KÜNYE
- Toplantı No: 2019/055
- Gündem No: 16
- Karar Tarihi: 18.12.2019
- Karar No: 2019/UY.I-1656
- Başvuru Sahibi: Heltaş İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Karfen İnş. San. Turz. Enrj. ve Tic. A.Ş. - AKH Mad. İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş. - Öztaşoğlu Hafr. Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 2. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2019/231870
- İhale Adı: Aydın - Denizli Devlet Yolu (Aydın Çevre Yolu Ayr - Denizli Çevre Yolu Ayr Km: 0+000 - 104+700 Arası) Muhtelif Kesimlerde Altyapı İyileştirmesi ve BSK Kaplama Onarımı Yapılması İşi
Özet
İhale üzerinde bırakılan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, çünkü teklif dosyasında istenen makine teknik özelliklerinin ve belgelerin mevzuata uygun sunulmadığı ve aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırı olduğu tespit edilmiştir.
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, diğer isteklilerin teklif dosyalarında sunulan belgelerin uygun olmadığını, iş denetleme ve iş yönetme belgelerinin yeterli ve güncel olmadığını, makine ve ekipmanların teknik özelliklerinin ve kapasite raporlarının mevzuata aykırı olduğunu, aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun yapılmadığını iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, ihale dokümanındaki makine ve ekipmanların kendi malı olma şartları ile teknik özelliklerin tevsiki için sunulması gereken belgeler (ruhsat, kapasite raporu, teknik belgeler, noter onayları vb.) ve belgelerin sunuluş şekli (aslı veya noter onaylı suret, meslek mensubu onayı) şartlarını esas almıştır. İncelenen isteklilerin sunduğu belgelerde; bazı makinelerin teknik özelliklerinin (örneğin elektronik duyargalı olma) tevsik edilmediği, kapasite raporlarının geçerlilik süresinin ihale tarihinden önce sona erdiği, teknik belgelerin fotokopi olduğu ve yetkili imza taşımadığı, finansal kiralama belgelerinin fotokopi ve meslek mensubu onayına uygun olmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca aşırı düşük teklif açıklamalarında, makine amortisman giderlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanamayacağı, amortismanın makinenin kendi malı olması halinde edinim bedeli üzerinden hesaplanması gerektiği, ancak bazı isteklilerin amortisman giderlerini rayiç fiyatların altında ve üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıkladığı belirlenmiştir. Nakliye girdilerinde ise idarenin taşıma formüllerinin kullanıldığı ve mesafe ile katsayıların mevzuata uygun olduğu tespit edilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru 1: İhalelerde teklif verenlerin kendi malı olması gereken makine ve ekipmanların teknik özellikleri hangi koşullarda mevzuata uygun kabul edilmez?
Cevap: Teknik özelliklerin uygunluğu, teklif dosyasında somut ve yetkili kişilerce düzenlenmiş belgelerle desteklenmelidir. Örneğin, makinenin belirli teknik donanımlarının resmi rapor veya kapasite belgesinde açıkça belirtilmesi, belgelerin orijinal veya noter onaylı suretlerinin sunulması gerekir. Fotokopi belgeler, yetkili imza veya onay taşımıyorsa ya da kapasite raporlarının geçerlilik süresi ihale tarihinden önce sona ermişse, teknik özelliklerin uygunluğu kabul edilmez.
Soru 2: Finansal kiralama yoluyla edinilen makine ve ekipmanların teklif dosyasında belgelenmesinde nelere dikkat edilmelidir?
Cevap: Finansal kiralama belgeleri, aslına uygun, noter onaylı veya yetkili meslek mensubu onaylı suretler şeklinde sunulmalıdır. Fotokopi halinde ve onaysız belgeler veya sadece kiralama sözleşmeleri tek başına yeterli olmayabilir. Ayrıca, finansal kiralamanın makinenin kullanım hakkını ne suretle ve ne kadar süreyle sağladığını gösteren belgeler açık ve mevzuata uygun olmalıdır.
Soru 3: Aşırı düşük teklif açıklamalarında makine amortisman giderlerinin hesaplanmasında hangi hususlar tereddüt konusu olmaktadır?
Cevap: Amortisman giderlerinin hesaplanması, makinenin kendi malı olması halinde edinim bedeli üzerinden yapılmalıdır. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleriyle amortisman giderlerinin açıklanması, özellikle amortismanın rayiç bedelin altında gösterilmesi, mevzuatla uyumlu bulunmayabilir. Bu durumda açıklamalar aşırı düşük teklif gerekçesi olarak kabul edilmez ve teklif değerlendirme dışı bırakılabilir.
Soru 4: Teklif dosyasında teknik özellik ve belgelerle ilgili eksikliklerin teklifin değerlendirilmesine etkisi nasıl olur?
Cevap: Teknik özelliklerin mevzuata uygun şekilde belgelenmemesi ve belgelerin usulüne uygun sunulmaması, teklifin yeterlilik ve uygunluk kriterlerini karşılamadığı anlamına gelir. Bu durum, teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına sebep olabilir çünkü teklifin dayanakları eksik ya da güvenilir değildir.
Soru 5: İhale sürecinde aşırı düşük teklif açıklamalarında nakliye giderlerinin hesaplanması hangi kriterlere göre değerlendirilir?
Cevap: Nakliye giderlerinde kullanılan formüller, mesafe hesapları ve katsayıların idari şartname ve genel mevzuata uygun olması gerekir. Eğer sunulan hesaplamalar bu kriterlere uyuyorsa, nakliye giderleriyle ilgili aşırı düşük teklif açıklamalarında sorun görülmeyebilir. Bu durumda, nakliye kaynaklı aşırı düşük teklif iddiaları teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına neden olmayabilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru 1: İhale üzerinde bırakılan isteklilerin teklif dosyalarında yer alan makine ve ekipmanların teknik özelliklerinin ve belgelerinin mevzuata uygun sunulmadığı nasıl tespit edilmiştir?
Cevap: İncelenen dosyalarda, bazı makinelerin teknik özellikleri (örneğin asfalt plentinin toz tutucu özelliği) tevsik edilememiş, teknik belgeler fotokopi olarak sunulmuş ve yetkili imza taşımamıştır. Ayrıca finansal kiralama belgeleri fotokopi olup meslek mensubu onayına uygun olmadığı belirlenmiştir. Kapasite raporları ise geçerlilik süresi ihale tarihinden önce sona ermiş durumdadır.
Soru 2: Aşırı düşük teklif açıklamalarında neden bazı isteklilerin açıklamaları uygun bulunmamıştır?
Cevap: Amortisman giderleri, makinenin kendi malı olması durumunda edinim bedeli üzerinden hesaplanmalıdır. Ancak bazı istekliler amortisman giderlerini üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile ve rayiç fiyatların altında açıklamışlardır. Bu nedenle aşırı düşük teklif açıklamaları mevzuata aykırı bulunmuştur.
Soru 3: Nakliye girdilerinin değerlendirilmesinde hangi husus tespit edilmiş ve bu durumun ihale sonucuna etkisi nedir?
Cevap: Nakliye girdilerinde idarenin taşıma formülleri, mesafe ve katsayıların mevzuata uygun olduğu tespit edilmiştir. Bu nedenle nakliye girdilerine ilişkin aşırı düşük teklif açıklamalarında herhangi bir mevzuata aykırılık görülmemiştir; ihale üzerinde bırakılan isteklilerin değerlendirme dışı bırakılması kararında nakliye girdileri etkili olmamıştır.
Soru 4: İhale üzerinde bırakılan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının dayanağı nedir?
Cevap: Dayanak, teklif dosyalarında kendi malı olması gereken makine ve ekipmanların teknik özelliklerinin ve belgelerinin mevzuata uygun sunulmaması ve aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırı olmasıdır. Kurul, bu eksikliklerin tekliflerin hukuki ve teknik yeterliliğini zedelediği sonucuna vararak tekliflerin değerlendirme dışı bırakılmasını uygun görmüştür.
Detaylı Analiz
İhaleye ilişkin uyuşmazlık, üzerinde ihale bırakılan isteklilerin teklif dosyalarındaki belgelerin geçerliliği ve tevsik yeterliliği ile aşırı düşük teklif açıklamalarının uygunluğu üzerinden şekillenmiştir. Başvuru sahibi; özellikle bazı makine ve ekipmanların kendi malı olma şartının sağlanmadığını, teknik özelliklerin ve ilgili belgelerin eksik veya usulüne aykırı sunulduğunu, ayrıca tekliflerin önemli bir bileşeni olan amortisman giderlerinin hatalı hesaplandığını ileri sürerek, bu tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğini iddia etmiştir.
Teklif dosyalarının incelenmesinde, bazı makinelerin belirli teknik özelliklerinin, örneğin asfalt plentinin toz tutucu sisteminin, sunulan belgelerde açıkça yer almadığı ve bu özelliklerin doğruluğunun teyit edilemediği saptanmıştır. Sunulan kapasite raporlarının ihale tarihinden önce geçerliliğini yitirdiği, belge örneklerinin ise fotokopi olduğu ve usulüne uygun şekilde imzalanmadığı belirlenmiştir. Ayrıca finansal kiralama yoluyla temin edilen ekipmanlara ilişkin belgelerin yetkili meslek mensubu onayı taşımadığı ve sadece fotokopi olarak sunulduğu görülmüş, bu durum makinelerin ve ekipmanların mevzuata uygun biçimde tevsik edilmediği sonucunu doğurmuştur.
Belgelerin sunuluş biçimi ve içeriğinde yer alan eksikliklerin ihalenin esaslı unsurlarına ilişkin olduğu değerlendirilmiştir. Özellikle teknik özelliklerin belgelenmesinde aranan şekli ve içeriksel koşulların karşılanmaması, teklifin dayandığı temel yeterlik öğelerinden birinin eksik olduğunu ortaya koymuştur. Bu eksikler, ihale konusu işin ifasında kullanılacak ekipmanın uygunluğu, yeterliliği ve edinim şekli hakkında tereddüt yaratacak boyuttadır. Bu nedenle, yalnızca şekle ilişkin bir esneklik değil, doğrudan teklifin geçerliliğini etkileyen bir eksiklik söz konusudur.
Aynı zamanda yapılan değerlendirmede, amortisman giderlerinin mevzuata uygun olmayan yöntemle izah edildiği tespit edilmiştir. Edinim bedeli üzerinden yapılması gereken bu hesaplama, bazı istekliler tarafından üçüncü kişilerin verdiği fiyat teklifleri esas alınarak yapılmış ve rayiç değerlerin altında kalacak şekilde açıklanmıştır. Bu yaklaşım, teklifin gerçek mali yapısını yansıtmadığı sonucunu doğurmuş, dolayısıyla aşırı düşük teklif açıklamaları da mevzuata aykırı bulunmuştur.
Tüm bu tespitler doğrultusunda Kurul, teklif dosyalarında sunulan teknik belgelerin şekil ve içerik açısından yeterli görülmediğini ve aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuatla uyumsuz olduğunu dikkate alarak, ihale üzerinde bırakılan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna ulaşmıştır. Nakliye giderleri açısından herhangi bir aykırılık tespit edilmemekle birlikte, bu girdiler, tekliflerin elenmesine neden olan başlıca unsurlar arasında yer almamıştır. Kurulun kararı, ihale işlemlerinin yeniden ve mevzuata uygun şekilde gerçekleştirilmesini öngörmüştür.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.