KÜNYE
- Toplantı No: 2020/045
- Gündem No: 19
- Karar Tarihi: 07.10.2020
- Karar No: 2020/UY.II-1629
- Başvuru Sahibi: Girişim Elektrik Taahhüt Tic. ve San. A.Ş.
- İhaleyi Yapan İdare: Türkiye Elektrik İletim A.Ş. Genel Müdürlüğü
- İKN: 2020/370198
- İhale Adı: İTM.330 Referanslı, 154/33 Kv Piyale GIS TM Yenileme (Farklı Sahada) Yapımı
Özet
Mobil trafo merkezi alımına ilişkin iş deneyim belgesinin sabit trafo merkezi yapım işinde benzer iş olarak kabul edilmemesi nedeniyle itirazen şikayet reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, mobil trafo merkezi alımına ilişkin iş deneyim belgesinin ihale konusu sabit trafo merkezi yapım işi için benzer iş kapsamında değerlendirilmesini ve teklifinin değerlendirmeye alınmasını talep etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale konusu işin sabit trafo merkezi yapımı olduğu, kapsamının inşaat işleri, montaj ve tesisatı içerdiği, 284 iş kaleminden oluşan birim fiyat teklif cetveline sahip olduğu; başvuru sahibinin iş deneyim belgesinin ise mobil trafo merkezi alımına ilişkin mal alımı işi olduğu ve mobil trafo merkezlerinin taşınabilir, montaj ve inşaat işlerini içermediği tespit edilmiştir. Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ve Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği uyarınca mal alımı iş deneyim belgelerinin yapım işi ihalelerinde kullanılamayacağı, benzer iş tanımının inşaat tekniği gerektiren ve tesis işlerini kapsadığı, dolayısıyla başvuru sahibinin iş deneyim belgesinin ihale konusu iş için benzer iş olarak kabul edilemeyeceği sonucuna varılmıştır.
İdare Görüşü
İdare, mal alımı iş deneyim belgelerinin yapım işi ihalelerinde kullanılamayacağını, başvuru sahibinin iş deneyim belgesinin mal alımı işine ilişkin olduğunu ve ihale konusu işin sabit trafo merkezi yapımı olduğundan benzer iş kapsamında değerlendirilemeyeceğini belirtmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Bir yapım işi ihalesinde iş deneyim belgesinin mal alımı işleri kapsamından olması teklifin değerlendirilmesi açısından nasıl etkilenir?
Cevap: Yapım işi ihalelerinde, iş deneyim belgeleri genellikle inşaat, montaj, tesisat gibi yapım işleri unsurlarını içeren işleri göstermelidir. Mal alımı (sadece ürün veya ekipman temini) kapsamında verilen iş deneyim belgeleri yapım işi ihalesinde benzer iş koşullarını karşılamadığı için bu belgeler teklif değerlendirmesinde yeterlilik belgesi olarak kabul edilmeyebilir. Ancak, hangi durumlarda mal alımı belgelerinin benzer iş sayılıp sayılmayacağına ilişkin bazı idari düzenlemeler veya Tebliğlerde farklı yaklaşımlar olabileceğinden kesin yorum için söz konusu mevzuat ve ihale dokümanı incelenmelidir.
Soru: Aynı ekipman veya ürünün farklı türlerde (örneğin mobil ve sabit) kullanılması benzer iş kapsamında değerlendirilirken nelere dikkat edilmelidir?
Cevap: Benzer iş değerlendirmesinde, sadece ürünün teknik özelliklerinin aynı veya benzer olması yeterli olmayabilir. Ürünün montaj, inşaat, tesisat gibi yapım süreçlerine dahil olup olmadığı önem kazanır. Örneğin, mobil bir ekipmanın temini mal alımıdır ve genellikle montaj veya inşaat işlerini içermez; sabit bir yapının yapımı ise inşaat ve teknik montaj işleri gerektirir. Bu nedenle, iş deneyim belgesinin kapsamı ve ihale konusu işte aranan yapım faaliyetleri dikkate alınarak, sadece mal alımı ile yapım işlerinin birbiri yerine geçmediği gözetilmelidir.
Soru: Yapım işi ihalelerinde benzer iş deneyim belgesinin kapsamı hangi ölçütlerle belirlenir ve mal alımı işlerinin bu kapsamda yeri nasıldır?
Cevap: Yapım işi ihalelerinde benzer iş tanımı; işin inşaat, montaj, tesisat gibi teknik uygulamalar içerip içermemesi, kullanılan işçilik ve teknik donanım gereksinimleri esas alınarak yapılır. Mal alımı işleri ise çoğunlukla ürün veya mal temini olup fiziksel yapım faaliyetlerine girmediği için bu kapsam dışında tutulur. Dolayısıyla mal alımı iş deneyim belgeleri yapım ihalesinde benzer iş olarak kabul edilmez. Bununla birlikte, işin teknik şartları ve ihale dokümanındaki benzer iş tanımının içeriği her somut olayda dikkatle incelenmelidir.
Soru: İş deneyim belgesinin mal alımı veya yapım işi olarak sınıflandırılmasında hangi unsurlar tereddüt yaratabilir ve bu durumda idarenin değerlendirmesi nasıl olmalıdır?
Cevap: İş deneyim belgesinin mal alımı mı yoksa yapım işi kapsamında mı olduğu, özellikle karma işler veya montajı içeren ürün teslimlerinde tereddüt yaratabilir. Örneğin, montaj dahil bir ekipman temini bazen yapım işine yakın değerlendirilebilir. Bu durumda idare, işin teknik detaylarını, işin kapsam ve sürecini, kullanılan işçilik ve teknik uygulamaları dikkate alarak değerlendirmeli; mevzuat ve ilgili Tebliğlerdeki benzer iş tanımlarına uygun olup olmadığını somut ve tutarlı biçimde tespit etmelidir. Yetersiz değerlendirme, tekliflerin haksız elenmesine veya idari işlemin iptaline yol açabilir.
Soru: Yapım işlerinde benzer iş gruplarının belirlenmesinde Tebliğler ve Yönetmeliklerin rolü nedir ve bunların dışındaki kriterlere başvurulabilir mi?
Cevap: Yapım işlerinde benzer iş grupları esas olarak ilgili Yönetmelik ile Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği gibi mevzuat düzenlemelerine göre sınıflandırılır. Bu düzenlemeler, benzer iş tanımında teknik ve iş kapsamı açısından kriterler belirler. İdareler ve yatay denetim organları bu mevzuat çerçevesinde hareket eder. Ancak, somut olayda işin niteliği ve uygulama koşulları farklılık gösterebilir; dolayısıyla bu kriterler ışığında, mevzuatın ruhuna ve ihalenin teknik gerekliliklerine uygun bir yorumla benzerlik değerlendirmesi yapılması mümkündür. Fakat yürürlükteki mevzuata aykırı subjektif veya keyfi yaklaşımlar hukuken sorun yaratabilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin mobil trafo merkezi alımına ilişkin iş deneyim belgesinin sabit trafo merkezi yapım ihalelerinde neden benzer iş olarak kabul edilmedi?
Cevap: Çünkü ihale konusu iş sabit trafo merkezi yapımını kapsamakta olup, kapsamlı inşaat, montaj ve tesisat işlerini içermekte; oysa başvuru sahibinin iş deneyim belgesi sadece mal alımı (mobil trafo merkezi alımı) işine ilişkin olup, yapım işlerinin gerektirdiği inşaat ve teknik montaj unsurlarını taşımamaktadır. Bu nedenle, ilgili mevzuat ve benzer iş tanımı kuralları uyarınca benzer iş olarak kabul edilmemiştir.
Soru: İdarenin mal alımı iş deneyim belgelerini yapım işi ihalelerinde kullanmama gerekçesi nedir?
Cevap: İdare, yapım işi ihalelerinde işin kapsamının inşaat, montaj ve tesisat gibi teknik faaliyetler içerdiğini, buna karşılık mal alımı iş deneyim belgelerinin sadece ürün teminini gösterdiğini, dolayısıyla yapım işlerinde aranan benzerlik kriterlerini karşılamadığını belirtmiştir. Bu gerekçe ile mal alımı iş deneyim belgeleri yapım ihalelerinde değerlendirilememektedir.
Soru: Kurul, başvuru sahibinin iş deneyim belgesinin benzer iş kapsamında değerlendirilemeyeceğine nasıl bir hukuki gerekçe ile karar verdi?
Cevap: Kurul, ilgili Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ile Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği hükümleri doğrultusunda, benzer iş tanımının inşaat tekniği ve tesis işlerini kapsaması gerektiğini; başvuru belgesinin ise mal alımı niteliğinde olması sebebiyle bu şartlara uymadığını tespit etmiş ve bu nedenle benzer iş kapsamında değerlendirilmemesine karar vermiştir.
Soru: Bu karara göre benzer iş belgesi açısından mobil trafo merkezi alım işleri ile sabit trafo merkezi yapım işleri arasında nasıl bir ayrım yapılmaktadır?
Cevap: Karar, mobil trafo merkezi alımının sadece mal alımı ve ürün temini işi olduğunu, sabit trafo merkezi yapımının ise inşaat, montaj ve tesisat gibi yapım işleri unsurlarını içeren kompleks bir faaliyet olduğunu, bu nedenle iş deneyim belgelerinin karşılaştırılmasında temel kriterlerin farklı olduğunu ortaya koymaktadır. Mobil trafo merkezi alım işleri benzer iş grubu kapsamında sabit trafo merkezi yapım işlerinde geçerli sayılmamaktadır.
Detaylı Analiz
Başvuruya konu uyuşmazlık, bir yapım işi ihalesinde sunulan iş deneyim belgesinin niteliğine ilişkindir. İhalede teklif veren isteklilerden biri, daha önce gerçekleştirdiği mobil trafo merkezi alımı işine ait belgesini, sabit trafo merkezi yapım işine benzer iş olarak kabul ettirmek istemiştir. Ancak idare bu belgeyi yeterli görmemiş, başvuru sahibinin teklifini değerlendirme dışı bırakmıştır. İtiraz, bu kararın hukuki ve teknik dayanağının bulunup bulunmadığı noktasında şekillenmiştir.
Uyuşmazlığın merkezinde yer alan konu, sunulan iş deneyim belgesinin türü ile ihale konusu işin kapsamı arasındaki farktır. Sunulan belge, yalnızca ürün teminine, yani mobil trafo merkezlerinin satın alınmasına ilişkindir. Oysa, ihale konusu sabit trafo merkezi yapımı, yalnızca ekipman temininden ibaret olmayıp, önemli ölçüde inşaat, montaj ve teknik tesisat uygulamalarını içeren karma bir faaliyettir. Bu fark, işin niteliği açısından iki tür arasında temel bir ayrım teşkil etmekte, bu nedenle belge benzer iş kapsamında değerlendirilmemektedir.
Esaslı unsur bağlamında yapılan analizde, Kurul ihale konusu işin teknik zorluk ve uygulama biçimi bakımından farklı bir yapı arz ettiğini vurgulamıştır. Benzer işin kabul edilebilmesi için sadece eşdeğer bir ürünün temin edilmesi değil, aynı zamanda uygulama pratiğinde benzeşen faaliyetlerin bulunması gerekir. Bu vakada ise mobil trafo merkezi alımı, herhangi bir montaj veya yapım süreci içermemekte; bu yönüyle sabit trafo yapım işinin esaslı unsurlarından uzakta kalmaktadır.
Pilot ortağın sunduğu iş deneyimi bu değerlendirme bağlamında yeterli bulunmamıştır. Pilot ortak olarak sunulan belgelerin, ihale konusu işin ana yüklenici sorumluluğuyla uyumlu bir teknik yeterliliği ortaya koyması beklenir. Ancak mal alımına ilişkin belge, yapım işlerinin yönetimini, koordinasyonunu ve uygulanmasını üstlenmeye dönük bir deneyimi belgelememektedir. Bu durum, benzer iş tanımının sağlanamamasına ve dolayısıyla pilot ortaklığın teknik yeterlik açısından dışlanmasına yol açmıştır.
Kurul, nihai değerlendirmesinde hem mevzuat hem de benzer iş kriterlerine dayanarak idarenin işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşmıştır. Kararda, benzer iş tanımının içeriğiyle başvuruya konu belgenin kapsamı arasında doğrudan ve açık bir uyuşmazlık olduğu ifade edilmiş, bu nedenle itiraz yerinde bulunmayarak reddedilmiştir. Böylelikle, benzer iş uygulamasında yalnızca ürün benzerliği değil, işin yapım süreçlerini içeren teknik örtüşme aranmasının esas olduğu bir kez daha vurgulanmıştır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.