KÜNYE
- Toplantı No: 2018/067
- Gündem No: 30
- Karar Tarihi: 12.12.2018
- Karar No: 2018/UY.II-2042
- Başvuru Sahibi: Ceysu İnşaat ve Ticaret Anonim Şirketi
- İhaleyi Yapan İdare: Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Barajlar ve Hes Dairesi Başkanlığı
- İKN: 2018/301435
- İhale Adı: Ballı Barajı İhalesi
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamalarının uygunluğu nedeniyle itirazen şikâyet reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, teklif mektuplarının usulüne uygun olmadığını, yeterlik belgelerinin eksik veya mevzuata aykırı olduğunu, iş deneyim belgelerinin uygun olmadığını, geçici teminatların yetersiz olduğunu, işçilik maliyetlerinin düşük gösterildiğini, nakliye ve makine ekipman analizlerinin mevzuata aykırı olduğunu, malzeme ocaklarına ilişkin belgelerin sunulmadığını ve aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığını iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, teklif mektuplarının standart forma uygun olarak hazırlandığını, imzaların yetkili kişilerce atıldığını, yeterlik belgelerinin ve iş deneyim belgelerinin mevzuata uygun ve güncel olduğunu, geçici teminatların teklif bedelinin %3’ünden az olmadığını, ekonomik ve mali yeterlik kriterlerinin sağlandığını, işçilik maliyetlerinin ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olmadığını, nakliye mesafelerinin idarece belirlenen mesafelerle uyumlu olduğunu, makine ve ekipmanların istenilen kapasite ve özelliklerde olduğunu, malzeme ocaklarının idarece belirlendiğini ve yeterli rezerv bulunduğunu tespit etmiştir. Aşırı düşük teklif açıklamalarında ise, idarece istenen iş kalemleri için hazırlanan analiz formatlarının kullanıldığı, rayiç bedellerin düşürülmediği, makine ve ekipman fiyatlarının mevzuata uygun olduğu, fiyat tekliflerinin meslek mensubu tarafından kaşelenip imzalandığı, ancak bir isteklinin mazot (motorin) girdisinde kullanılan katsayının ulusal ve uluslararası standartlara uygun olmadığı tespit edilmiştir. Bu nedenle söz konusu isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmamıştır.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında kullanılan analiz formatlarının ve rayiç bedellerin önemi ve sınırları nelerdir?
Cevap: Aşırı düşük teklif açıklamalarında, idarece belirlenen analiz formatlarının kullanılması tekliflerin karşılaştırılabilir ve denetlenebilir olmasını sağlar. Rayiç bedellerin ise piyasa koşullarına ve mevzuata uygun olması gerekir; bu bedellerin doğru ve güncel olmaması ya da keyfi olarak düşürülmesi açıklamaların reddine neden olabilir. Ancak, analiz formatlarının kullanımı ile rayiç bedellerin uygunluğu, aşırı düşük teklif açıklamalarının tek başına yeterliliğini garanti etmez; modelin ve girdilerin gerçekçi olması esastır.
Soru: İşçilik maliyetlerinin ihale tekliflerinde aşırı düşük bulunması durumunda nasıl bir değerlendirme yapılır?
Cevap: İşçilik maliyetlerinin teklif fiyatına yansıtılması hususunda, genellikle ihale tarihindeki yürürlükteki asgari ücret veya benzeri referanslar esas alınır. İşçilik giderlerinin bu sınırın altında gösterilmesi, teklifin aşırı düşük olduğuna dair önemli bir göstergedir ve bu durumda idare veya kurullar ek açıklama talep eder veya teklifin değerlendirme dışı bırakılması yönünde karar verebilir. Ancak işçilik maliyetinin piyasa koşullarına ve mevzuata uygun biçimde hesaplanması, açıklamanın uygunluğu için temel kriterlerden biridir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında kullanılan makine ve ekipman fiyatlarının değerlendirilmesinde hangi kriterler tereddüt yaratmaktadır?
Cevap: Makine ve ekipman fiyatlarının aşırı düşük teklif açıklamalarında uygunluğu, fiyatların piyasa rayiçlerine uygunluğu ile belirlenir. Ayrıca makine ve ekipmanın teknik şartnamede istenilen kapasite ve özelliklerde olması gerekir. Yaygın tereddüt, fiyatların uygun olduğu kabul edilirken teknik özelliklerin yeterliliğinin nasıl ölçüleceği ve belgeleneceğidir. Bu nedenle, teknik uygunluğun belgelendirilmesi ve kontrolü, uygulamada sıklıkla hataya açık bir alandır.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında malzeme ocaklarına ilişkin belgelerin sunulmaması, teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına neden olur mu?
Cevap: Malzeme ocaklarına ilişkin belgeler, idarece belirlenen şartlar ve mevzuata uygun şekilde sunulduğunda teklif değerlendirmeye alınır. Ancak belgelerin eksik veya uygun olmaması durumunda, idare bu eksikliği gidermek üzere ek süre ve belge talep edebilir; buna karşılık, mazeretsiz ve haklı sebep olmaksızın bu belgelerin sunulmaması durumunda teklifin değerlendirme dışı bırakılması söz konusu olabilir. Tereddüt genellikle, hangi şartlarda eksikliklerin tamamlanabileceği ve ne zaman teklifin elenmesi gerektiğidir.
Soru: Teklifler içinde belirli girdilerde kullanılan katsayı veya dönüşüm oranları aşırı düşük teklif açıklamasını etkiler mi?
Cevap: Evet, teklif girdilerinde kullanılan katsayı ve dönüşüm oranlarının ulusal ve uluslararası kabul görmüş standartlara uygun olmaması, aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmamasına sebep olabilir. Özellikle enerji ve yakıt gibi maliyet kalemlerinde kullanılan katsayıların gerçekçi ve normlara uygun olması, teklifin sağlamlığını ve açıklamanın geçerliliğini etkileyen önemli bir faktördür. Bu konuda somut standartlar ve belgeler ile destek olmadan yapılan açıklamalar genellikle kabul edilmez.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibi aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığını iddia etmiştir. Kurulun bu konuda vardığı tespit nedir?
Cevap: Kurul, aşırı düşük teklif açıklamalarının büyük çoğunluğunun idarece istenen analiz formatlarına ve rayiç bedellere uygun olduğunu, makine-ekipman ve işçilik maliyetlerinin mevzuata uygun şekilde belirlendiğini tespit etmiştir. Ancak bir isteklinin mazot girdisinde kullandığı katsayının ulusal ve uluslararası standartlara uygun olmaması sebebiyle o isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmamıştır.
Soru: İlgili isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmaması sonucu ne olmuştur?
Cevap: Aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmayan isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılmıştır.
Soru: Söz konusu değerlendirme dışı bırakma işlemi ihalenin sonucunu nasıl etkilemiştir?
Cevap: Değerlendirme dışı bırakılan isteklinin teklifinin çıkarılması ihalenin sonucunu değiştirmemiştir.
Soru: Başvuru sahibinin yeterlik ve teklif geçerliliğine ilişkin iddiaları nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: Kurul, teklif mektuplarının standart forma uygun olduğunu, imzaların yetkililerce atıldığını, yeterlik belgelerinin ve iş deneyim belgelerinin mevzuata uygun ve güncel olduğunu, geçici teminatların yeterli olduğunu ve ekonomik-mali yeterlik kriterlerinin sağlandığını tespit etmiştir. Başvuru sahibinin bu hususlara ilişkin şikayetlerinin doğruluğu kabul edilmemiştir.
Detaylı Analiz
İtirazen şikâyet başvurusu, aşırı düşük teklif açıklamalarının geçerliliği ve tekliflerin teknik-mali yeterliği kapsamında ileri sürülen çeşitli iddialara dayanmaktadır. Başvuru sahibi, teklif mektuplarının şekil şartlarına uygun olmadığını, yeterlik ve iş deneyim belgelerinde usulsüzlük bulunduğunu, geçici teminatların yetersiz olduğunu ve açıklanan bazı maliyetlerin özellikle işçilik, nakliye ve ekipmana ilişkin giderlerin gerçeği yansıtmadığını öne sürmüştür. Bunların yanında, aşırı düşük teklif açıklamalarında kullanılan analizlerin ciddi teknik eksiklikler içerdiğini iddia etmiştir. Özellikle yakıt girdisi olarak kullanılan mazotun hesaplamasında kullanılan katsayının standartlara aykırı olduğu belirtilerek bu teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği savunulmuştur.
İhale sürecinde tekliflerin değerlendirilmesi sırasında sundukları evrakların mevzuata uygunluğu Kurul tarafından detaylı olarak incelenmiş, bu kapsamdaki iddiaların büyük kısmı yerinde bulunmamıştır. Teklif mektuplarının yetkili kişilerce imzalandığı, yeterlik ve iş deneyim belgelerinin geçerli olduğu, geçici teminatların tutarında bir sorun olmadığı ve mali yeterlik koşullarının karşılandığı tespit edilmiştir. Aşırı düşük teklif açıklamaları çerçevesinde, teklif sahiplerinin idarece belirlenmiş analiz formatlarını kullandıkları ve açıklamalarda yer verilen rayiç bedellerin gerçek piyasa koşullarıyla uyumlu olduğu anlaşılmıştır. Ayrıca, makine ve ekipmanlar ile işçilik maliyetlerinin de yürürlükteki mevzuatla çelişmediği değerlendirilmiştir.
Bir isteklinin açıklamasında öne çıkan temel sorun, mazot girdisinde kullanılan katsayının teknik açıdan kabul gören ulusal ve uluslararası standartlara uygun olmamasıdır. Yakıt kullanımına ilişkin bu katsayı, gerçekçi olmayan biçimde belirlenmiş ve Kurul bu eksikliğin açıklamanın bütünlüğünü zedelediği kanaatine varmıştır. Bu tür teknik hesaplama hataları, aşırı düşük teklif açıklamalarında değerlendirmenin esasını etkiler nitelikte olduğundan, diğer unsurlar uygun olsa bile bu aykırılık açıklamanın reddine yol açmıştır. Bu noktada, sadece tek bir girdideki uygunsuzluk dahi, açıklamanın tamamının geçersiz sayılması sonucunu doğurmuştur.
Bu değerlendirme neticesinde, adı geçen isteklinin teklifi geçerli kabul edilmemiş ve teklif değerlendirme dışı bırakılmıştır. Ancak diğer geçerli teklif sahiplerinin varlığı nedeniyle bu işlemin ihalenin genel sonucunu değiştirmediği anlaşılmıştır. Dolayısıyla, teknik hata nedeniyle elenen bu teklif ihalenin yüklenicisinin belirlenmesinde belirleyici bir unsur teşkil etmemiştir. Bu nedenle şikâyet başvurusu neticesinde bir ihale iptali ya da yeniden değerlendirme durumu oluşmamıştır.
Kamu İhale Kurulu, yaptığı değerlendirme sonucunda, aşırı düşük teklif açıklamalarının büyük kısmının benimsenen kriterlere uygun olduğunu, ancak tek bir istekliye ait açıklamanın teknik gerekçelerle yetersiz kaldığını tespit etmiştir. Bu açıklama aşırı düşük teklif kriterlerini karşılamadığı için değerlendirme dışında bırakılmış; ancak ihale süreci bu durumdan etkilenmediği için başvuru reddedilmiştir. Kurulun yaklaşımı, yalnızca biçimsel uygunluk değil, açıklamanın teknik tutarlılığına dayalı bir incelemeye dayanmaktadır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.