KÜNYE
- Toplantı No: 2018/031
- Gündem No: 70
- Karar Tarihi: 31.05.2018
- Karar No: 2018/UY.II-1100
- Başvuru Sahibi: Heitkamp Construction Swiss Gmbh - Rec Uluslararası İnş. Yat. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: T.C Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü Satın Alma ve Stok Kontrol Dairesi Başkanlığı
- İKN: 2017/332885
- İhale Adı: Sincan (Osb)-Yenikent-Kazan Soda Demiryolu Altyapı, Üstyapı, Elektrifikasyon, Sinyalizasyon ve Telekomünikasyon Yapım
Özet
Konsolide bilanço sunumu iş hacmi değerlendirmesinde kabul edilmez, ancak münferit bilanço bilgileri geçerlidir
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, pilot ortağın konsolide edilmiş gelir tablosunun mevzuata uygun olduğunu, iş ortaklığına ait iş hacmi tutarlarının hisseleri oranında toplanmasının gerektiğini ve konsolide tabloların değerlendirme dışı bırakılmasının hukuka aykırı olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği 35. ve 36. maddeleri uyarınca, isteklilerin bilanço ve iş hacmi belgelerinin münferiden kendi adına düzenlenmiş olması gerekir. Konsolide finansal tabloların sunulmasına ilişkin mevzuatta açık bir izin bulunmamaktadır. Başvuru sahibinin sunduğu konsolide mali tablolar birden fazla şirketin mali yapısını birleştirmekte olup, münferit mali durumun tespiti mümkün değildir. Bu nedenle, konsolide bilanço ve gelir tabloları mevzuata aykırı olarak değerlendirme dışı bırakılmıştır. Ancak, pilot ortağın münferit bilanço bilgileri tabloları mevzuata uygundur ve değerlendirme dışı bırakılması hatalıdır. İş hacmi tutarlarının ise hisseleri oranında ortak girişimlerden alınması ve açıkça gösterilmesi zorunludur; konsolide gelir tablosundaki tutarlar bu açıdan mevzuata uygun değildir.
Genel Soru–Cevap
Soru: İş ortaklıklarında iş hacmi değerlendirmesinde konsolide mali tabloların kullanılması neden genellikle uygun görülmez?
Cevap: Çünkü konsolide mali tablolar birden fazla şirketin finansal bilgilerini birleştirir ve her ortağın münferit iş hacmini doğrudan yansıtmayabilir. Mevzuatta iş ortaklığı ortaklarının iş hacmi belgelerinin kendi adlarına ve payları oranında ayrı ayrı düzenlenmesi beklenir; aksi halde iş hacmi doğru ve şeffaf biçimde değerlendirilemez.
Soru: Kamu ihalelerinde bilanço belgeleri değerlendirilirken, hangi şartlarda münferit bilanço kabul edilir, hangisinde konsolide bilanço reddedilir?
Cevap: İsteklinin kendi adına düzenlenmiş, münferit mali durumunu gösteren bilanço belgeleri değerlendirmede kabul edilir. Konsolide bilanço ise birden fazla şirketi kapsadığı için, ayrı ayrı mali durumun tespiti mümkün olmadığından, mevzuatta açık izin yoksa genellikle reddedilir.
Soru: İş ortaklığı paylarının oranına göre iş hacmi tutarlarının gösterilmesi neden ihale değerlendirmesinde önem taşır?
Cevap: İş ortaklığında toplam iş hacmi yerine, her ortağın payına düşen iş hacminin ayrı ve açık olarak belirtilmesi gereklidir; aksi durumda ihale komisyonu ortakların performansını gerçekçi şekilde ölçemez ve değerlendirme adaletsiz hale gelebilir.
Soru: Konsolide mali tablolar mevzuatta açıkça kabul edilmediğinde, bunların sunulması halindeki hukuki riskler nelerdir?
Cevap: Konsolide tabloların değerlendirme dışı bırakılma riski yüksektir; bu durum teklifin elenmesine, itiraz ve dava konusu olmasına yol açabilir çünkü bütün ortakların bilgisi tek belge altında birleşir, tek başına istekliye ait mali veri sağlanmaz.
Soru: İdarenin, değerlendirme dışı bırakma işlemlerinde, bilançonun münferit veya konsolide olduğu hususunu nasıl denetlemesi gerekir?
Cevap: İdare, sunulan bilançonun tek başına isteklinin mali durumunu gösterdiğini ve başka şirketlerin finansal bilgilerini içermediğini belge ve açıklamalarla tespit etmeli, aksi halde konsolide bilançoyu değerlendirme dışı bırakmalı; bu tespit yükümlülüğü iyi analiz ve inceleme gerektirir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Pilot ortağın sunduğu konsolide bilanço neden bu vakada iş hacmi ve mali durum değerlendirmesinde kabul edilmemiştir?
Cevap: Çünkü konsolide bilanço birden fazla şirketin mali yapılarını birleştirerek düzenlenmiş, dolayısıyla pilot ortağın münferit mali durumunu ayrı ayrı tespit etmeye olanak vermemiştir. Mevzuatta ise iş hacmi ve bilanço belgelerinin münferiden kendi adına düzenlenmesi zorunludur; bu şart sağlanmadığı için konsolide bilanço kabul edilmemiştir.
Soru: Pilot ortağın münferit bilanço bilgileri ile konsolide bilanço arasında mevzuat açısından nasıl bir fark vardır?
Cevap: Münferit bilanço bilgileri sadece pilot ortağa ait mali durumu yansıttığı için mevzuata uygundur ve kabul edilirken, konsolide bilanço birden fazla şirketin mali durumunu birleştirdiği için ve pilot ortağın tek başına mali durumunu tespit etmek mümkün olmadığı için mevzuata aykırı bulunmuştur.
Soru: İdarenin konsolide bilanço sunumu nedeniyle başvuru sahibini değerlendirme dışı bırakması hukuken neden iptal edilmiştir?
Cevap: Çünkü konsolide bilanço sunumu geçerli olmadığı halde münferit bilanço bilgileri mevzuata uygundu ve değerlendirme dışı bırakılması hatalıydı. İdarenin yalnızca konsolide bilançoya dayanarak başvuru sahibini elenmesi mevzuata aykırı bulunduğu için iptal edilmiştir.
Soru: İş ortaklığının iş hacminin tespitinde konsolide gelir tablosu neden kabul edilmemiştir?
Cevap: İş ortaklığında iş hacmi tutarlarının, ortaklık payları oranında ayrı ayrı alınması ve açıkça gösterilmesi zorunludur. Konsolide gelir tablosu ise ortakların iş hacimlerini ayrı ayrı göstermediği için mevzuata uygun değildir ve bu nedenle iş hacmi değerlendirmesinde kullanılamamıştır.
Detaylı Analiz
Uyuşmazlık, pilot ortağın ihale kapsamında sunduğu mali belgelerin değerlendirmeye alınıp alınamayacağına ilişkindir. Başvuru sahibi, pilot ortağın sunduğu konsolide mali tabloların ihale mevzuatına uygun olduğunu, iş hacmi hesaplamalarında bu belgelerin dikkate alınması gerektiğini ileri sürmüştür. Ayrıca, iş hacmi tutarlarının ortaklık payları oranında doğru şekilde belirlendiğini ve konsolide tablo kullanımının hukuk dışı olduğu gerekçesiyle teklifin değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olmadığını iddia etmiştir.
İhale sürecindeki asıl tartışma, bilanço ve gelir tablolarının sunum biçiminin mevzuata uygunluğu üzerindedir. Konsolide mali tablolar, birden fazla şirketin mali yapılarını bir araya getirerek düzenlenmekte olduğundan, ihaleye katılan pilot ortağın münferit mali durumu bu belgelerden doğrudan tespit edilememektedir. Mevzuat ise ihaleye katılan şirketin mali belgelerinin tek başına ve kendi adına düzenlenmiş olmasını öngörmektedir. Bu nedenle, konsolide tablolar ihale değerlendirmesi açısından geçerli sayılmamıştır.
Bu durumda, konsolide belgelerin esaslı unsur olarak değerlendirilip değerlendirilmediği sorusu ortaya çıkmaktadır. İdarenin, sadece konsolide bilançoya dayanarak başvuruyu değerlendirme dışı bırakması, iptal edilmiş; çünkü aynı başvuru kapsamında münferit bilanço tabloları da sunulmuştur ve bunlar mevzuata uygun bulunmuştur. Yani, değerlendirme dışı bırakma kararının gerekçesi yerinde kabul edilmemiş, çünkü gerekli ve geçerli mali bilgileri sağlayan alternatif belge mevcuttur. Bu da, konsolide belgenin esaslı nitelikte değerlendirilmemesi gerektiğinin bir göstergesi olarak kabul edilmiştir.
Pilot ortağın sunduğu mali belgelerin niteliği bakımından yapılan tespitlerde, münferit bilanço belgelerinin geçerliliği açıkça kabul edilmiştir. Ancak gelir tablosu açısından, konsolide veri sunulmuş ve söz konusu belge iş hacimlerini ortaklık payları esasına göre ayrı ayrı göstermemiştir. Bu nedenle iş hacmine ilişkin değerlendirmede kullanılabilir bulunmamıştır. Pilot ortağın mali durumuna ilişkin esaslı değerlendirme, münferit bilanço üzerinden yapılırken, iş hacmi bakımından konsolide sunum tutarlı bulunmamıştır.
Kurul, idarenin yalnızca konsolide bilanço üzerinden yapmış olduğu değerlendirme dışı bırakma işlemini uygun bulmamış ve münferit bilgilerin dikkate alınmamasını mevzuata aykırı değerlendirmiştir. Ancak konsolide gelir tablosunun iş hacmi yönünden kullanılabilir olmaması yönündeki idare yaklaşımı korunmuştur. Bu doğrultuda, kısmen hatalı tespit içeren değerlendirme işleminin iptal edilmesine karar verilmiş ve işlemlerin mevzuata uygun şekilde yenilenmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.