamada sıfır kabul edilmesi gerektiği yaklaşımı esas alınmıştır. Kurul, bu uygulamanın hem mali tabloların okunma biçimi hem de ihale mevzuatı açısından doğru olduğunu belirtmiş; ayrıca farklı bir kalem olan “Gelecek Aylara Ait Giderler”in ikame olarak değerlendirilmesini kabul etmemiştir. Bu ayrım, ihale değerlendirmelerinde kullanılan mali oranların doğruluğu açısından esaslı bir unsur olarak öne çıkmaktadır.
Ayrıca, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamaları ile ilgili iddialarının, daha önce benzer içeriklerle Kurul önüne gelmiş ve uygun görülmemiş açıklamalardan ibaret olduğu anlaşılmıştır. Bu nedenle bu yöndeki itirazların yeni bir değerlendirme gerektirmediği sonucuna ulaşılmıştır. Diğer iddia konusu olan vergi ve sosyal güvenlik prim borcu ise teklif mektubundaki taahhütler ve mevcut belgeler çerçevesinde değerlendirilmiş, başvuru sahibinin iddiaları bu açıdan güçlü bulunmamıştır.
Kamu İhale Kurulu, hem bilançonun değerlendirilme yöntemine hem de önceki kararlarla oluşturulan yerleşik yaklaşımlara dayanarak başvuru sahibinin iddialarını yerinde görmemiştir. Yıllara yaygın inşaat maliyetleri kaleminin yokluğunun sıfır kabul edilmesi ve onun yerine başka hesapların kullanılamayacağı değerlendirmesiyle, idarenin öz kaynak oranı hesabını ve bunun sonucundaki işlemelerini uygun bulmuştur. Diğer yan itirazlar ise şekli veya içerik yönünden reddedilmiştir. Tüm bu nedenlerle, başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusu reddedilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.