KÜNYE
- Toplantı No: 2017/014
- Gündem No: 24
- Karar Tarihi: 22.03.2017
- Karar No: 2017/UY.II-875
- Başvuru Sahibi: Gün Al Mad. İnş. Nak. San. ve Tic. A.Ş.
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları Genel Müdürlüğü İstanbul 1. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2016/340174
- İhale Adı: Adapazarı-Karasu Dy Sinanoğlu-Limandere Şehir Geçişi Fiziki Standartlarının Yükseltilmesi ve Muhtelif Kesimlerdeki Oturmaların İyileştirilmesi; Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Köprü İşleri, Üstyapı ve Çeşitli İşler İhalesi
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun şekilde yeniden yapılması kararı
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, motorin fiyatlarının EPDK fiyatlarının altında sunulmaması gerektiği, teklif imza ve yetkilendirme belgelerinin eksik olduğu, K katsayısının 0,01 TL olarak alınmasının hatalı olduğu ve bitüm fiyatının TÜPRAŞ rafineri fiyatlarına göre değerlendirilmesi gerektiği iddialarını ileri sürmüştür.
Kurul Değerlendirmesi
İhale kapsamında motorin ve diğer bazı iş kalemlerinde açıklama istenecek analiz girdileri belirlenmiş olup, motorin için bazı iş kalemlerinde 3,00 TL, bazılarında ise 0,01 TL birim fiyat öngörülmüştür. Ancak açıklama istenmeyecek analiz girdileri tek liste halinde idarece doğru şekilde hazırlanıp gönderilmemiştir. Ayrıca, EPDK fiyatlarının altında fiyat sunulamaması kuralı 25.01.2017 tarihinden sonra ilan edilen ihaleler için geçerli olup, uyuşmazlık konusu ihale 05.09.2016 tarihinde ilan edildiğinden bu kural uygulanamaz. Bu tespitler ışığında idarenin aşırı düşük teklif açıklamasını mevzuata uygun şekilde yenilemesi gerekmektedir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklaması istenirken açıklama istenmeyecek analiz girdilerinin tek listede gösterilmemesi ne tür hukuki riskler doğurabilir?
Cevap: Aşırı düşük teklif açıklaması sürecinde açıklama istenmeyen analiz girdilerinin mevzuata uygun tek bir liste halinde belirlenmemesi, idarenin açıklama talebinin usul yönünden eksik kalmasına neden olabilir. Bu durum, aşırı düşük teklif açıklamasının değerlendirilmesinde hukuki geçerlilik sorunları yaratarak işlemin iptali veya ihalenin yeniden yapılması gibi olumsuz sonuçlar doğurabilir. Bu nedenle, idareler açıklama talebinde hangi analiz girdilerine açıklama isteneceğini ve hangilerine istenmeyeceğini açık, tutarlı ve tek liste halinde ortaya koymalıdır.
Soru: İhale ilan tarihinden önce yürürlüğe giren fiyat sınırlaması kurallarının uygulanması hangi durumlarda tereddüte yol açar?
Cevap: İdari şartnamelerde veya mevzuatta belirlenen, örneğin EPDK tarafından yayımlanan referans fiyatların altında teklif verilemeyeceğine ilişkin kurallar, yalnızca belirli tarih ve sonrası ilan edilen ihaleler için geçerli olabilir. İhale ilan tarihi, uygulanan kuralların başlangıç tarihinden önceyse, bu tür fiyat sınırlaması kurallarının uygulanması hukuken sorunlu hale gelir. Uygulamada, ilan tarihinin mevzuattaki hüküm yürürlük tarihinden sonra olup olmadığına dikkat edilerek kuralın doğru zamanda devreye sokulması gereklidir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarının değerlendirilmesinde idarece yapılan mevzuata aykırı tespitler nasıl sonuçlandırılmalıdır?
Cevap: İdare tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklaması değerlendirmesinde mevzuata aykırılık saptandığında, bu açıklamanın usulüne uygun hale getirilmesi için idarenin açıklama talebini yeniden düzenlemesi gereklidir. Bu sayede ihale süreci mevzuata uygun şekilde devam ettirilir. Aksi halde eksik veya hatalı açıklama üzerine verilen kararlar iptal riskini artırabilir. Kurullar genellikle idarenin açıklama talebini mevzuata uygun biçimde yenilemesine ve işlemlerin bu kapsamda yürütülmesine karar verir.
Soru: Teklifin imza ve yetkilendirme belgelerine ilişkin eksiklik iddialarında hangi adımların atılması gerekir?
Cevap: İdare veya taraflar tarafından teklifin imza sirküleri ve yetkilendirme belgelerinin eksik olduğu iddiası ortaya konduğunda, bu iddianın somut olarak belgelerle desteklenmesi ve idare tarafından kesin surette incelenip değerlendirilmesi gerekir. Kurul kararlarında imza yetkilendirmesine ilişkin itirazların değerlendirilmesini içeren bir bilgi veya tespit olmadığında, bu husus genel olarak ihale dosyasına ve belgelerine göre idarece uygun şekilde ele alınmalıdır. Eksiklik varsa, bu durum teklifin geçerliliği açısından önem taşır ve doğru prosedür işletilmelidir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında analiz girdilerinin fiyatlandırmasına ilişkin itirazlarda nelere dikkat edilmelidir?
Cevap: Aşırı düşük teklif açıklamalarında kullanılan analiz girdilerinin birim fiyatları konusunda itirazlar, söz konusu fiyatların mevzuat, ilan metni ve piyasa uygulamalarıyla uyumlu olup olmaması açısından incelenir. Özellikle referans kaynak fiyatlar ve ihale dokümanındaki kriterler göz önüne alınmalıdır. Ancak bazı fiyat sınırlama kuralları ilgili ihale tarihi itibarıyla yürürlükte değilse, söz konusu itirazların kabulü sınırlı kalabilir. Bu yüzden itirazlarda uygulanabilir mevzuat ve ihale şartları ayrıntılı ve güncel olarak değerlendirilmelidir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İdarenin aşırı düşük teklif açıklaması talebinde analiz girdileri için açıklama istenmeyecek kalemlerin tek bir liste halinde sunmaması kararın hangi yönüyle sorun oluşturmuştur?
Cevap: İdarenin açıklama istenmeyecek analiz girdilerini tek bir liste halinde mevzuata uygun şekilde hazırlayıp bildirmemesi, aşırı düşük teklif açıklamasının usulüne uygun yapılmaması nedeniyle Kurulca hukuka aykırı bulunmuştur. Bu nedenle açıklamanın mevzuata uygun hale getirilmesi için bu listenin tek ve doğru şekilde belirlenmesi gerektiği karar verilmiştir.
Soru: Başvuru sahibinin EPDK fiyatlarının altında motorin fiyatı sunulmaması gerektiğine dair itirazı neden reddedilmiştir?
Cevap: EPDK fiyatlarının altında fiyat sunulamaması kuralı, uyuşmazlık konusu ihalenin ilan tarihinden sonra yürürlüğe girdiği için değil, 25.01.2017 tarihinden sonra ilan edilen ihalelerde uygulanmaktadır. İlgili ihale 05.09.2016 tarihinde ilan edildiğinden, bu kuralın uygulanması mümkün olmadığından başvuru sahibinin bu iddiası reddedilmiştir.
Soru: Kurul, aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin hangi prosedürel düzenlemelerin yeniden yapılmasına karar vermiştir?
Cevap: Kurul, aşırı düşük teklif açıklamasının açıklama istenmeyecek analiz girdilerinin mevzuata uygun olarak tek liste halinde tespiti ve bildirilmesi şartıyla yeniden yapılmasına ve bundan sonraki ihale işlemlerinin bu doğrultuda yürütülmesine karar vermiştir.
Soru: Başvuru sahibinin teklif imza ve yetkilendirme belgelerinin eksik olduğu iddiası kararda nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: Özet karar metninde başvuru sahibinin imza ve yetkilendirme belgelerinin eksik olduğu iddiasına ilişkin idare cevabı veya Kurul değerlendirmesi yer almamıştır, dolayısıyla bu iddia kararda sonuçlandırılmamış ve ana karar aşırı düşük teklif açıklaması usulü üzerine odaklanmıştır.
Detaylı Analiz
Başvuruya konu edilen uyuşmazlık, bir ihalede aşırı düşük teklif açıklamalarında motorin ve diğer analiz girdilerine ilişkin izlenen usuller üzerinden şekillenmiştir. Başvuru sahibi, idarenin açıklamaya tabi kalemleri belirlemediğini, açıklama alınmayacak analiz girdileri için ise açık ve tek liste oluşturulmadığını, ayrıca bazı teknik girdiler bakımından teklif edilen fiyatların belirli referans eşiklerin altında olamayacağı yönünde değerlendirme yapılmadığını ileri sürmüştür. Bu çerçevede uyuşmazlık, teklifin değerlendirilmesine esas alınan analiz girdilerine yönelik açıklama sürecinin mevzuatla uyumlu yürütülüp yürütülmediği noktasında yoğunlaşmıştır.
İhale sürecinde, motorin dahil bazı iş kalemleri için belirlenmiş birim fiyatlara ilişkin olarak idarece aşırı düşük teklif açıklaması istenmiştir. Ancak açıklama istenecek kalemlerin yanı sıra açıklama istenmeyecek analiz girdilerinin de açıkça belirlenmesi gerekirken, bu hususta mevzuata uygun tek bir listenin oluşturularak isteklilere sunulmadığı tespit edilmiştir. Motorin kalemi için bazı kısımlarda 3,00 TL, bazı yerlerde ise sadece 0,01 TL gibi çok düşük bir birim fiyat belirlenmesine rağmen, bu farklılıkların açıklama kapsamında değerlendirilmesi karmaşıklık yaratmıştır. Bu durum, açıklama istenilecek girdilerin belirlenmesindeki yöntem sorununu su yüzüne çıkarmıştır.
Uyuşmazlıkta esaslı unsur olarak değerlendirilen bir diğer husus, motorin fiyatlarına dair referans alınan eşiklerdir. Başvuru sahibi, EPDK tarafından yayımlanan fiyatların altında teklif verilemeyeceğini iddia etmişse de, mevcut ihalenin ilan tarihi olan 05.09.2016’nın, söz konusu fiyat sınırlamasını getiren düzenlemenin yürürlük tarihinden önce olması nedeniyle bu kuralın uygulanamayacağı sonucuna ulaşılmıştır. Bu değerlendirme, ilan tarihinin hukuki etkilerini göz önüne alan, yürürlük tarihlerine duyarlı bir yaklaşımı yansıtmaktadır.
Kurulca yapılan nihai değerlendirmede, idarenin açıklama istenecek ve istenmeyecek analiz girdilerini tek, açık ve mevzuata uygun bir liste halinde ortaya koyamaması nedeniyle aşırı düşük teklif açıklama sürecinin eksik yürütüldüğü tespit edilmiştir. Bu nedenle, açıklama talebinin ilgili liste doğru biçimde oluşturularak yeniden yapılmasına ve ihale işlemlerinin buna göre sürdürülmesine karar verilmiştir. Aynı zamanda, ilan tarihine göre uygulanamayacak kuralların dayanak alınamayacağı ilkesi çerçevesinde EPDK fiyatlarına yönelik başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.
Sonuç olarak, Kurul değerlendirmesi, ihale ilan tarihi ve açıklama kapsamının net belirlenmesi gibi usuli unsurlara ağırlık vererek, teklif açıklamalarındaki değerlendirme sürecinin şekli doğruluğunu esas almıştır. Karar, yalnızca açıklama kapsamına ve referans fiyatlara ilişkin inceleme üzerine kurulmuş; başvuru sahibinin diğer iddiaları esas yönünden karara yansıtılmamıştır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.