KÜNYE
- Toplantı No: 2022/035
- Gündem No: 81
- Karar Tarihi: 07.07.2022
- Karar No: 2022/UY.II-845
- Başvuru Sahibi: Arhat Enerji A.Ş.
- İhaleyi Yapan İdare: T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Toplu Konut İdaresi Başkanlığı
- İKN: 2020/292705
- İhale Adı: Kahramanmaraş Karakuz Barajı İnşaatı
Özet
Nakliye girdilerinin nakliye formülü yerine fiyat teklifiyle açıklanması mevzuata aykırı bulunarak teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, nakliye girdilerinin açıklamasında idarece belirlenen nakliye formülleri yerine fiyat teklifi kullanılmasının mevzuata aykırı olduğunu, bu nedenle NVS İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin teklifinin reddedilmesi gerektiğini iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale dokümanında açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin poz numaraları verilmiş ve bu poz numaralarına ait DSİ Birim Fiyat Kitabı’nda nakliye formülleri açıkça belirtilmiştir. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.8 maddesi uyarınca, aşırı düşük teklif açıklamalarında analizlerin ihale dokümanındaki analiz formatına ve teknik şartnamelere uygun olması zorunludur. İdarece nakliye girdilerinin açıklamasında nakliye formüllerinin kullanılması gerektiği açık olup, NVS şirketinin nakliye girdilerini fiyat teklifi ile açıklaması mevzuata aykırıdır. Ayrıca, NVS şirketinin kullandığı fiyat teklifleri, idarenin oluşturduğu nakliye formüllerine dayalı birim fiyatlardan daha düşük kalmıştır. Bu durum, teklifin mevzuata uygun olmadığını göstermektedir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında ihale dokümanında belirtilen formata uygun açıklama yapılması neden önemlidir?
Cevap: Aşırı düşük teklif açıklamalarında, ihale dokümanında verilen analiz formatı ve teknik şartnamelere uygun açıklama yapılması, açıklamanın objektif şekilde değerlendirilmesine imkân sağlar. Farklı format ya da usul kullanılması, teklifin gerçekçiliği ve dayanıklılığı konusunda tereddüt yaratabilir; bu da teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına yol açabilir.
Soru: Nakliye girdilerinin açıklamasında idarece belirlenen nakliye formülleri kullanılması neden zorunludur?
Cevap: İdare tarafından belirlenen nakliye formülleri, ilgili iş kalemlerine uygulanacak nakliye miktarlarının hesaplanmasında standart ve şeffaf bir yöntem sunar. Bu formüllerin kullanılması, tüm isteklilerin analizlerini aynı esaslara göre yapmasını sağlar; formüller yerine serbest fiyat teklif edilmesi, standart dışı ve doğrulanması zor bir uygulama olarak kabul edilir.
Soru: İhale dokümanında açıkça belirtilmiş olan analiz yöntemlerine aykırı açıklama yapılmasının sonuçları nelerdir?
Cevap: İhale dokümanında belirtilen analiz yöntemlerine aykırı açıklamalar genellikle geçersiz sayılır ve bu durum teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına yol açabilir. Bu, mevzuatın öngördüğü şeffaflık ve eşitlik prensipleri gereği ihale sürecinin hukuka uygun yürütülmesi için önemlidir.
Soru: Nakliye formülleri sahada oluşan gerçek maliyeti yansıtmayabilir, bu durumda istekliler aşırı düşük teklif açıklamasını nasıl yapmalıdır?
Cevap: İhale dokümanında belirlenen nakliye formülleri esas alınarak açıklama yapılmalıdır. Sahada oluşan maliyet farklı ise, bu durum analiz kapsamında açıklanabilir ancak formüllerin değiştirilmesi ya da yerini tamamen farklı bir fiyat teklifinin alması genellikle kabul edilmez. Mevzuat ve Kamu İhale Genel Tebliği, analiz formunun değiştirilmesine izin vermez.
Soru: Teklifin aşırı düşük bulunması durumunda idare hangi standartlar çerçevesinde ek açıklama talep edebilir?
Cevap: İdare, aşırı düşük teklif açıklamasında ihale dokümanında belirlenen analiz formatına ve teknik şartnamelere uygun, açık ve somut açıklamalar talep edebilir. Açıklamalar, belirlenen analiz kalemlerine göre yapılmalı, keyfi veya belirsiz ifadeler reddedilmelidir. Bu uygulama, teklifin gerçekçi ve tutarlı olup olmadığının değerlendirilmesi açısından kritik önemdedir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: NVS İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin aşırı düşük teklif açıklamasında nakliye girdilerini idarenin verdiği nakliye formülleri yerine fiyat teklifi ile açıklaması ihale mevzuatına uygun mudur?
Cevap: NVS İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin nakliye girdilerini idarenin belirttiği nakliye formülleri yerine fiyat teklifi ile açıklaması mevzuata aykırıdır. İhale dokümanında belirtilen poz numaralarına ilişkin nakliye formüllerinin kullanılması zorunludur ve analizlerin ihale dokümanındaki formata uygun olması gerekmektedir. Bu nedenle firma tarafından yapılan açıklama geçerli kabul edilmemiştir.
Soru: İdarenin belirlediği nakliye formülleri ile aşırı düşük teklif açıklaması yapılmasının önemi nedir?
Cevap: İdarenin belirlediği nakliye formüllerinin kullanılması, aşırı düşük teklif açıklamalarının objektif ve şeffaf şekilde değerlendirilmesini sağlamaktadır. Mevcut vakada, bu formüller ihale dokümanında açıkça belirtilmiş ve kullanılması zorunlu kılınmıştır. Dolayısıyla, bu formüller yerine farklı yöntem kullanmak teklifin güvenilirliğini ortadan kaldırmakta ve mevzuata aykırılık oluşturmaktadır.
Soru: NVS İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin kullandığı fiyat teklifleri ile idarenin nakliye formüllerine dayalı birim fiyatlar arasında nasıl bir fark bulunmuştur?
Cevap: Firma tarafından kullanılan fiyat teklifleri, idarenin oluşturduğu nakliye formüllerine dayalı birim fiyatlardan daha düşük kalmıştır. Bu durum, firmanın açıklamasının gerçekçi olmadığını ve mevzuata uygun olmadığını göstermiştir.
Soru: Vakada NVS İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin teklifinin değerlendirilmemesi sonucunda ihale süreci nasıl etkilenmiştir?
Cevap: NVS İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin nakliye girdilerine ilişkin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata aykırı bulunması nedeniyle, teklif değerlendirme dışı bırakılmış ve ihale işlemlerinin mevzuata uygun şekilde yeniden yapılmasına karar verilmiştir.
Detaylı Analiz
İncelenen uyuşmazlıkta esas sorun, bir isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında nakliye girdilerini nasıl açıkladığına ilişkindir. Başvuru sahibi, söz konusu firmanın nakliye girdilerini duyurulan formüller yerine serbest fiyat teklifi yöntemiyle açıklamasını mevzuata aykırı bulmuş ve bu durumun teklifin değerlendirme dışı bırakılmasını gerektirdiğini ileri sürmüştür. Uyuşmazlık bu yönüyle, açıklama yönteminin ihale dokümanına ne ölçüde uygun olduğu sorusu etrafında şekillenmiştir.
Somut olayda, idare tarafından bazı iş kalemlerine ilişkin analizler için poz numaraları belirlenmiş ve bu pozlara ait nakliye formülleri açıkça dokümana konulmuştur. İhale sürecinin devamında ise, aşırı düşük teklif sunan firmalardan bu analizlere dayalı maliyet açıklaması talep edilmiştir. Ancak NVS adlı firma, belirtilen formüller üzerinden açıklama yapmamış; bunun yerine piyasadan alınan nakliye fiyat tekliflerini kullanarak bir hesaplama yolu izlemiştir. Bu tercih, ihale dokümanının öngördüğü analiz formatıyla uyumlu görülmemiştir.
Uyuşmazlıkta, aşırı düşük teklif değerlendirmelerinde geçerli olan esaslı unsur kavramı öne çıkmaktadır. Nakliye formülleri, maliyetin önemli bir bileşeni olarak görülmekte ve tüm isteklilerin aynı dayanakla açıklama yapmasını sağlamayı hedeflemektedir. Bu nedenle, formüllerin yerine alternatif ve doğrulanması güç verilerle açıklama sunulması, yalnızca usule değil; teklifin güvenilirliğine de zarar veren bir yaklaşım olarak değerlendirilmiştir. İlgili pozlar için idare tarafından belirlenmiş biçim dışında farklı analiz sunulması, esaslı unsurun ihlal edildiği yönünde yorumlanmıştır.
Firma tarafından seçilen yöntem ekonomik olarak daha düşük birim fiyatlar ortaya koysa da, idarenin belirlediği analiz formatına uygun olmadığından bu açıklama geçerli sayılmamıştır. Kurul değerlendirmesinde, sadece fiyat seviyesine bakılmamış; açıklamanın dayanağının ihale dokümanına uyup uymadığı sorgulanmıştır. Uyuşmazlıkta pilot ortağın varlığı ya da yeterliliğine dair bir değerlendirme yer almadığından, analiz yalnızca sunulan açıklama yöntemine odaklanarak yapılmıştır.
Sonuç olarak, Kurul; ihale dokümanında açık şekilde belirlenmiş analiz yöntemlerine aykırı açıklamanın kabul edilemeyeceği kanaatine varmıştır. NVS firmasının sunduğu açıklama hem yöntem hem içerik açısından yeterli bulunmamış, teklif değerlendirme dışı bırakılmıştır. Bu çerçevede, ihale işlemlerinin mevzuata uygun biçimde yeniden yürütülmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu karar, belirliliğin ve şeffaflığın sağlanması adına kıstasların ihale dokümanlarıyla sabit tutulmasının önemine işaret etmektedir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.