Mazot yoğunluğu katsayısı ile K katsayısı kullanımı ve patlayıcı madde miktarındaki teknik dayanak uyuşmazlığı - 2017/UY.II-1162

KÜNYE

  • Toplantı No: 2017/019
  • Gündem No: 99
  • Karar Tarihi: 19.04.2017
  • Karar No: 2017/UY.II-1162
  • Başvuru Sahibi: Kzk İnşaat A.Ş.-Kızılırmak İnşaat Ticaret ve Sanayi A.Ş. İş Ortaklığı
  • İhaleyi Yapan İdare: Karayolları Genel Müdürlüğü 16. Bölge Müdürlüğü
  • İKN: 2016/239233
  • İhale Adı: Zara-İmranlı Devlet Yolu Km: 167+200 - 204+000 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Üstyapı İşleri (Bsk) Yapılması

Özet

Aşırı düşük teklif açıklamasında mazot yoğunluğu ve K katsayısı hesaplamalarındaki usulsüzlük nedeniyle itirazen şikâyet reddedildi

Başvuru / İddialar

Başvuru sahibi, mazot yoğunluğunun 0,845 kg/lt olarak alınmasının idarece ispatlanmadığını, K katsayısının 177,08 olarak kullanılmasının uygun olduğunu, ekskavatör amortismanının düşürülmesinin doğru olduğunu, açıklama istenilmeyen analiz girdilerinin 0,00 TL hesaplanmasının kabul edilmesi gerektiğini ve patlayıcı madde miktarının azaltılmasının mevzuata uygun olduğunu iddia etmiştir.

Kurul Değerlendirmesi

İncelemede, mazotun yoğunluğunun 0,82-0,845 kg/lt aralığında değişebileceği ve başvuru sahibinin bu aralıktaki katsayıyı kullanmasının yerinde olduğu tespit edilmiştir. Ancak, K katsayısının nakliye formülünde her cins ve tonaj için geçerli olduğu, amortisman maliyetinin eksiltilmesinin K katsayısına doğrudan yansıtılmasının mevzuata uygun olmadığı, sunulan belgelerde amortismanı biten araçların özelliklerinin ve kullanılabilirliğinin kesin olarak kanıtlanmadığı belirtilmiştir. Ekskavatör amortismanının düşürülmesi ise avantajlı koşul oluşturduğundan kabul edilmiştir. Ayrıca, açıklama istenilmeyen analiz girdilerinin 0,00 TL olarak hesaplanmasının teklif tutarını etkilemediği ve kabulü gerektiği, patlayıcı madde miktarının azaltılmasının ise sunulan teknik raporun resmi ve bilimsel dayanağı bulunmadığı için uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Genel Soru–Cevap

Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan katsayıların idarece ispatlanması zorunlu mudur?
Cevap: İdare tarafından kullanılan teknik katsayıların (örneğin mazot yoğunluğu gibi) kesin belge ve kanıtla ispatlanması genellikle beklenmez; bu katsayılar konusunda makul ve genel kabul gören aralıklarda seçim yapılması yeterli görülür. Ancak, sıradışı veya mevzuatta standart olmayan değişiklikler idarece ispatlanmalı veya gerekçelendirilmelidir.

Soru: Nakliye maliyetlerinin hesaplanmasında standart K katsayısının değiştirilmesi nasıl değerlendirilir?
Cevap: K katsayısı, nakliye maliyetinin hesaplanmasında standart bir parametre olarak kullanılır ve farklı cins ve tonaj araçlar için sabit kabul edilir. Bu katsayının indirilmesi, özellikle amortisman maliyetleri nedeniyle yapılmışsa ve bunun dayanağı kesin ve resmi belgelerle desteklenmemişse mevzuata aykırı bulunabilir ve reddedilebilir.

Soru: Araç amortismanlarında yapılan indirimin aşırı düşük teklif açıklamasında nasıl değerlendirilmesi gerekir?
Cevap: Ekskavatör veya benzeri araçların amortismanlarında teklif verene avantaj sağlayan makul indirmler, belgelerle desteklendiği ölçüde aşırı düşük teklif açıklamasında kabul edilebilir. Ancak bu indirimin nakliye maliyetlerine bağlı katsayılarla ilişkilendirilmesi ve mer’i standartlardan sapılması çoğu durumda usulsüz görülür.

Soru: Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında istenmeyen ve 0,00 TL olarak gösterilen analiz girdileri nasıl değerlendirilir?
Cevap: Analiz girdilerinin bir kısmı idarece gerek görülerek açıklama istenmeyebilir. Bu girdilerin teklif tutarına eklenmemesi veya 0,00 TL olarak hesaplanması, eğer toplam teklif bedelini etkilemiyorsa genellikle uygun karşılanır ve açıklama yapılmasına gerek görülmez.

Soru: Teknik raporlarda dayanağı olmayan değişiklik talepleri (örneğin patlayıcı madde miktarında azaltma) aşırı düşük teklif açıklamasında nasıl ele alınır?
Cevap: Teknik raporlara dayanmayan veya bilimsel, resmi geçerliliği bulunmayan iddialar kamu ihale mevzuatına göre desteklenmeyebilir ve uygun görülmez. Bu tür dayanıksız değişiklik talepleri, aşırı düşük teklif açıklaması çerçevesinde reddedilir ve itirazen şikâyetlerde kabul görmez.

Vakaya Özel Soru–Cevap

Soru: Başvuru sahibinin mazotun yoğunluk katsayısı olarak 0,845 kg/lt kullanması ihale komisyonu tarafından neden uygun kabul edilmiştir?
Cevap: İnceleme sonucunda mazotun yoğunluk katsayısının 0,82 ila 0,845 kg/lt arasında değişebildiği tespit edilmiş ve başvuru sahibinin bu aralıktaki en üst değer olan 0,845 kg/lt katsayısını kullanması yerinde bulunmuştur. İdare tarafından bu değerin ispatlanmasına gerek görülmemiştir.

Soru: Nakliye maliyetlerinin hesaplanmasında kullanılan K katsayısının düşürülmesi neden mevzuata aykırı kabul edilmiştir?
Cevap: K katsayısı, nakliye formülünde bütün cins ve tonaj araçlar için geçerli olan standart bir değerdir ve bunun değiştirilmesi mevzuata uygun değildir. Başvuru sahibi tarafından amortisman maliyetlerinin düşürülmesinin K katsayısına yansıtılması usulsüz bulunmuştur. Ayrıca amortismanı bitmiş araçlarla ilgili sunulan belgeler, bu indirimin dayanağı olarak yeterince kesinlik taşımamıştır.

Soru: Ekskavatör amortismanının düşürülmesinin kabul edilme gerekçesi nedir?
Cevap: Ekskavatör amortismanının düşürülmesi başvuru sahibi lehine bir avantaj sağladığından ve mevzuata aykırı bir durum doğurmadığından uygun bulunmuştur. Bu nedenle kısmi indirimin K katsayısına yansıtılmaması sebebiyle itirazı reddedilmiş olsa da amortisman indirimi kendisi kabul edilmiştir.

Soru: Patlayıcı madde miktarının azaltılmasının şikâyet sürecinde kabul edilmemesinin sebebi nedir?
Cevap: Patlayıcı madde miktarının azaltılması talepleri, sunulan teknik raporun resmi ve bilimsel bir dayanağa sahip olmaması nedeniyle uygun görülmemiştir. Bu nedenle başvuru sahibinin bu iddiası itirazen şikâyet incelemesinde geçerli bulunmamıştır.

Detaylı Analiz

Başvuru sahibi tarafından gerçekleştirilen şikâyet, aşırı düşük teklif açıklamasına konu edilen çeşitli hesaplamaların teknik dayanaklarının sorgulanmasına ilişkindir. Özellikle mazotun litre fiyatını kilogram fiyatına dönüştürmede kullanılan yoğunluk katsayısı ile taşımaya ilişkin hesaplamalarda kullanılan K katsayısının uygunluğu, bunun yanında bazı analiz girdilerinin sıfır olarak kabul edilip edilemeyeceği ve patlayıcı madde miktarının düşürülmesine dair yapılan açıklamaların geçerliliği, uyuşmazlığın temelini oluşturmuştur.

İhale sürecinde tartışılan ilk husus, mazotun kilogram birimine çevrilmesinde esas alınan yoğunluk katsayısının uygunluğudur. Kurul tarafından yapılan değerlendirmede, mazot yoğunluğunun teknik olarak 0,82 ila 0,845 kg/lt aralığında değiştiği tespit edilmiş ve başvuru sahibinin bu aralık içinde yer alan 0,845 kg/lt değerini esas almasının yerinde olduğu kanaatine varılmıştır. Tartışma konusu olan diğer unsurlar arasında yer alan bazı analiz girdilerinin sıfır bedelle hesaplanmış olması ise teklifler arasındaki rekabet ortamını bozmadığı ve teklif bedelini doğrudan etkilemediği gerekçesiyle kabul edilebilir bulunmuştur. Ancak, taşımaya ilişkin maliyetlerin hesaplanmasında kullanılan K katsayısı üzerinde başvuru sahibince yapılan değişikliğin yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Kurul, K katsayısının, taşıma formülünde bütün araçlar için geçerliliği olan sabit bir değer olduğunu vurgulamış ve amortisman indirimi gerekçesiyle bu katsayının değiştirilmesini uygun bulmamıştır. Ayrıca, amortisman süresi dolmuş araçlara ilişkin sunulan belgelerin, bu değişikliğe dayanak teşkil edecek ölçüde yeterliliğe sahip olmadığı belirtilmiştir. Bu bağlamda, taşıma maliyetini etkileyen bu tür katsayı değişiklikleri, sadece avantajlı maliyet hesabına ulaşmak/gayesiyle yapılmış sayıldığından, ihale mevzuatı çerçevesinde kabul görmemiştir.

Diğer yandan, ihalede teklif edilen bedelin avantajlı hale gelmesine sebep olan ekskavatör amortismanına dair indirimin kendi başına değerlendirilmesi yapılmış, bu indirimin açıklamada yer verilmesi gereken bir husus olmadığı, dolayısıyla kabul edilebilir olduğu değerlendirilmiştir. Bu yönüyle başvuru sahibinin sunduğu açıklama sadece bu sınırlı unsur bakımından uygun bulunmuştur.

Son olarak, patlayıcı maddeye ilişkin miktar azaltımı talebi, başvuru sahibi tarafından sunulan teknik rapora dayandırılmış olmakla birlikte, anılan raporun resmi ve bilimsel bir geçerliliğe sahip olmaması sebebiyle yeterli bulunmamıştır. Bu nedenle bu hususa ilişkin açıklama geçerli kabul edilmemiştir. Nihai olarak Kurul, teklif açıklamasında yer alan tüm unsurların değerlendirilmesi sonucunda, K katsayısındaki usulsüz kullanım ve patlayıcı miktarındaki teknik dayanak eksikliği nedeniyle aşırı düşük teklifin mevzuata aykırı olduğuna karar vererek başvuruyu reddetmiştir.


Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.

Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.