KÜNYE
- Toplantı No: 2019/022
- Gündem No: 27
- Karar Tarihi: 26.04.2019
- Karar No: 2019/UY.I-530
- Başvuru Sahibi: Adıgüzel Nak. İnş. Otom. Gıda Mad. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: Nallıhan Orman İşletme Müdürlüğü
- İKN: 2019/111147
- İhale Adı: Nallıhan Orman İşletme Müdürlüğü Bozyaka Orman Deposu Depo Dahili Yollara Üst Yapı Serilmesi İhalesi
Özet
Mahkeme kararıyla beraat eden ortak nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması hukuka aykırıdır
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ortakları hakkında beraat kararı bulunduğu halde tekliflerinin yasaklılık gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmasının ve geçici teminatlarının gelir kaydedilmesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürmüştür.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, ihale tarihi itibariyle ortak hakkında mahkemece beraat kararı verildiği ve yasaklılık kaydının mahkeme kararıyla kaldırıldığı tespit edilmiştir. Mevzuata göre, hakkında kamu davası açılanların ihalelere katılamaması ancak beraat kararı sonrası bu yasağın kalkması gerekmektedir. İhale tarihindeki durum esas alınmalı, beraat kararı sonrası yasaklılık devam etmemektedir. Bu nedenle, teklifin değerlendirme dışı bırakılması ve geçici teminatın gelir kaydedilmesi hukuka aykırıdır.
İdare Görüşü
İdare, başvuru sahibinin ortakları hakkında 2008 yılında kamu davası açıldığı ve yasaklılık durumunun devam ettiği gerekçesiyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması ve geçici teminatın gelir kaydedilmesi işlemini uygun bulmuştur.
Genel Soru–Cevap
Soru: İhale aşamasında ortaklardan birinin yasaklılık durumu nedeniyle teklifin tamamen değerlendirme dışı bırakılması ne zaman hukuka uygun olur?
Cevap: İhale günü itibariyle ortaklardan birinin yasaklılık hali geçerli ise, bu durumda isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılabilir. Ancak yasaklılık iddiasının dayandığı hukuki sürecin henüz kesinleşmemiş olması (örneğin, dava devam ediyor veya beraat kararı verilmişse) halinde, yasaklılık hali sona ermiş sayılır ve teklifin elenmesi doğru değildir.
Soru: Bir ortağın hakkında açılan kamu davası devam ederken, bu kişi henüz mahkemece hüküm giymemişse teklifin yasaklılık gerekçesiyle reddi mümkün müdür?
Cevap: Kamu davası açılması tek başına yasaklılık anlamına gelmez. Yasaklılık, mahkemece verilmiş kesinleşmiş hükümle tespit edilir. Dolayısıyla dava devam ediyor ve henüz kesinleşmiş beraat kararı yoksa, idarenin yasaklılık sebebiyle teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına karar vermesi mevzuata uygun olabilir.
Soru: Yasaklılıkla ilgili kararlarda ihale tarihi hangi kritere göre esas alınır?
Cevap: Yasaklılık durumunun tespiti ihale tarihi itibariyle yapılır. İhale günü itibariyle hukuki statü önemlidir; yani o tarihte kesinleşmiş beraat veya mahkeme kararı bulunuyorsa yasaklılık hali ortadan kalkar. Bu tarihten sonra verilmiş olan kararlar ihale aşamasında dikkate alınmaz.
Soru: İhale sürecinde yasaklılık tespiti yapıldığında geçici teminatın teslim tarihine göre işlem yapılması gerekir mi?
Cevap: Geçici teminatın gelir kaydedilmesi işlemi, yasaklılık tespiti ihale tarihi itibariyle yapılmalıdır. Eğer ihale günü itibariyle yasaklılık sona ermişse, teminatın gelir kaydedilmesi hukuka aykırı olur. Teminatın teslim tarihine göre değil, yasaklılık durumunun kesinleşme tarihine göre işlem yapılması gerekir.
Soru: İhale sonuçlandıktan sonra beraat kararı verilirse, teklif nasıl değerlendirilir, ihalenin durumu nedir?
Cevap: İhale günü itibariyle yasaklılık varsa ve teklif değerlendirme dışı bırakılmışsa, ancak sonrasında beraat kararı çıktığında yasaklılık ortadan kalkar. Bu durumda, ihale sonucu nedeniyle oluşan hukuki durum yeniden gözden geçirilir; teklifi değerlendirmeye alma ve ihalenin mevzuata uygun biçimde sürdürülmesi gerekir. Ancak bu husus idari süreçlere ve yeniden değerlendirme talebine bağlıdır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale tarihi itibariyle beraat kararı bulunan bir ortak sebebiyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması mümkün müdür?
Cevap: İhale tarihi itibariyle ortak hakkında mahkemece beraat kararı bulunduğu için, bu kişinin yasaklılık hali sona ermiş sayılır ve teklifin bu nedenle değerlendirme dışı bırakılması mümkün değildir.
Soru: Kamu davası açılması tek başına yasaklılık oluşturur mu ve teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına zemin hazırlar mı?
Cevap: İhale tarihinde ortak hakkında sadece kamu davası açılmış olması, beraat kararı varsa yasaklılık oluşturmaz. Bu durumda teklifin yasaklılık nedeniyle değerlendirme dışı bırakılması hukuka aykırıdır.
Soru: İdare, yasaklılık gerekçesiyle geçici teminatı gelir kaydettiğinde bu işlem hukuki midir?
Cevap: İhale tarihi itibariyle ortak hakkında beraat kararı var ise yasaklılık hali sona erdiğinden, geçici teminatın gelir kaydedilmesi işlemi hukuka aykırıdır ve iptal edilmesi gerekir.
Soru: Yasaklılık hali sona ermiş bir ortağa sahip olan isteklinin teklifi nasıl işleme alınmalıdır?
Cevap: Beraat kararı ile yasaklılık ortadan kalktığı için, isteklinin teklifi değerlendirmeye alınmalı ve ihale mevzuatına uygun olarak ihale süreci devam ettirilmelidir.
Detaylı Analiz
İnceleme konusu uyuşmazlık, bir isteklinin ortağı hakkında daha önce açılmış bir kamu davası olmasına rağmen, bu kişinin mahkeme kararına istinaden beraat etmiş bulunmasına karşın, idarece yasaklı sayılması ve teklifin değerlendirme dışı bırakılması ile geçici teminatın gelir kaydedilmesi işlemlerine yöneliktir. Başvuru sahibi, ortağı hakkında verilen beraat kararının dikkate alınmadığını ve tekliflerinin bu nedenle haksız şekilde dışlandığını ileri sürmektedir. Öte yandan, idare ise 2008 yılında açılan dava nedeniyle yasaklılık halinin sürdüğü görüşündedir. Uyuşmazlık, ihale sürecinde yasaklılık halinin tespiti ve bu tespitin hangi tarih esas alınarak değerlendirilmesi gerektiği üzerinde yoğunlaşmaktadır.
Somut olayda doğrudan iş deneyimi ile ilgili bir çekişme söz konusu değildir. Ancak teklifin esaslı unsurlarından biri olan yasaklılık hali nedeniyle değerlendirme dışı bırakılması, firma açısından tüm teklifin hukuki geçerliliğini etkileyen bir durumdur. Bu yönüyle, iş deneyim belgesi niteliğinde bir belge tartışması bulunmasa da, teklifin geçerliliği bakımından değerlendirme dışı bırakılma gerekçesi, ihale mevzuatındaki katılım yeterlik kriterleriyle doğrudan ilişkilidir.
Olay bağlamında “esaslı unsur” kavramı, teklifin ihale dışı bırakılmasına yol açan yasaklılık iddiası üzerinden ele alınmıştır. Yasaklılık hali, teklifin değerlendirmeye alınabilirliğini etkileyen temel bir unsur olduğundan, bu tespitin dayanağı olan hukuki durumun kesinlik arz edip etmediği belirleyici önemdedir. Kurulun değerlendirmesine göre bir ortağın hakkında kamu davası açılmış olması, beraat kararı verilmişse, artık esaslı unsur teşkil eden bir yasaklılık hali oluşturmaz. Bu durumda, teklifin değerlendirme dışı bırakılması, gerçekte geçerli olmayan bir iddiaya dayandığı için esaslı unsur bakımından hukuka aykırı bir duruma işaret eder.
Pilot ortağın iş deneyimi ya da teknik yeterlik gerekçesiyle değil, hakkında daha önce açılmış bir dava nedeniyle teklifin dışlanması söz konusu olduğundan, teknik anlamda yeterlik veya iş deneyimi tartışmaları içinde pilot ortağın yerine getirdiği yükümlülükler değerlendirilmemiştir. Ancak kararın dayanağında pilot veya ortak ayrımı yapılmaksızın, şirketin bir ortağının hukuki durumu nedeniyle teklifin reddedildiği göz önüne alındığında, ortaklık yapısının değerlendirmeye etkisi vurgulanmaktadır. Bu bağlamda, yalnızca şirketin ortaklarından biri hakkında verilen mahkeme kararının şirkete sirayet ettirilip ettirilemeyeceği de örtük biçimde tartışmaya konu olmuştur.
Kamu İhale Kurulu, ihale tarihi itibariyle ortak hakkında mahkemece verilen beraat kararına dayanarak, artık yasaklılık halinin bulunmadığını ve bu nedenle teklifin değerlendirme dışı bırakılmasının hukuka aykırı olduğunu belirtmiştir. Kurul, değerlendirmesini ihale tarihi itibariyle yürürlükteki hukuki durum üzerinden yaparak, yasaklılık gibi önemli bir hususun sonradan değil, ihale anındaki verilerle belirlenmesi gerektiğine işaret etmiştir. Bu çerçevede, geçici teminatın gelir kaydedilmesi işlemini de aynı gerekçeyle hukuka aykırı bulmuş ve teklifin yeniden değerlendirilmesini, ihalenin mevzuata uygun şekilde sürdürülmesini karara bağlamıştır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.