KÜNYE
- Toplantı No: 2019/050
- Gündem No: 25
- Karar Tarihi: 06.11.2019
- Karar No: 2019/UY.II-1454
- Başvuru Sahibi: Me-Ka İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.-Uday İnş. Taah. Mad. Nak. Hayv. Akar. Tic. ve San. Ltd. Şti. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 10. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2019/323499
- İhale Adı: (Beşikdüzü-Vakfıkebir) Devlet Yolu Ayr-Vakfıkebir Organize Sanayi İl Yolu Km 0+000-5+439,30 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Üstyapı (Bsk) İşleri Yapılması İşi
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamalarında nakliye formüllerinin doğru kullanılmaması nedeniyle itirazen şikayet reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, nakliye iş kalemleri için idarenin kullandığı formüllerin ihale dokümanında yer almadığını, dolayısıyla kendi kullandıkları formüllerin geçerli olduğunu ve üçüncü şahıslardan alınan fiyat tekliflerinin mevzuata uygun olduğunu belirterek tekliflerinin reddedilmesinin hukuka aykırı olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale dokümanı ve aşırı düşük teklif sorgulama yazısında nakliye iş kalemlerine ilişkin poz numaraları ve Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan formüller açıkça belirtilmiş olup, bu formüller kullanılarak hesaplama yapılması gerekmektedir. Başvuru sahibinin farklı formüller ve fiyat teklifleri kullanarak yaptığı açıklamalar analiz formatına ve teknik şartnameye uygun değildir. Ayrıca, başvuru sahibinin hesaplamaları idare tarafından belirlenen formüllerle hesaplanan tutarların altında kalmıştır. Bu durum, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasını mevzuata uygun şekilde yapmadığını göstermektedir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında idarenin belirttiği hesaplama formüllerinin kullanılması neden önemli olur?
Cevap: İhale dokümanında veya aşırı düşük teklif sorgulamasında yer alan hesaplama formülleri, idarenin teknik ve ekonomik değerlendirmelerine uygun standart kriterlerdir. Bu formüllerin kullanılmaması, yapılan açıklamanın dokümana ve teknik şartnameye aykırı olmasına ve teklifin gerçeği yansıtmadığına işaret edebilir. Bu yüzden, idarece belirlenen formüllerle açıklama yapılması genellikle zorunludur ve farklı hesaplama yöntemlerinin kullanılması, aşırı düşük teklif açıklamasının geçersiz sayılmasına yol açabilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında üçüncü şahıs fiyat tekliflerinin kullanılması hangi şartlarda kabul edilebilir?
Cevap: Üçüncü şahıs fiyat teklifleri, idarenin talep ettiği standart hesaplama yöntemlerine uyuyor ve ihale dokümanındaki teknik şartname ile tutarlı ise destekleyici belge olarak değerlendirilebilir. Ancak, bu fiyat teklifleri idarenin belirlediği formüllerle hesaplanmamış ya da dokümana aykırı yöntemlerle kullanılmışsa, açıklamanın mevzuata uygunluğu sorgulanır ve kabul edilme ihtimali düşer.
Soru: İhale dokümanında açıkça belirtilmiş formüller ihale sürecinde nasıl bağlayıcı olur?
Cevap: İhale dokümanında yer alan formüller, tekliflerin değerlendirilmesindeki standart prosedürlerin parçasıdır. İstekçiler, bu dokümana uygun davranmakla yükümlüdür. Formüllerin açıkça belirtilmesi, hesaplamalarda farklı yöntemlerin kullanılmasının önüne geçer ve rekabet eşitliği sağlar. Bu nedenle teklif sahiplerinin, aşırı düşük teklif açıklamasında dokümanda yer alan formülleri esas alması beklenir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan hesaplama tutarları idare tarafından belirlenen tutarlardan düşük olduğunda ne sonuç doğar?
Cevap: Açıklama tutarlarının idarenin esas aldığı hesaplama tutarlarının altında kalması, açıklamanın gerçekçi ve doğru yapılmadığını gösterir. Bu durum, aşırı düşük teklif açıklamasının geçersiz sayılmasına ve teklifin geçersiz ilan edilmesine neden olabilir; çünkü bu tür hesaplamalar teklifin maddi hata içermediğini ve ekonomik açıdan sürdürülebilir olduğunu kanıtlamak için yapılır.
Soru: Aşırı düşük teklif sorgulamasında hesaplama yöntemlerinin ihale dokümanına dâhil edilmemesi idareye veya isteklilere nasıl yansır?
Cevap: İhale dokümanında aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılacak hesaplama yöntemlerinin açıkça belirtilmemesi, hem idare hem de istekliler bakımından uygulamada tereddütlere yol açabilir. İdare, bu durumda sağlıklı bir karşılaştırma ve değerlendirme yapamayabilir; istekliler ise hangi yöntemi kullanacakları konusunda belirsizlik yaşayabilir. Ancak mevzuatta veya genel tebliğlerde belirlenen standart uygulamalar varsa, bunlar doküman hükmü olarak kabul edilip uygulanabilir. Buna ilişkin somut hüküm veya kılavuz doküman yoksa, bu konuda net bir yorum yapmak mümkün olmayabilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibi neden nakliye iş kalemleri için kendi kullandığı formüllerle aşırı düşük teklif açıklaması yaparak şikayet etti?
Cevap: Başvuru sahibi, idarenin iddia edilen formülleri ihale dokümanında açıkça belirtmediğini savunarak, kendi kullandığı farklı formüllerin ve üçüncü şahıslardan alınan fiyat tekliflerinin mevzuata uygun olduğunu iddia etmiş ve bu nedenle tekliflerinin reddedilmesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürmüştür.
Soru: Kamu İhale Kurulu, başvuru sahibinin nakliye iş kalemleri için farklı formüller kullanarak yaptığı açıklamayı neden uygun bulmamıştır?
Cevap: Kurul, ihale dokümanında ve aşırı düşük teklif sorgulamasında nakliye iş kalemlerine ilişkin poz numaraları ve Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan formüllerin açıkça yer aldığını ve bu formüllerin kullanılmasının zorunlu olduğunu tespit etmiştir. Başvuru sahibinin farklı formüller ve fiyat teklifleriyle yaptığı açıklamalar, dokümana ve teknik şartnameye uygun bulunmamıştır.
Soru: Başvuru sahibinin nakliye iş kalemlerine ilişkin açıklamalarının reddedilmesinde hesaplamaların tutarları nasıl etkili olmuştur?
Cevap: Başvuru sahibinin kullandığı hesaplamalar, idare tarafından belirlenen formüller kullanılarak yapılan hesaplar altında kalmıştır. Bu durum, aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun yapılmadığını ve başvuru sahibinin iddialarının dayanağının zayıf olduğunu göstermiştir.
Soru: İdarenin belirlediği nakliye formüllerinin ihale dokümanında yer alması başvuru sahibinin savunmasını nasıl etkilemiştir?
Cevap: İhale dokümanı ve aşırı düşük teklif sorgulaması yazısında nakliye iş kalemlerine ilişkin formüllerin açıkça belirtilmiş olması, başvuru sahibinin farklı yöntemlerle açıklama yapmasını hukuki olarak geçersiz kılmıştır. Bu nedenle, Kurul söz konusu formüllerle açıklama yapılmasını zorunlu görmüş ve başvuru sahibinin açıklamalarını reddetmiştir.
Detaylı Analiz
İtirazen şikâyete konu uyuşmazlık, gerçekleştirilen bir yol yapım işi ihalesinde, sınır değerin altında teklif sunan isteklilerden alınan aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında nakliye iş kalemlerine yönelik hesaplamalarda, başvuru sahibi tarafından kullanılan yöntemlerin, idarece belirtilmiş hesaplama usulleriyle uyumsuz olması üzerine ortaya çıkmıştır. Başvuru sahibi, teklifinin reddine neden olan bu uyuşmazlıkta, teklif açıklamasında kullandığı nakliye hesaplama yöntemlerinin geçerli olduğunu ileri sürerek idarece yapılan değerlendirmeye itiraz etmiştir.
Söz konusu uyuşmazlıkta temel tartışma, nakliye iş kalemlerinin maliyet açıklamasında hangi hesaplama formüllerinin esas alınacağı hususuna odaklanmıştır. Başvuru sahibi, idarenin hesaplama yöntemi olarak esas aldığını belirttiği Karayolları Genel Müdürlüğü formüllerinin ihale dokümanında açıkça yer almadığını, dolayısıyla kendi tercih ettiği farklı formüllerle ve üçüncü kişilerden alınmış fiyat teklifleriyle açıklama yapmasının mevzuata aykırı olmadığını savunmuştur. Ancak, aşırı düşük teklif sorgulamasında ve ihale dokümanında bu formüllerin poz numaralarıyla birlikte açık bir şekilde yer aldığı Kurulca tespit edilmiştir. Bu durumda formüllerin kamuya açık nitelikte sunulduğu görüldüğünden, başvuru sahibinin farklı açıklama formatına yönelmesi uyuşmazlığın esasını oluşturmuştur.
Bu vakada, başvuru sahibinin açıklamalarında yer verdiği farklı formüller ve fiyat teklifleri esaslı unsur açısından yeterli görülmemiştir. Kurul, ihale sürecinde bağlayıcı nitelikte olan şartnamelerde belirtilmiş hesaplama yöntemlerinin değiştirilmeden uygulanması gerektiğini ortaya koyarken, açıklamalarında ana unsurları etkileyen farklılıkların bulunmasını teklifin sağlıklı şekilde değerlendirilememesi açısından önemli görmüştür. Başvuru sahibinin açıklamaları ise teknik şartnamedeki analiz formatına uygun olmamakla birlikte, hesaplama esaslarında yapılan sapmalar nedeniyle maddi anlamda da eksiklik taşımaktadır.
Değerlendirme sürecinde dikkat çekici bir bulgu, başvuru sahibinin sunduğu hesaplama sonuçlarının, idarenin belirlediği formüllerle ulaşılabilecek tutarların altında kalmasıdır. Bu yönüyle yapılan açıklamalar yalnızca yöntem farkı içermekle kalmamış, aynı zamanda teklifin gerçekleştirilebilirliğine dair tereddüt oluşturacak düzeyde daha düşük tutarlarla ifade edilmiştir. Kurul, bu durumu açıklamanın inandırıcılığı ve mevzuata uygunluğunu zedeleyen bir unsur olarak dikkate almış ve teklifin reddine bu bağlamda da gerekçe oluşturmuştur.
Sonuç olarak, Kamu İhale Kurulu, idarece ihale dokümanında ve aşırı düşük teklif sorgulamasında açık şekilde yer verilmiş formüllerin kullanılmamasını teklifin teknik ve mali değerlendirmeye uygunluğunu ortadan kaldıran bir unsur olarak değerlendirmiştir. Böylelikle, başvuru sahibinin farklı hesaplama yöntemi tercihinin bağlayıcılığı bulunmadığı ve görevli idarenin belirlediği yöntemlerin dışına çıkılamayacağı yönündeki yaklaşımıyla başvurunun reddine karar vermiştir. Bu karar, sadece açıklamaların biçimsel değil, içeriği açısından da ihale düzenine uygunluk göstermesinin arandığını ortaya koymaktadır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.