Kültür Varlıkları İhale Yönetmeliği kapsamındaki istisna ihale ve ihale dokümanı CD’sinde güvenlik önlemleri iddiası - 2018/UY.IV-557

KÜNYE

  • Toplantı No: 2018/016
  • Gündem No: 15
  • Karar Tarihi: 14.03.2018
  • Karar No: 2018/UY.IV-557
  • Başvuru Sahibi: Gün-An İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.
  • İhaleyi Yapan İdare: Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Barajlar ve HES Dairesi Başkanlığı
  • İKN: 2018/49881
  • İhale Adı: Hasankeyf’te Bulunan Anıt Eserlerin Taşıma ve Koruma Yapımı 2 Etap

Özet

Kültür Varlıkları İhale Yönetmeliği kapsamındaki istisna ihale nedeniyle başvurunun görev yönünden reddi

Başvuru / İddialar

Başvuru sahibi, ihale dokümanlarının CD ortamında verilmesinde gerekli güvenlik tedbirlerinin alınmadığını ve bu nedenle ihalenin iptal edilmesi gerektiğini iddia etmiştir.

Kurul Değerlendirmesi

İhalenin 4734 sayılı Kanun’un 3’üncü maddesinin (i) bendi ve Geçici 4’üncü maddesine dayanılarak çıkarılan Kültür Varlıkları İhale Yönetmeliği kapsamında yapıldığı, bu nedenle ihalenin istisna hükümler kapsamında olduğu ve Kurumun görev alanına girmediği tespit edilmiştir. Ayrıca başvuru bedelinin yatırılmadığı da tespit edilmiştir.

Genel Soru–Cevap

Soru: Kültür Varlıkları İhale Yönetmeliği kapsamında kalan bir ihale, Kamu İhale Kurumu’nun şikayetleri inceleme görevine neden tabi olmayabilir?
Cevap: Kültür Varlıkları İhale Yönetmeliği kapsamında istisna sayılan ihaleler, 4734 sayılı Kanun’un istisna hükümleri kapsamında değerlendirilir. Bu tür ihaleler Kamu İhale Kurumu’nun görev alanına girmez ve dolayısıyla Kurum, bu ihalelere ilişkin şikayet ve başvuruları incelemekle yükümlü değildir. İdari yargı bu tip ihalelerde başvuruların esasına girme yetkisini kullanabilir.

Soru: Başvuru bedelinin yatırılmaması durumunda, Kamu İhale Kurumu’nun başvuruyu inceleme zorunluluğu nasıl etkilenir?
Cevap: İhalelere yönelik başvurularda, başvuru bedelinin yatırılması usul şartıdır ve yatırılmaması halinde başvuru usulüne uygun yapılmamış sayılır. Bu durumda, Kurum başvurunun esasını incelemeksizin, usul yönünden eksikliğe binaen görev yönünden reddedebilir. Başvuru bedeli yatırılmadan gelen talepler işlem dışı bırakılır.

Soru: İhale dokümanlarının verilme biçiminde güvenlik tedbirlerinin alınmaması iddiası, hangi durumlarda Kamu İhale Kurumu tarafından değerlendirilmeyebilir?
Cevap: Söz konusu iddia, inceleme görevine tabi olmayan (istisna kapsamındaki) ihalelere ilişkin ise veya başvuru bedeli yatırılmamışsa, Kurum bu iddiayı esasına almayabilir. Dolayısıyla, iddianın incelenebilmesi için öncelikle ihale mevzuatı kapsamına girmesi ve başvuru usulünün eksiksiz yerine getirilmesi gerekir.

Soru: İstisna kapsamında yapılan ihalelere ilişkin başvurularda Kamu İhale Kurumu neden başvurunun görev yönünden reddine karar verir?
Cevap: İstisna kapsamında yapılan ihaleler 4734 sayılı Kanun’un kapsamı dışındadır. Bu nedenle, kurumun görev alanına girmez ve başvuruların incelenmesi mümkün olmaz. Ayrıca, başvuru bedeli gibi usul şartları da yerine getirilmemiş ise birden fazla nedene dayanılarak görev yönünden reddetme kararı alınabilir.

Soru: Kamu İhale Kurumu’nun görev ve inceleme alanının sınırları nasıl netleştirilir, istisnai durumlarda hangi kurum yetkilidir?
Cevap: Kamu İhale Kurumu’nun görev alanı, 4734 sayılı Kanun ve ilgili yönetmeliklerde belirtilen ihalelerle sınırlıdır. Kanun kapsamı dışında kalan, özel mevzuat çerçevesinde istisna edilen ihaleler için Kurumun inceleme yetkisi bulunmamaktadır. Böyle durumlarda, ihale ile ilgili uyuşmazlıklar genellikle idari yargıya taşınabilir. Uygulamada bu ayrım net şekilde yapılmadığında görev konusunda tereddütler ortaya çıkabilmektedir.

Vakaya Özel Soru–Cevap

Soru: İhalenin Kültür Varlıkları İhale Yönetmeliği kapsamında istisna sayılması, Kamu İhale Kurulu’nun bu başvuruyu inceleme görevini engeller mi?
Cevap: Evet, bu vakada ihale istisna kapsamında olduğu için Kamu İhale Kurulu’nun görev alanına girmemekte ve başvuruyu inceleme yetkisi bulunmamaktadır. Bu durum, başvurunun görev yönünden reddini zorunlu kılmıştır.

Soru: Başvuru bedelinin yatırılmaması başvurunun değerlendirilmesi sürecini nasıl etkilemiştir?
Cevap: Başvuru bedelinin yatırılmaması, başvurunun usulüne uygun yapılmadığı anlamına gelmiş ve bu nedenle başvurunun esasına girilmeden görev yönünden reddine karar verilmiştir.

Soru: Başvuru sahibinin ihale dokümanlarının CD ortamında verilmesinde güvenlik tedbirlerinin alınmadığı iddiası, ihalenin istisna kapsamı nedeniyle ne şekilde değerlendirilmiştir?
Cevap: Güvenlik tedbirlerinin alınmadığına ilişkin iddia, ihalenin istisna kapsamında olması ve başvuru bedelinin yatırılmaması nedeniyle Kurum tarafından değerlendirilmeyerek başvuru görev yönünden reddedilmiştir. Yani bu iddia ihale konusu bakımından inceleme alanına girmemiştir.

Soru: Kamu İhale Kurulu’nun görev yönünden reddine karar verirken, hangi hukuki gerekçeler esastır?
Cevap: İllegal kararın temelinde, ihalenin Kültür Varlıkları İhale Yönetmeliği kapsamındaki istisna hükümleri çerçevesinde yapılması ve başvuru bedelinin yatırılmaması bulunmuş; bu iki sebeple Kamu İhale Kurulu’nun görev yönünden reddine karar verilmiştir.

Detaylı Analiz

Başvuru sahibi, ihale dokümanlarının CD ortamında sunulduğu bir ihalede gerekli güvenlik tedbirlerinin alınmadığını ileri sürerek, bu durumu ihalenin iptali gerekçesi olarak öne sürmüştür. Ancak bu şikâyetin yöneltildiği ihale, Kültür Varlıkları İhale Yönetmeliği kapsamında yapılan istisna bir ihale niteliğindedir. Bu nedenle uyuşmazlıkta esas tartışma konusu, Kamu İhale Kurumu’nun bu başvuruya ilişkin inceleme yetkisinin bulunup bulunmadığı ve başvuru sürecinin usul yönünden eksiklik taşıyıp taşımadığıdır.

İddia edilen konu, ihale dokümanlarının elektronik ortamda verilmesinde güvenliğin sağlanmadığı yönündedir. Bu iddia, ihale sürecine ilişkin teknik ve usule yönelik bir şikâyet olup, genelde kurumun görev sahasındaki ihalelerde değerlendirmeye alınabilecek türdendir. Ancak, bu şikâyetin değerlendirilip değerlendirilemeyeceği, ihalenin mevzuat kapsamında istisna olup olmadığına bağlı olarak farklı sonuç doğurabilir. Bu durumda, ihalenin 4734 sayılı Kanun’un ilgili maddesinde belirtilen istisna hükmüne dayandığı ve bu nedenle genel ihale rejimi dışında kaldığı belirlenmiştir. Dolayısıyla, ihale sürecine ilişkin içeriksel bir değerlendirmeye geçilmeksizin başvuru inceleme kapsamı dışında tutulmuştur.

İddianın özü olan güvenlik tedbiri eksikliği, gerek ihalenin istisna kapsamında bulunması gerekse başvuru bedelinin yatırılmaması nedeniyle esasa girilmeksizin değerlendirme dışı bırakılmıştır. Bu çerçevede, teknik yönü olan bu iddianın detaylandırılması ya da geçerliliğinin sorgulanması mümkün olmamıştır. İhalenin tabi olduğu özel düzenleme çerçevesinin, bu tür iddialar için Kamu İhale Kurumu nezdinde yargılama imkânı tanımadığı görülmektedir.

Başvuruda usuli eksiklik de bulunmuştur. Başvuru bedelinin yatırılmaması, şikâyetin şeklen tamamlanmamış sayılmasına yol açmış ve bu durum zaten kurumun görev alanı dışında olan başvurunun ayrıca usul bakımından da değerlendirilemeyeceğini ortaya koymuştur. Bu eksiklik, inceleme merciinin başvurunun esasına girmeksizin sonuçlandırmasında belirleyici olmuştur.

Sonuç olarak Kamu İhale Kurulu, söz konusu ihalenin istisna düzenlemeler kapsamına girdiğini ve bu nedenle Kurumun yetki alanı dışında kaldığını tespit etmiştir. Ayrıca, başvuru sahibinin bedel yatırmamış olması da işlemin reddine ilişkin ikinci bir gerekçe olarak dikkate alınmıştır. Kurul, her iki nedene dayalı olarak başvuruyu görev yönünden reddetmiş; böylece içeriksel hiçbir değerlendirme yapılmaksızın, başvurunun şekil ve kapsam yönünden inceleme dışı bırakılmasına karar vermiştir.


Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.

Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.